Όλοι οι σκύλοι λίγο πολύ κατά καιρούς παρουσιάζουν κάποιες ανεπιθύμητες συμπεριφορές. Να ξέρετε ότι υπάρχουν τρόποι να υπάρξει βελτίωση χωρίς φωνές και τιμωρίες.

Στην εκπαίδευση με θετική ενίσχυση υπάρχουν πολλές ήπιες και αποτελεσματικές μέθοδοι για να ανακατευθύνετε τη συμπεριφορά του σκύλου σας. Όταν εφαρμόζεται σωστά, η πειθαρχία σε αυτή την περίπτωση είναι ότι καθοδηγείτε τον σκύλο σας να κάνει καλύτερες επιλογές χωρίς να χρησιμοποιούνται σκληρές ή επώδυνες μέθοδοι, οι οποίες σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να γίνονται.

Οπότε αν ο σκύλος σας κάνει κάτι που δεν θέλετε, το πρώτο που πρέπει να κάνετε είναι να μην νευριάσετε. Δύσκολο μεν, όχι όμως ακατόρθωτο. Μετά ακολουθούν όλα τα άλλα.

Η Leigh Siegfried, πιστοποιημένη εκπαιδεύτρια σκύλων από τη Φιλαδέλφεια των Ηνωμένων Πολιτειών, προτείνει να αλλάξουμε τον τρόπο που σκεφτόμαστε για την πειθαρχία και να τη δούμε περισσότερο ως καθοδήγηση και «γονεϊκότητα». «Τόσο οι άνθρωποι όσο και τα τετράποδα χρειάζονται σαφήνεια», αναφέρει.

Τα ζώα έχουν φυσικές συμπεριφορές που χρησιμοποιούν για να επικοινωνούν και να ικανοποιούν τις ανάγκες τους. Ο σωστός τρόπος για να αντιμετωπίσετε ανεπιθύμητες συμπεριφορές στους σκύλους είναι είτε να τους διδάξετε εναλλακτικές επιλογές ή είτε να τις αγνοείτε, ώστε να μην ανταμείβονται για την προβληματική συμπεριφορά.

Αν οι κηδεμόνες των κατοικιδίων είναι συνεπείς με την εκπαίδευση, η πρόοδος συχνά μπορεί να φανεί μέσα σε μερικές εβδομάδες.

Ας δούμε με ποιους τρόπους ανακατευθύνουμε την ανεπιθύμητη συμπεριφορά του σκύλου μας με τον σωστό τρόπο.

Εκπαίδευση σκύλων με θετική ενίσχυση

Το να μάθετε στον σκύλο σας να σταματήσει μια συγκεκριμένη συμπεριφορά δεν χρειάζεται να γίνει σε βάρος της σχέσης σας. Οι περισσότεροι σκύλοι θέλουν να μάθουν πώς να επικοινωνούν καλύτερα μαζί μας και να δημιουργήσουν έναν βαθύ δεσμό που θα κρατήσει για πάντα.

Η αλλαγή λοιπόν κάποιας ανεπιθύμητης συμπεριφοράς στους σκύλους βασίζεται στα παρακάτω βήματα:

-Αγνοήστε τη συμπεριφορά. Η προσοχή αποτελεί ανταμοιβή για τους σκύλους. Όταν δηλαδή δείξουν άσχημη συμπεριφορά, κάντε πώς δεν την είδατε, ότι δεν καταλάβατε κάτι.

–Χρησιμοποιήστε έναν ήρεμο ήχο για να σταματήσετε την ανεπιθύμητη συμπεριφορά.

–Ανακατευθύνετε τη συμπεριφορά του σκύλου σας σε κάποιο άλλο αντικείμενο ή δραστηριότητα. Επαινέστε τον σκύλο σας όταν κάνει αυτό που θέλετε.

– Αποφύγετε να προκαλείτε πόνο, φόβο ή άγχος στον σκύλο σας. Αυτό είναι κάτι που δε πρέπει να κάνετε πότε. Δεν θα βγει τίποτα. Για να μην πούμε ότι θα πετύχετε το αντίθετο.

–Να είστε ξεκάθαροι και συνεπείς σε αυτό που θέλετε και σε αυτό που δεν θέλετε. Μην επιτρέπετε μια συμπεριφορά τη μία μέρα και την αγνοείτε την επόμενη. Επίσης όλοι μέσα στο σπίτι πρέπει να φέρονται στον σκύλο με τον ίδιο τρόπο ώστε εκείνος να μην μπερδεύεται και να μην ξέρει τι να κάνει.

Οι σκύλοι δεν χαρακτηρίζουν τις συμπεριφορές ως καλές ή κακές. Αυτό είναι κάτι που οι άνθρωποι έχουν αποφασίσει για αυτούς, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να τους δείξουμε εναλλακτικούς τρόπους επικοινωνίας μαζί μας. Όταν ανακαλύψετε τη λειτουργία της συμπεριφοράς του σκύλου σας (δηλαδή τι προσπαθεί να επικοινωνήσει ή να πετύχει), τότε μπορείτε να του δείξετε τον σωστό τρόπο για να αποκτήσει αυτό που θέλει. Θα δείτε ότι όλα τα πράγματα θα αλλάξουν προς το καλύτερο.

Πώς να σταματήσετε συνηθισμένες ανεπιθύμητες συμπεριφορές

Γάβγισμα

Οι σκύλοι γαβγίζουν για να ειδοποιήσουν, να ζητήσουν προσοχή, να εκφράσουν την πλήξη τους ή από στρες. Το να τους μαλώνετε δεν θα τους κάνει να νιώσουν λιγότερο έντονα αυτά τα συναισθήματα. Προσπαθήστε να καταλάβετε γιατί ο σκύλος σας γαβγίζει παρατηρώντας το πλαίσιο της κατάστασης. Τι κοιτάζει; Τι συμβαίνει στο περιβάλλον;

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε έναν θετικό «ήχο» (όπως έναν ήχο φιλιού) και να ανακατευθύνετε τον σκύλο πριν αρχίσει να γαβγίζει, επιβραβεύοντάς τον όταν αλλάζει συμπεριφορά. Για γάβγισμα που προέρχεται από φόβο, προτείνεται να εντοπίσετε ποιοι ήχοι τον τρομάζουν και να τον εξοικειώσετε σταδιακά με αυτούς.

Ουρεί μέσα στο σπίτι

Αγνοήστε και αυτή τη συμπεριφορά όσο δύσκολο και να είναι. Τη στιγμή που ο σκύλος έχει ήδη ουρήσει, είναι πολύ αργά για διόρθωση. Η πρόληψη της ακατάλληλης ούρησης είναι ευθύνη σας και απαιτεί μια σταθερή ρουτίνα στα πράγματα που κάνει καθημερινά το ζώο.

Όταν ουρεί στο σωστό σημείο, επιβραβεύστε τον σαν να έκανε κάτι πολύ καλό. Όσο πιο ενθουσιώδεις είναι η επιβράβευση και η ανταμοιβή, τόσο ισχυρότερο θα είναι το κίνητρο για να ουρεί ο σκύλος σας στο σωστό μέρος.

Μασάει τα πάντα

Σταματήστε τη συμπεριφορά του αυτή και ανακατευθύνετε ήρεμα την προσοχή του σε κάτι άλλο, όπως ένα ανθεκτικό παιχνίδι μάσησης που διαρκεί ή το αγαπημένο του παιχνίδι τύπου KONG. Μόλις αρχίσει να μασάει το κατάλληλο αντικείμενο, επαινέστε τον. Έτσι θα χάσει το ενδιαφέρον του για τα άλλα αντικείμενα του σπιτιού.

Δαγκώνει

Το δάγκωμα από ενθουσιασμό στα κουτάβια είναι μια συνηθισμένη συμπεριφορά που ελαττώνεται όσο το ζώο μεγαλώνει. Ανακατεύθυνση σημαίνει να δώσετε στο στόμα του κάτι άλλο για να δαγκώσει. Για πιο σοβαρές, επιθετικές συμπεριφορές σκύλων, καλό θα ήταν να ζητήσετε επαγγελματική βοήθεια. Πρόκειται για ζητήματα ασφάλειας που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Πηδάει πάνω στους ανθρώπους

Οι σκύλοι πηδούν για να τραβήξουν την προσοχή ή για να πλησιάσουν αυτό που θέλουν. Για να διακόψετε το πήδημα, κάντε ένα βήμα πίσω μακριά από τον σκύλο και ζητήστε μια εναλλακτική συμπεριφορά, όπως να ξαπλώσει. Μόλις ο σκύλος πάρει τη σωστή θέση, επιβραβεύστε δίνοντάς του μια λιχουδιά.

(Μερικοί εκπαιδευτές συμβουλεύουν να μην λέτε το «κάτσε», γιατί το κάθισμα βάζει τον σκύλο σε θέση από την οποία μπορεί εύκολα να πεταχτεί προς τα πάνω. Το «κάτω/ξάπλωσε» είναι πιθανόν καλύτερη εντολή!)

Παίζει με άγριο τρόπο

Για να σταματήσετε το πολύ έντονο παιχνίδι, διδάξτε στον σκύλο σας το σήμα «break» (διάλειμμα). Αυτό γίνεται λέγοντας τη λέξη «διάλειμμα» και ρίχνοντας λιχουδιές στο πάτωμα ώστε η μύτη του σκύλου να κατευθυνθεί προς το έδαφος. Το να μυρίζουν βοηθά τους σκύλους να ηρεμήσουν και δημιουργεί ευκαιρία να ανακατευθύνετε τη συμπεριφορά τους.

Όταν το παιχνίδι γίνεται υπερβολικά έντονο, οι σκύλοι μπορεί να υπερδιεγερθούν και η αλληλεπίδραση μπορεί να μετατραπεί σε πραγματικό καβγά.

Τι δεν πρέπει να κάνετε

Ας δούμε τώρα αναλυτικά τι δεν πρέπει να κάνετε

Οι μέθοδοι εκπαίδευσης που βασίζονται στην κυριαρχία, τον φόβο και την τιμωρία θεωρούνται πλέον ξεπερασμένες και αναποτελεσματικές. Μάλιστα, έρευνες δείχνουν ότι οι αρνητικές τεχνικές «κυριαρχίας» έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην ευημερία του σκύλου. Αν ένας εκπαιδευτής προτείνει ή χρησιμοποιεί κάποια από τις παρακάτω συμπεριφορές, είναι καλύτερο να αναζητήσετε άλλον εκπαιδευτή. Ακολουθούν επίσης μερικά πράγματα που πρέπει να αποφεύγετε:

Φωνές

Ποτέ οι φωνές δεν έφεραν αποτέλεσμα. Οι σκύλοι είναι εξαιρετικά ευαίσθητοι στη γλώσσα του σώματος και στον τόνο της φωνής μας και μπορεί να γίνουν νευρικοί ή φοβισμένοι όταν φωνάζουμε. Οι φωνές συχνά αντικατοπτρίζουν τη δική μας απογοήτευση ή απώλεια υπομονής. Το να υψώνετε τη φωνή σας δεν βοηθά τον σκύλο να καταλάβει τι έκανε λάθος.

Χτύπημα

Ποτέ και σε καμία περίπτωση. Μελέτες δείχνουν ότι τέτοιες μέθοδοι μπορεί να προκαλέσουν αντιδράσεις που σχετίζονται με φόβο, όπως υποτακτική ούρηση και αμυντική επιθετικότητα.

Ηλεκτρικά κολάρα (shock collars)

Τα ηλεκτρικά κολάρα προκαλούν ηλεκτρικό σοκ που μπορεί να κάψει το δέρμα του σκύλου και να του προκαλέσει πόνο. Μπορούν επίσης να κάνουν ορισμένους σκύλους πιο φοβισμένους ή πιο επιθετικούς. Τα ηλεκτρικά κολάρα έχουν απαγορευτεί στη χώρα μας καθώς θεωρούνται- και δικαίως- κακοποίηση.

Κλουβί ως τιμωρία

Όταν χρησιμοποιείται σωστά, η εκπαίδευση με κλουβί (crate training) μπορεί να είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να βοηθήσει τους σκύλους να αισθάνονται ασφαλείς και άνετα.

Ωστόσο, το κλουβί δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιείται ως τιμωρία. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει αρνητικούς συνειρμούς, με αποτέλεσμα ο σκύλος να μην θέλει να μπει στο κλουβί την επόμενη φορά που θα πρέπει να πάει κάπου.

Γιατί συμπεριφέρεται έτσι ο σκύλος μου;

Ακολουθούν μερικές από τις πιο συνηθισμένες εξηγήσεις πίσω από τη συμπεριφορά του σκύλου σας. Σε ορισμένες περιπτώσεις ίσως χρειαστεί να συμβουλευτείτε έναν εκπαιδευτή σκύλων για να καταλάβετε τι προσπαθεί να σας «πει» ο σκύλος.

Άγχος

Το άγχος που δεν έχει αντιμετωπιστεί μπορεί να εμφανιστεί με πολλούς τρόπους, όπως:

-Καταστροφικές συμπεριφορές

-Ευαισθησία σε θορύβους

Ουρλιαχτά- γρυλίσματα– επιθετικότητα

-Καταναγκαστικές συμπεριφορές

– Άγχος αποχωρισμού

Βαρεμάρα

Το να μένει ο σκύλος στο σπίτι χωρίς να κάνει κάτι- παιχνίδια και άλλες σωματικές και πνευματικές δραστηριότητες- μπορεί να τον οδηγήσει σε διάφορες ανεπιθύμητες συμπεριφορές, όπως:

-Αναζήτηση φαγητού πάνω στους πάγκους

-Ανησυχία

-Σκάψιμο

-Πηδήματα

-Γάβγισμα που δεν σταματάει

Αναζήτηση προσοχής

Μερικές φορές ο σκύλος απλώς θέλει να του δώσετε λίγη σημασία. Μπορεί να πηδά ενθουσιασμένος πάνω σας όταν γυρίζετε σπίτι ή να σας σπρώχνει με την πατούσα του όταν σταματάτε να τον χαϊδεύετε.

Έλλειψη ρουτίνας

Οι σκύλοι ευημερούν όταν έχουν ρουτίνα. Αν δεν ξέρουν πότε θα φάνε ή πότε θα βγουν βόλτα, μπορεί να γίνουν ανήσυχοι ή να εμφανίσουν ανεπιθύμητες συμπεριφορές.

Λίγη ή καθόλου εκπαίδευση

Συμπεριφορές όπως το να πηδούν πάνω στους ανθρώπους, να τραβούν το λουρί την ώρα της βόλτας ή να μην έρχονται πίσω όταν τους φωνάζετε μπορεί να φαίνονται ανεπιθύμητες, αλλά συνήθως οφείλονται απλώς στην έλλειψη βασικής εκπαίδευσης στο σπίτι. Και αυτό είναι κάτι που πρέπει να διορθώσετε.

Με πληροφορίες από www.rover.com