Littermate: Το σύνδρομο που εμφανίζεται όταν υιοθετείτε κουτάβια που είναι αδέλφια
Στέλλα Πανοπούλου
05/08/2023
Πολλές οικογένειες επιλέγουν να υιοθετήσουν δύο σκυλάκια από την ίδια γέννα με σκοπό να τους προσφέρουν συντροφικότητα για το υπόλοιπο της ζωής τους.
Γνωρίζετε, όμως, ότι το να υιοθετούνται μαζί δύο αδερφάκια θεωρείται από πολλούς απαγορευτικό; Παρότι μπορεί να νομίζουμε ότι η από κοινού υιοθεσία τους θα είναι ευεργετική και για τα δύο, πολλοί σκυλόφιλοι υποστηρίζουν την ύπαρξη του συνδρόμου Littermate (αδερφός/ή) που ενδέχεται να καταστήσει κάτι τέτοιο επικίνδυνο, τόσο για τα μικρά μας τετράποδα, όσο και για την υπόλοιπη οικογένεια.
Τι είναι το σύνδρομο Littermate;
Το σύνδρομο Littermate είναι ένας όρος που περιγράφει είτε την εχθρότητα είτε την υπερβολική εξάρτηση που αναπτύσσεται μεταξύ δύο κουταβιών που είναι αδέλφια. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, όταν δύο σκυλάκια που είναι αδέρφια μεγαλώνουν μαζί, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να εμφανιστούν εντάσεις και τσακωμοί, ή να δεθούν τόσο έντονα το ένα με το άλλο που θα εμφανίζουν άγχος αποχωρισμού αν χρειαστεί να χωριστούν.
Παραπάνω αναφέρομαι σε “θεωρία” διότι υπάρχουν διαφωνίες μεταξύ ειδικών σχετικά με το σύνδρομο Littermate λόγω περιορισμένων επιστημονικών τεκμηρίων. Σύμφωνα με ανεκδοτολογικές καταγραφές το σύνδρομο υπάρχει, αλλά στην πραγματικότητα μπορεί να αναπτυχθούν εντάσεις και θέματα εξάρτησης σε κάθε σχέση μεταξύ σκύλων, ακόμα και αν δεν είναι συγγενική. Έτσι, όταν προκύπτουν προβλήματα στις σχέσεις μεταξύ σκύλων που είναι αδέλφια, αυτό φαίνεται να έχει περισσότερη σχέση με ελλιπή εκπαίδευση και κοινωνικοποίηση παρά με τη βιολογία.
Οι βασικές αρχές του συνδρόμου Littermate είναι οι εξής:
1. Τα αδέλφια αρχίζουν να παρουσιάζουν επιθετικές τάσεις το ένα απέναντι στο άλλο όσο ωριμάζουν.
2. Τα αδέλφια δένονται τόσο πολύ που αναπτύσσουν έντονο άγχος αποχωρισμού.
Παρά τις ελλιπείς αποδείξεις που τη στηρίζουν, η θεωρία αυτή είναι αρκετά δημοφιλής μεταξύ σκυλόφιλων. Ακόμα και σύμφωνα με ανεκδοτολογικά τεκμήρια, όμως, το σύνδρομο Littermate φαίνεται να είναι σχετικά σπάνιο. Από την άλλη, πολλοί ειδικοί στη συμπεριφορά των σκύλων προτιμούν να μη γενικεύουν και να δίνουν προσωποποιημένες λύσεις σε κάθε περίπτωση που φέρει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, τα βασικά συστατικά για να επιτευχθεί ηρεμία στην οικογένεια είναι η σωστή εκπαίδευση και κοινωνικοποίηση των σκύλων που ανήκουν σ’ αυτή.
Τι προκαλεί το σύνδρομο Littermate;
Η κεντρική ιδέα πίσω από τη θεωρία του συνδρόμου Littermate αφορά τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν κάποιοι σκύλοι όταν αναπτύσσουν σχέσεις με άλλα πλάσματα, κυρίως όταν φτάνουν στην εφηβική ηλικία και ωριμάζουν κοινωνικά. Παρόλα αυτά, η ηλικία δεν είναι η μοναδική αιτία για την οποία μαλώνουν οι σκύλοι μεταξύ τους.
Όσον αφορά στις σχέσεις εξάρτησης που αναπτύσσουν τα κουτάβια μεταξύ τους, αυτό συμβαίνει επειδή λαμβάνουν περιορισμένα ερεθίσματα από το περιβάλλον τους ανάλογα με το πώς μεγαλώνουν μετά τις πρώτες 12 εβδομάδες της ζωής τους, οπότε και τελειώνει η περίοδος κοινωνικοποίησής τους. Αν δύο κουτάβια περάσουν μαζί όλη την περίοδο κοινωνικοποίησης, ενδέχεται να δυσκολευτούν στην προσαρμογή σε διαφορετικές συνθήκες μόνα τους. Αυτό συμβαίνει γιατί μαθαίνουν να βασίζονται αποκλειστικά το ένα στο άλλο για την κάλυψη των αναγκών τους και η κοινωνικοποίηση με τους ανθρώπους μπαίνει σε δεύτερη μοίρα. Η κοινωνικοποίηση και εκπαίδευση από κοινού περιορίζουν την αυτόνομη ανάπτυξη των χαρακτήρων και των δεξιοτήτων τους.

Οι συμπεριφορές του συνδρόμου Littermate
Οι συμπεριφορές που χαρακτηρίζουν το σύνδρομο Littermate είναι σπάνιες. Κάποιες φορές οι σκύλοι ανταγωνίζονται ο ένας τον άλλον σχετικά με την πρόσβασή τους σε πόρους, δηλαδή στο φαγητό, στα παιχνίδια, στα κρεβάτια, και στην προσοχή των ανθρώπων. Αυτή η συμπεριφορά ονομάζεται διαφύλαξη πόρων και μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε εντάσεις μεταξύ των σκύλων. Είναι πιθανό πάνω στην ένταση ένας σκύλος να μεταβιβάσει την επιθετικότητά του σε κάποιο άλλο μέλος της οικογένειας π.χ. κάποιον άλλο σκύλο που περνάει από κοντά.
Ακόμα, σκυλάκια που έχουν κοινωνικοποιηθεί μαζί ενδέχεται να αντιμετωπίσουν νέα πράγματα, ανθρώπους, και καταστάσεις με φόβο και πανικό εάν κληθούν να τις αντιμετωπίσουν ξεχωριστά. Είναι πιθανό αυτά τα σκυλάκια να παρουσιάζουν εναλλάξ και τις δύο συμπεριφορές, δηλαδή επιθετικότητα το ένα απέναντι στο άλλο, και άγχος αποχωρισμού όταν δεν είναι μαζί.
Τι να κάνετε αν οι σκύλοι σας παρουσιάζουν συμπεριφορές συνδρόμου Littermate
Σε περίπτωση που έχετε παραπάνω από έναν σκύλους στην οικογένειά σας οι οποίοι παρουσιάζουν συμπεριφορές όπως αυτές που περιγράφηκαν παραπάνω, είναι σημαντικό να ξεκινήσετε παρατηρώντας τις και καταγράφοντας υπό ποιες συνθήκες προκύπτουν. Έτσι, θα μπορείτε να αναγνωρίσετε μοτίβα και να κατανοήσετε καλύτερα τις δυσκολίες και τις ανάγκες τους. Να τι μπορείτε να κάνετε για να αποφύγετε να χωρίσετε τα σκυλάκια:
Αρχικά, πρέπει να αποκλείσετε την πιθανότητα ασθενειών που μπορεί να ενισχύουν αρνητικές συμπεριφορές, οπότε επισκεφτείτε τον/την κτηνίατρό σας. Στη συνέχεια, θα είναι ιδιαίτερα χρήσιμο να συμβουλευτείτε έναν/μια ειδικό στη συμπεριφορά των σκύλων για να σας βοηθήσει να κατανοήσετε καλύτερα τις συμπεριφορές που επιδεικνύουν τα σκυλάκια σας, και να σας προτείνει πιθανές λύσεις. Πάντα είναι βοηθητικό να πραγματοποιείτε και την δική σας έρευνα σχετικά με την γλώσσα του σώματος και την επικοινωνία μεταξύ των σκύλων, καθώς και να γνωρίζετε κάποιες τεχνικές κοινωνικοποίησης και εκπαίδευσης (κυρίως την τεχνική της θετικής ενίσχυσης).
Το βασικό στην περίπτωση που τα σκυλάκια σας παρουσιάζουν συμπεριφορές έντονης αλληλεξάρτησης, είναι να περνάτε χρόνο να εκπαιδεύετε και να κοινωνικοποιείτε το καθένα ξεχωριστά, μεγαλώνοντας σταδιακά την απόσταση μεταξύ υπερ-εξαρτημένων σκύλων. Μην διστάσετε να ζητήσετε τη βοήθεια ειδικού αν τα σκυλάκια σας νιώθουν έντονο άγχος ή φόβο.
Τέλος, αποφύγετε να ταΐζετε τα τετράποδα μέλη της οικογένειας μαζί, να τους δίνετε λιχουδιές και παιχνίδια όσο βρίσκονται στον ίδιο χώρο. Εάν αντιμετωπίζετε προβλήματα κατά τη διάρκεια της βόλτας, βγάζετε τους σκύλους σας βόλτα ξεχωριστά. Υπάρχει πάντοτε η περίπτωση δύο σκυλάκια να μην τα πάνε καλά παρά τις προσπάθειές σας, είτε πρόκειται για αδέλφια είτε όχι. Όσο νωρίτερα αποφασίσετε να παρέμβετε, τόσο πιο επιτυχημένες θα είναι οι προσπάθειές σας.