Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί τα μάτια των σκύλων γυαλίζουν στο σκοτάδι; Σίγουρα έχετε δει την λάμψη για την οποία μιλάμε, και που κάνει τα μάτια των πιο πιστών φίλων του ανθρώπου να φαίνονται σαν πράσινοι, κίτρινοι ή πορτοκαλί καθρέφτες.

Για να καταλάβουμε γιατί συμβαίνει αυτό πρέπει να εξηγήσουμε την ανατομία των ματιών των σκύλων.

Οι σκύλοι έχουν στα μάτια τους ένα ειδικό στρώμα, που ονομάζεται tapetum lucidum. Αυτό το στρώμα κυττάρων βρίσκεται πίσω από τον αμφιβληστροειδή χιτώνα και αντανακλά το φως που εισέρχεται στο μάτι. Ουσιαστικά, λειτουργεί σαν καθρέπτης του φωτός μέσα στο μάτι και ενισχύει τη νυχτερινή όραση των σκύλων. Άρα, τα μάτια τους δεν γυαλίζουν, αλλά στην πραγματικότητα αντανακλούν φως.

Το φως, λοιπόν, “ταξιδεύει” στα μάτια και έτσι οι σκύλοι είναι σε θέση να βλέπουν αρκετά καλά στο σκοτάδι.

Οι άνθρωποι βλέπουν, είτε σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού είτε σε φωτογραφίες, αυτό το ανακλώμενο φως να έχει πράσινο, κίτρινο ή πορτοκαλί χρώμα.

Η διαδρομή του φωτός αναλυτικά

Ας δούμε τη διαδρομή του φωτός λίγο πιο αναλυτικά. Το φως εισέρχεται στο μάτι μέσω του κερατοειδούς, του διαφανούς χιτώνα στο πρόσθιο μέρος του ματιού. Στη συνέχεια “ταξιδεύει” μέσω της κόρης, της μαύρης, δηλαδή, κυκλικής οπής στο κέντρο της ίριδας. Η ίριδα αλλάζει μέγεθος και ελέγχει την ποσότητα του φωτός που περνάει μέσω της κόρης. Αφού περάσει από την κόρη, το φως προσκρούει στον φακό, που είναι μια διαφανής δομή πίσω από την ίριδα και αλλάζει την κυρτότητά του για να εστιάσει το φως στον αμφιβληστροειδή, λειτουργώντας παρόμοια με φακό φωτογραφικής μηχανής.

Μεταξύ του αμφιβληστροειδούς και των αγγείων που τον τροφοδοτούν με αίμα, υπάρχει το tapetum lucidum, το οποίο αντανακλά το φως πίσω στον αμφιβληστροειδή, δημιουργώντας ένα ανακλαστικό στρώμα που κάνει τα μάτια των σκύλων να φαίνονται ότι λάμπουν στο σκοτάδι.

Οι πληροφορίες από τα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς μεταφέρονται μέσω των οπτικών νεύρων στον εγκέφαλο.

Λίγες ακόμη πληροφορίες για το tapetum lucidum

Το tapetum lucidum στα μάτια των σκύλων έχει από 9 έως 20 στρώματα. Πρόκειται για κύτταρα που είναι πλούσια σε ψευδάργυρο και κυστεΐνη. Όταν αυτό το μέταλλο και αυτό το αμινοξύ συνδυαστούν, λειτουργούν σαν καθρέφτης. Έτσι επιτρέπουν στο φως που “πέφτει” στο μάτι να απορροφηθεί, να ταξιδέψει μέσω των κυττάρων και των αγγείων στον εγκέφαλο, ο οποίος θα επεξεργαστεί τις πληροφορίες που λαμβάνει.

Γιατί οι σκύλοι ανέπτυξαν τη συγκεκριμένη ικανότητα;

Οι σκύλοι ανέπτυξαν την ικανότητα να βλέπουν καλά σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού, όπως την αυγή ή το σούρουπο για να έχουν πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών τους σε ό,τι αφορά το κυνήγι ή την αποφυγή κινδύνων και απειλών.

Ένας από τους λόγους, λοιπόν, που τα μάτια των σκύλων γυαλίζουν στο σκοτάδι είναι για να μπορούν να αντιλαμβάνονται κινήσεις όταν υπάρχει λιγότερο φως. Άρα, μπορούν να δουν θηράματα ή θηρευτές, ακόμα και αν στο ανθρώπινο μάτι μοιάζουν αόρατα.

Έχουν όλοι οι σκύλοι tapetum lucidum;

Τα περισσότερα σκυλιά έχουν tapetum lucidum, όμως τα επίπεδα της λάμψης δεν είναι ίδια σε όλα. Κάθε φυλή αλλά και κάθε σκύλος της ίδιας φυλής είναι διαφορετικός, άρα και το επίπεδο της λάμψης των ματιών του είναι διαφορετικό.

Ορισμένες φυλές, όπως τα Σιβηρικά Χάσκι ή οι σκύλοι με λευκό τρίχωμα και μπλε μάτια, είναι πιθανό να μην έχουν tapetum lucidum.

Επίσης, το μέγεθος του tapetum lucidum είναι πιο μικρό σε μικρόσωμος σκύλους και πιο μεγάλο σε μεγαλόσωμους.

Γιατί διαφέρει το χρώμα που βλέπουμε όταν τα μάτια των σκύλων γυαλίζουν;

Η ποσότητα ψευδάργυρου και κυστεΐνης στο tapetum lucidum των ματιών των σκύλων μπορεί να επηρεάσουν την ένταση της λάμψης αλλά και τα χρώματα που αντανακλά το μάτι.

Το πράσινο, το κίτρινο και το πορτοκαλί (ή ένας συνδυασμός αυτών) είναι τα πιο συνηθισμένα χρώματα που βλέπουμε.

Σύμφωνα με μία μελέτη τα μάτια των σκύλων με καφέ τρίχωμα φαίνονται πορτοκαλί στο σκοτάδι, ενώ τα μάτια των σκύλων με λευκό ή γκρι τρίχωμα φαίνονται πράσινα.

Αν τα μάτια ενός σκύλου φαίνονται κόκκινα, πιθανότητα να μην έχει tapetum lucidum. Το κόκκινο χρώμα συνήθως οφείλεται στα αιμοφόρα αγγεία του αμφιβληστροειδούς.

Τι πρέπει να προσέξουμε;

Αυτή η αντανάκλαση είναι ένα φυσιολογικό φαινόμενο και καθόλου επιβλαβές για τον σκύλο μας. Αν, όμως, παρατηρήσουμε κάποια αλλαγή στην εμφάνιση των ματιών του, θα πρέπει να επικοινωνήσουμε άμεσα με τον κτηνίατρο που τον παρακολουθεί.

Με πληροφορίες από το kinship