Η φράση “ο κουρασμένος σκύλος είναι χαρούμενος σκύλος” ακούγεται συχνά ανάμεσα σε κηδεμόνες σκύλων, εκπαιδευτές και φιλόζωους. Υπονοεί ότι εάν ένας σκύλος εκτονώνεται επαρκώς, κυρίως σωματικά, τότε είναι πιο ήρεμος ισορροπημένος και ευτυχισμένος.

Είναι όπως πράγματι έτσι; Ή μήπως πρόκειται για έναν απλουστευτικό μύθο που αγνοεί τις πραγματικές ανάγκες του σκύλου; Η αλήθεια, όπως συνήθως, βρίσκεται κάπου στη μέση.

Τι σημαίνει κουρασμένος σκύλος;

Πριν απαντήσουμε στο ερώτημα, αξίζει να διευκρινίσουμε τι εννοούμε με τον όρο “κουρασμένος”. Μιλάμε για έναν σκύλο που έχει περπατήσει πολλά χιλιόμετρα; Που έχει παίξει μέχρι εξάντλησης και έχει τρέξει ασταμάτητα; Ή μήπως για έναν σκύλο που έχει χρησιμοποιήσει το μυαλό του, έχει κοινωνικοποιηθεί, εξερευνήσει και έχει ικανοποιήσει τις φυσικές του συμπεριφορές; Η κόπωση μπορεί να είναι σωματική αλλά και πνευματική ή συναισθηματική. Και αυτές οι μορφές κόπωσης δεν έχουν το ίδιο αποτέλεσμα στην ευζωία του.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι σκύλοι χρειάζονται τη σωματική άσκηση. Το περπάτημα, το τρέξιμο, το κολύμπι και το παιχνίδι συμβάλλουν στη μυϊκή υγεία, τη σωστή λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος και στη διατήρηση του σωστού βάρους. Επιπλέον, η κίνηση βοηθά στη μείωση του στρες και της έντασης.

Ωστόσο, η υπερβολική έμφαση στη σωματική κούραση μπορεί να οδηγήσει σε παγίδες. Ένας σκύλος που κουράζεται μόνο με έντονη άσκηση συχνά γίνεται πιο ανθεκτικός. Αντί να ηρεμεί, αποκτά μεγαλύτερη φυσική αντοχή και χρειάζεται όλο και περισσότερη δραστηριότητα, για να φτάσει το ίδιο επίπεδο κόπωσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό μπορεί να ενισχύσει την υπερένταση και τη νευρικότητα, αντί να τις μειώσει.

Επιπλέον, δεν είναι όλοι οι σκύλοι ίδιοι. Η ηλικία, η φυλή, η υγεία και ο χαρακτήρας παίζουν καθοριστικό ρόλο. Ένας ηλικιωμένος σκύλος ή ένας σκύλος με ορθοπεδικά προβλήματα δεν ωφελείται από την ίδια ένταση άσκησης με έναν νεαρό, αθλητικό σκύλο.

Η πνευματική κούραση μπορεί να αποτελεί το κλειδί της ισορροπίας

Εδώ είναι που η φράση “ο κουρασμένος σκύλος είναι χαρούμενος” αρχίζει να αποκτά πραγματικό νόημα, αν την ερμηνεύσουμε σωστά. Η πνευματική εκτόνωση είναι συχνά πιο αποτελεσματική από την απλά έντονη σωματική άσκηση στο να φέρει ηρεμία και ικανοποίηση.

Δραστηριότητες όπως παιχνίδια αναζήτησης και όσφρησης, εξερεύνηση του περιβάλλοντος και εκπαίδευση με φαγητό και παιχνίδι μπορούν να “κουράσουν” τον εγκέφαλο του σκύλου με έναν υγιή τρόπο. Ένας σκύλος που έχει χρησιμοποιήσει τη μύτη του, έχει σκεφτεί και έχει αλληλεπιδράσει ποιοτικά με τον κηδεμόνα του συχνά δείχνει πιο ήρεμος και ικανοποιημένος από έναν σκύλο που απλώς έτρεχε για μισή ώρα.

Ειδικά η όσφρηση είναι μια φυσική ανάγκη με τεράστια σημασία. Ένα αργό περπάτημα με πολλές στάσεις για μύρισμα είναι σίγουρα πιο ωφέλιμο από ένα γρήγορο, μηχανικό και συχνά νευρικό περπάτημα.

Η συναισθηματική κατάσταση μετράει

Ένας σκύλος μπορεί να είναι σωματικά κουρασμένος αλλά συναισθηματικά φορτισμένος. Το στρες, ο φόβος, η ανασφάλεια και η υπερδιέγερση δεν εξαφανίζονται απλώς με περισσότερη άσκηση. Αντίθετα, ένα περιβάλλον με ένταση, φωνές, τιμωρίες και συνεχείς απαιτήσεις μπορεί να οδηγήσει σε έναν σκύλο εξαντλημένο αλλά όχι χαρούμενο.

Η χαρά και η ευεξία του σκύλου συνδέονται με το αίσθημα της ασφάλειας, της σταθερότητας, της δυνατότητας επιλογής και της καλής σχέσης με τον άνθρωπό του. Ένας σκύλος, που ξεκουράζεται επαρκώς, έχει ρουτίνα και κατανοεί τι του ζητάμε, είναι πολύ πιο πιθανό να είναι πραγματικά ευτυχισμένος.

Η σημασία της ξεκούρασης

Ένα συχνά παραμελημένο κομμάτι του συγκεκριμένου θέματος είναι η ξεκούραση. Οι σκύλοι χρειάζονται πολλές ώρες ύπνου μέσα στην ημέρα – από 12 έως 16 ώρες – και ακόμα περισσότερες τα κουτάβια και οι ηλικιωμένοι σκύλοι. Ένας σκύλος που δεν ξεκουράζεται αρκετά μπορεί να εμφανίσει νευρικότητα, υπερκινητικότητα και δυσκολία συγκέντρωσης. Η συνεχής δραστηριότητα, χωρίς ποιοτική ξεκούραση και σωστά διαλείμματα, δεν οδηγεί σε ευτυχία, αλλά όπως και στους ανθρώπους, σε υπερκόπωση.

Τελικά είναι μύθος ή πραγματικότητα;

Η φράση “ο κουρασμένος σκύλος είναι χαρούμενος” είναι ως έναν βαθμό αληθινή, αλλά είναι και επικίνδυνα απλουστευτική. Αν με τον όρο “κουρασμένος” εννοούμε έναν σκύλο που έχει καλύψει σωστά τις σωματικές, πνευματικές και συναισθηματικές ανάγκες του, τότε ναι, ένας τέτοιος σκύλος είναι συνήθως πιο ήρεμος και πιο ευτυχισμένος.

Αν όμως εννοούμε έναν σκύλο εξαντλημένο από υπερβολική άσκηση, χωρίς νοητική διέγερση και χωρίς χώρο και χρόνο για ξεκούραση, τότε μιλάμε για έναν σκύλο που απλώς δεν έχει την ενέργεια να δείξει τον πραγματικό χαρακτήρα του, όχι για έναν χαρούμενο σκύλο.

Η ευτυχία του σκύλου δεν μετριέται σε χιλιόμετρα περπατήματος ή σε λεπτά τρεξίματος, αλλά στην ισορροπία. Στην ικανοποίηση των φυσικών αναγκών και ενστίκτων, στη δυνατότητα να εκφράζει φυσιολογικές συμπεριφορές, στην σωστή καθοδήγηση και φυσικά στη σχέση εμπιστοσύνης με τον άνθρωπό του. Ίσως λοιπόν είναι πιο σωστό να λέμε πως“ ο ισορροπημένος σκύλος είναι ένας χαρούμενος σκύλος”.