Αν παρατηρήσετε τον τετράποδο φίλο σας στο πάρκο, θα προσέξετε ότι δεν παίζει με όλους τους σκύλους με τον ίδιο τρόπο. Κάποιους τους αγνοεί, με άλλους μυρίζεται για μερικά δευτερόλεπτα, ενώ είναι λίγοι αυτοί με τους οποίους δείχνει πραγματικό ενθουσιασμό.

Τρέχει προς το μέρος τους, κουνάει με χαρά την ουρά του και υποκλίνεται σε στάση παιχνιδιού. Μπορούν λοιπόν οι σκύλοι να έχουν αγαπημένους φίλους;

Η απάντηση είναι ξεκάθαρα ναι. Οι σκύλοι είναι βαθιά κοινωνικά ζώα. Είτε μιλάμε για έναν σκύλο που ζει σε οικογένεια, είτε σε σκύλους που συναντιούνται καθημερινά στο πάρκο, βλέπουμε να δημιουργούνται σταθεροί δεσμοί. Με ποια κριτήρια όμως επιλέγουν τους φίλους τους;

Τα επίπεδα ενέργειας και η ηλικία

Το πιο καθοριστικό στοιχείο είναι τα επίπεδα ενέργειας. Οι σκύλοι τείνουν να επιλέγουν φίλους με παρόμοια ένταση. Ένας νεαρός και δραστήριος σκύλος δύσκολα θα βρει κοινό ρυθμό με έναν ηλικιωμένο και πιο ήρεμο. Αντίθετα, δύο σκύλοι με υψηλή ενέργεια θα κυνηγηθούν, θα τρέξουν και θα παλέψουν με παιχνιδιάρικη διάθεση.

Συνήθως οι σκύλοι υψηλής ενέργειας παίζουν με γρήγορο κυνηγητό, οι σκύλοι μέτριας ενέργειας προτιμούν πιο ήπιο παιχνίδι με αλλαγή ρόλων, ενώ οι ήρεμοι σκύλοι επιλέγουν να αλληλεπιδράσουν με πιο χαμηλή ένταση. Όταν η ενέργεια συγχρονίζεται, μειώνονται οι παρεξηγήσεις. Όταν ένας σκύλος θέλει έντονο παιχνίδι και ο άλλος όχι, δημιουργείται ένταση. Αντίθετα όταν οι ρυθμοί ταιριάζουν, το παιχνίδι είναι πολύ όμορφο και διασκεδαστικό.

Η φυλή και ο τρόπος παιχνιδιού

Η φυλή παίζει πολύ σημαντικό ρόλο, όχι φυσικά για την εμφάνιση αλλά για τον τρόπο παιχνιδιού. Οι φυλές έχουν εκτραφεί επί γενιές για συγκεκριμένες συμπεριφορές. Αυτές επηρεάζουν φυσικά και τον τρόπο που παίζουν.

Για παράδειγμα οι ποιμενικές φυλές, όπως τα Border Collie, συνηθίζουν να παίζουν με κίνηση γύρω από τον άλλο σκύλο ελέγχοντας τον χώρο ενώ κυνηγετικές φυλές, όπως τα Labrador, προτιμούν το κυνηγητό. Οι φυλές τύπου bull, όπως τα Pitbull και τα Boxer, συχνά απολαμβάνουν πιο δυνατό και σωματικό παιχνίδι με “πάλη”.

Όταν δύο σκύλοι έχουν παρόμοιο στυλ παιχνιδιού, η επικοινωνία τους είναι πιο ξεκάθαρη και καταλαβαίνουν καλύτερα τα σήματα του άλλου. Για αυτό και βλέπουμε συχνά σκύλους ίδιας ή παρόμοιας φυλής να δένονται μεταξύ τους. Όχι επειδή ξεχωρίζουν τις φυλές, αλλά επειδή μοιράζονται παρόμοια χαρακτηριστικά στην κίνηση και τη συμπεριφορά τους.

Το μέγεθος παίζει επίσης ρόλο. Αν και υπάρχουν εξαιρέσεις, πολλοί σκύλοι προτιμούν φίλους παρόμοιου μεγέθους καθώς αυτό τους επιτρέπει να παίζουν με περισσότερη ασφάλεια και ισορροπία.

Η σημασία της κοινωνικοποίησης

Οι σκύλοι που έχουν κοινωνικοποιηθεί σωστά από μικρή ηλικία τείνουν να είναι πιο επιλεκτικοί αλλά και πιο ισορροπημένοι στις επιλογές τους. Η θετική εμπειρία με διαφορετικούς σκύλους τους βοηθά να ξεχωρίζουν ποιος τους ταιριάζει αλλά και να παραμένουν ήρεμοι σε λιγότερο ιδανικές συνθήκες.

Αντίθετα ένας σκύλος με κακή κοινωνικοποίηση ή με μια τραυματική εμπειρία μπορεί να αποφεύγει την αλληλεπίδραση με σκύλους και να αναπτύξει άγχος, ακόμη και επιθετικότητα.

Τι μας λέει η επιστήμη

Μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Animal Behaviour, εξέτασε αλληλεπιδράσεις σκύλων σε ελεγχόμενα περιβάλλοντα παιχνιδιού και κατέγραψε σταθερές προτιμήσεις μεταξύ συγκεκριμένων ζευγαριών. Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι ορισμένοι σκύλοι που αναζητούσαν συνέχεια τους ίδιους συντρόφους, εμφάνιζαν περισσότερα σήματα πρόσκλησης για παιχνίδι (play bows) προς αυτούς και διατηρούσαν μεγαλύτερη διάρκεια αλληλεπίδρασης σε σύγκριση με τους άλλους σκύλους στον ίδιο χώρο.

Παράλληλα, έρευνες από το Eötvös Loránd University στην Ουγγαρία έχουν δείξει ότι οι σκύλοι δεν επιλέγουν τυχαία κοινωνικούς συντρόφους αλλά βασίζονται στη συμπεριφορά και σε προηγούμενες θετικές εμπειρίες.

Τι συμβαίνει με τους ανθρώπους; Έχουν και εκεί οι σκύλοι προτιμήσεις;

Οι σκύλοι έχουν προτιμήσεις και όταν μιλάμε για ανθρώπους και μάλιστα πολύ ξεκάθαρες. Συνήθως δημιουργούν δεσμούς με ανθρώπους που σέβονται τα όριά τους, δεν τους πιέζουν για επαφή και είναι ήρεμοι απέναντί τους.

Ένας σκύλος σπάνια θα επιλέξει ως αγαπημένο κάποιον που τον πιέζει να δεχτεί χάδια όταν δεν το θέλει ή δεν αντιλαμβάνεται τα σήματα που στέλνει μέσα από τη γλώσσα σώματος.

Είναι πολύ ενδιαφέρον ότι όπως και με τους σκύλους, έτσι και με τους ανθρώπους παρατηρείται ταίριασμα ενέργειας. Ένας πολύ ζωηρός σκύλος συχνά λατρεύει ανθρώπους που παίζουν ενεργά μαζί του, ενώ ένας πιο ήρεμος προτιμά μια πιο ήπια αλληλεπίδραση.

Ποια είναι τα σημάδια που δείχνουν ότι ένας σκύλος έχει αγαπημένο φίλο;

Όταν ο σκύλος μας θεωρεί έναν άλλο σκύλο αγαπημένο του φίλο, τον αναζητά έντονα στον χώρο και δείχνει μεγαλύτερο ενθουσιασμό στην άφιξή του. Ακόμη, το παιχνίδι τους έχει ομαλή εναλλαγή ρόλων και σεβασμό στα όρια. Μάλιστα όταν ένας τέτοιος φίλος απουσιάζει για καιρό, ο σκύλος μπορεί να δείξει μειωμένο ενδιαφέρον για άλλες αλληλεπιδράσεις.

Οι σκύλοι μπορούν να έχουν αγαπημένους φίλους, τόσο σκύλους όσο και ανθρώπους. Η επιλογή τους βασίζεται στην ενέργεια, στο στυλ παιχνιδιού, στο μέγεθος και στις προηγούμενες εμπειρίες. Οι σκύλοι ίδιας ή παρόμοιας φυλής ταιριάζουν καλύτερα, όχι επειδή ξέρουν ότι μοιάζουν, αλλά επειδή μοιράζονται παρόμοιες συνήθειες.

Και όταν πρόκειται για ανθρώπους, ο σκύλος θα διαλέξει εκείνον που τον κάνει να αισθάνεται ασφαλής και κατανοητός.