Τις τελευταίες μέρες γινόμαστε μάρτυρες σε ένα πρωτοφανές έγκλημα. Πρόκειται για το μεγαλύτερο περιστατικό μαζικής δηλητηρίασης της τελευταίας πενταετίας κατά της άγριας ζωής.

Από την Τετάρτη 11 Μαρτίου στο Εθνικό Πάρκο Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου οι απώλειες δεν σταματάνε. Έχουν βρεθεί νεκρά:

9 Μαυρογύπες

4 Γερακίνες

4 Κόρακες

1 Λύκος

5 Αλεπούδες

2 Κουνάβια

Τα μόνα καλά νέα είναι πως 3 Μαυρογύπες με συμπτώματα δηλητηρίασης βρέθηκαν έγκαιρα. 8 περιβαλλοντικές οργανώσεις έβγαλαν κοινό δελτίο τύπου και υπογράφουν ως «Εθνική Ομάδα Εργασίας Ενάντια στα Δηλητηριασμένα Δολώματα» στο οποίο περιγράφουν την κατάσταση, ζητούν μέτρα από την πολιτεία, μιλούν για τις πρωτοβουλίες που έχουν αναλάβει οι ίδιες, αλλά και δίνουν συμβουλές προς τους κατοίκους της περιοχής γύρω από το Δάσος της Δαδιάς.

Οι οργανώσεις που απαρτίζουν την Εθνική Ομάδα Εργασίας Ενάντια στα Δηλητηριασμένα Δολώματα είναι: ΑΝΙΜΑ, ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία, Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης, Καλλιστώ, Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, WWF Ελλάς.

Μεταξύ άλλων το Δελτίο Τύπου αναφέρει:

«Διάσπαρτες σε στρατηγικά επιλεγμένα σημεία στην καρδιά του Εθνικού Πάρκου, εντοπίστηκαν φόλες –υπολείμματα από Ζαρκάδι– από τις τέσσερις Ειδικές Μονάδες Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων της Εταιρείας Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης, του 2ου Κυνηγετικού Συλλόγου Ορεστιάδας και των Μονάδων Διαχείρισης των Εθνικών Πάρκων Νέστου-Βιστωνίδας-Ροδόπης και Κορώνειας-Βόλβης-Χαλκιδικής του Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α. Έκτοτε, έχουν κινητοποιηθεί αρμόδιοι και τοπικοί φορείς, ενώ Περιβαλλοντικές Οργανώσεις σε όλη τη χώρα καλούν για την άμεση, αποτελεσματική εξιχνίαση του περιστατικού και την αντιμετώπιση αυτού ως οργανωμένου εγκλήματος.

Ο Μαυρόγυπας αποτελεί πτωματοφάγο αρπακτικό-σύμβολο του Δάσους Δαδιάς όπου και φιλοξενείται η μοναδική φυσική αναπαραγόμενη αποικία του είδους στα Βαλκάνια. Το είδος έχει υπάρξει αντικείμενο πολυετών δράσεων διατήρησης και η απώλεια τόσο μεγάλου αριθμού ατόμων, σε σχέση με τον μικρό πληθυσμό του είδους, όχι μόνο ανατρέπει χρόνια εθνικών και διασυνοριακών δράσεων για την προστασία του, αλλά συνεπάγεται και πολύ σημαντική οικονομική ζημία για την Πολιτεία.

Το συγκεκριμένο περιστατικό, αν και από τα σοβαρότερα των τελευταίων χρόνων, αποτελεί μόνο την κορυφή του παγόβουνου, καθώς κάθε χρόνο σημειώνονται πολλές δεκάδες περιστατικά δηλητηρίασης άγριων ζώων (μεταξύ των οποίων αυστηρά προστατευόμενα είδη, όπως το Όρνιο και ο Χρυσαετός) σε όλη τη χώρα, όμως σε καμία περίπτωση δεν έχουν εντοπιστεί και τιμωρηθεί οι δράστες του εγκλήματος. Ενδεικτικά, μεταξύ 1995-2025, στο Εθνικό Πάρκο Δάσους Δαδιάς έχουν βρεθεί 22 δηλητηριασμένοι Μαυρόγυπες.

Οι μηχανισμοί, τα πρωτόκολλα, η χρηματοδότηση και η σχετική εκπαίδευση αρμόδιων φορέων για τη διαχείριση τέτοιων περιστατικών υπάρχουν. Η χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων έχει απαγορευθεί στην Ελλάδα από το 1993 και μόλις το 2022 θεσπίστηκε Κοινή Υπουργική Απόφαση για τον έλεγχο της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων. Ωστόσο, το πιο πρόσφατο αυτό περιστατικό αποτελεί ηχηρή υπενθύμιση πως η εφαρμογή των παραπάνω παραμένει ελλιπής. Καθώς και θλιβερή επιβεβαίωση πως η ατιμωρησία και η περιφρόνηση των δραστών για τους θεσμούς έχουν φτάσει στο απροχώρητο.

Λόγω της σοβαρότητας του περιστατικού, οι συνυπογράφουσες Οργανώσεις, καλούν την Πολιτεία:
– Να κινήσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή της για την εξιχνίαση κακουργημάτων, όπως ανακρίσεις, αξιοποίηση υλικού από κάμερες κυκλοφορίας, άρση απορρήτου τηλεπικοινωνιών κ.ά.
– Να διεξαχθούν άμεσα εξονυχιστικές και πλήρεις επιτόπιες έρευνες, τοξικολογικές εξετάσεις στα ευρήματα, και νεκροψίες όλων των νεκρών ατόμων ώστε να συγκεντρωθεί μια εμπεριστατωμένη δικογραφία.
– Να αναλάβει αποφασιστικά τον συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων και υπηρεσιών για τη βέλτιστη επικοινωνία και αποτελεσματική συνεργασία τους στη διαλεύκανση της υπόθεσης.

Στο αμέσως επόμενο διάστημα, Περιβαλλοντικές Οργανώσεις και άλλοι φορείς της χώρας θα ζητήσουν έκτακτη συνάντηση με την ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, για να συζητηθεί εκτενώς το ζήτημα και τα επόμενα βήματα που πρέπει να γίνουν. Αν και αυτό το έγκλημα μείνει ατιμώρητο θα είναι η πιο κραυγαλέα παραδοχή της αποτυχίας μας να προστατεύσουμε τη φύση από την απειλή των δηλητηρίων!

Συμβουλές προς τους κατοίκους και επισκέπτες της περιοχής:

Όποιος βρίσκεται στην περιοχή του Εθνικού Πάρκου Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου και εντοπίσει κάποιο νεκρό ζώο ή ένα ζωντανό πουλί που δεν μπορεί να πετάξει ή άλλο άγριο ζώο με εμφανές πρόβλημα, ας μην αδιαφορήσει. Καλέστε τη Δασική Υπηρεσία (1591) και την τοπική Μονάδα Διαχείρισης του Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α. Με την ενεργή συμμετοχή των πολιτών, κάποια θύματα μπορούν να σωθούν εγκαίρως και να αποφευχθούν περαιτέρω απώλειες.