Αν ζείτε με έναν σκύλο γνωρίζετε πως είστε υπεύθυνοι για την ευζωία του. Το υπέροχο αυτό πλάσμα που σας περιμένει πίσω από την πόρτα με ανυπομονησία, που χαίρεται με μια βόλτα λες και είναι η σημαντικότερη στιγμή της ημέρας και που καταφέρνει να «κλέψει» την καρδιά όλης της οικογένειας βασίζεται ολοκληρωτικά στις αποφάσεις που θα πάρετε για αυτό.

Η στείρωση θεωρείται μία από τις πιο συνηθισμένες πρακτικές φροντίδας για τους σκύλους, με πολλούς κτηνιάτρους σε Ευρώπη και Αμερική να προτείνουν η διαδικασία να γίνεται ακόμη και από την ηλικία των έξι μηνών. Όμως, μια νέα επιστημονική έρευνα έρχεται να ανατρέψει τα στερεότυπα, ειδικά όταν πρόκειται για μεγαλόσωμα σκυλιά που βρίσκονται ακόμη σε φάση ανάπτυξης.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στην πόλη Ντέιβις διαπίστωσαν ότι τα ημίαιμα μεγάλου μεγέθους σκυλιά παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών προβλημάτων στις αρθρώσεις όταν στειρώνονται πριν συμπληρώσουν τον πρώτο χρόνο ζωής τους. Η δε μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Veterinary Science και βασίστηκε σε δεδομένα 15 ετών από χιλιάδες σκύλους που εξετάστηκαν στο Veterinary Medical Teaching Hospital του UC Davis.

Το βασικό πόρισμα της έρευνας

Οι επιστήμονες ανέλυσαν στοιχεία από ημίαιμα σκυλιά διαφορετικών μεγεθών, ώστε να διαπιστώσουν εάν η ηλικία στείρωσης σχετίζεται με την εμφάνιση ορθοπεδικών προβλημάτων ή άλλων ασθενειών. Το βασικό συμπέρασμα ήταν ότι τα ημίαιμα που ως ενήλικα ξεπερνούν τα 20 κιλά έχουν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν μία ή περισσότερες παθήσεις στις αρθρώσεις όταν η στείρωση γίνεται πριν από την ηλικία του ενός έτους. Στον αντίποδα, στα μικρόσωμα δεν παρατηρήθηκε αυξημένος κίνδυνος.

Στα θηλυκά σκυλιά που ως ενήλικα ξεπερνούν τα 43 κιλά, οι ερευνητές διαπίστωσαν σημαντική αύξηση του κινδύνου εμφάνισης προβλημάτων στις αρθρώσεις όταν η στείρωση γινόταν πριν από την ηλικία του ενός έτους, καθώς τα ποσοστά ανέβαιναν από περίπου 4% στα μη στειρωμένα ζώα σε 10% έως 12% στα σκυλιά που είχαν στειρωθεί νωρίς.  

Η συγκεκριμένη έρευνα θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς σε αντίθεση με πολλές προηγούμενες μελέτες που είχαν επικεντρωθεί κυρίως σε καθαρόαιμες φυλές, αυτή εξέτασε ημίαιμα σκυλιά, τα οποία αποτελούν και τη μεγάλη πλειονότητα των ζώων παγκοσμίως.

Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν κυρίως σε σοβαρές ορθοπεδικές παθήσεις που επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής ενός σκύλου. Ανάμεσά τους ήταν η δυσπλασία ισχίου, μία πάθηση κατά την οποία η άρθρωση δεν αναπτύσσεται σωστά, προκαλώντας πόνο, δυσκολία στην κίνηση και σε αρκετές περιπτώσεις αρθρίτιδα από νεαρή ηλικία.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη δυσπλασία αγκώνα, που εμφανίζεται συχνότερα σε μεγαλόσωμες φυλές και μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια χωλότητα, δυσκαμψία και έντονη επιβάρυνση των μπροστινών άκρων. Ένας σκύλος με τέτοιο πρόβλημα μπορεί να δυσκολεύεται ακόμη και σε καθημερινές κινήσεις, όπως να τρέξει, να πηδήξει ή να ανέβει σκάλες.

Παράλληλα, οι επιστήμονες μελέτησαν τη ρήξη κρανιακού χιαστού συνδέσμου, έναν από τους πιο συχνούς και επώδυνους τραυματισμούς στα σκυλιά. Η συγκεκριμένη κάκωση επηρεάζει το γόνατο, δυσκολεύει σημαντικά το περπάτημα και σε πολλές περιπτώσεις απαιτεί χειρουργική επέμβαση και μακρά αποκατάσταση.

Ο ρόλος των ορμονών στην ανάπτυξη των οστών

Οι επιστήμονες εξηγούν ότι οι ορμόνες που παράγονται φυσιολογικά κατά την ανάπτυξη ενός κουταβιού επηρεάζουν άμεσα τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται ο σκελετός και «δένουν» τα οστά.

Στα μεγαλόσωμα σκυλιά, η ανάπτυξη διαρκεί περισσότερο σε σχέση με τα μικρόσωμα. Οι αυξητικές πλάκες των οστών παραμένουν ανοιχτές για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και η απότομη διακοπή της παραγωγής ορμονών μέσω της πρώιμης στείρωσης φαίνεται ότι μπορεί να επηρεάζει τη φυσιολογική εξέλιξη του σκελετού.

Ο Benjamin Hart, ομότιμος καθηγητής της Κτηνιατρικής Σχολής του UC Davis και επικεφαλής της έρευνας, υπογράμμισε ότι οι κηδεμόνες πρέπει να έχουν σωστή ενημέρωση πριν αποφασίσουν πότε θα προχωρήσουν σε στείρωση. «Τα περισσότερα σκυλιά είναι ημίαιμα. Ελπίζουμε ότι αυτή η μελέτη θα βοηθήσει τους ανθρώπους που υιοθετούν ένα κουτάβι να ενημερώνονται καλύτερα και να παίρνουν πιο συνειδητές αποφάσεις σχετικά με τον κατάλληλο χρόνο στείρωσης», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ποιες φυλές χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή

Παρότι η νέα έρευνα επικεντρώθηκε κυρίως σε ημίαιμα σκυλιά, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα ευρήματα φαίνεται να αφορούν ιδιαίτερα μεγαλόσωμες και γιγαντόσωμες φυλές που αναπτύσσονται πιο αργά και επιβαρύνουν περισσότερο τις αρθρώσεις τους κατά την ανάπτυξη.

Φυλές όπως ο Γερμανικός Ποιμενικός, το Λαμπραντόρ Ριτρίβερ, το Γκόλντεν Ριτρίβερ, το Ροτβάιλερ και ο Μεγάλος Δανός θεωρούνται πιο επιρρεπείς σε προβλήματα, όπως η δυσπλασία ισχίου ή οι τραυματισμοί συνδέσμων, ειδικά όταν η ανάπτυξή τους δεν ολοκληρώνεται φυσιολογικά.

Οι κτηνίατροι τονίζουν πάντως ότι δεν υπάρχει μία κοινή οδηγία για όλα τα σκυλιά. Η κατάλληλη ηλικία στείρωσης μπορεί να διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τη φυλή, το αναμενόμενο βάρος ενηλικίωσης, τη φυσική δραστηριότητα αλλά και το ιστορικό υγείας.

Γιατί επί χρόνια προτεινόταν η πρώιμη στείρωση

Για δεκαετίες, η πρώιμη στείρωση θεωρούνταν ασφαλής και ιδιαίτερα χρήσιμη πρακτική, κυρίως λόγω της συμβολής της στον περιορισμό των αδέσποτων. Πολλοί κτηνίατροι εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι η στείρωση σώζει ζωές, ειδικά σε χώρες όπου το πρόβλημα παραμένει μεγάλο, όπως στη χώρα μας. Παράλληλα, η διαδικασία μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη συγκεκριμένων μορφών καρκίνου και σε ορισμένες περιπτώσεις να μειώσει προβλήματα συμπεριφοράς.

Αυτό που αλλάζει πλέον, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι η ανάγκη για πιο εξατομικευμένη προσέγγιση. Δεν έχουν όλα τα σκυλιά τις ίδιες ανάγκες και δεν αναπτύσσονται όλα με τον ίδιο ρυθμό. Γι’ αυτό και οι αποφάσεις γύρω από την υγεία τους χρειάζονται σωστή καθοδήγηση, υπομονή και συνεργασία με τον κτηνίατρο.

Η Patricia McConnell, ειδικός στη συμπεριφορά σκύλων και ζωοψυχολόγος, έχει επισημάνει ότι κάθε ζώο πρέπει να αξιολογείται ξεχωριστά, λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος, τη φυλή, τη φυσική δραστηριότητα και τη συνολική κατάσταση της υγείας του. Αντίστοιχα, η Victoria Stilwell, γνωστή εκπαιδεύτρια σκύλων, έχει τονίσει επανειλημμένα ότι οι αποφάσεις γύρω από την υγεία ενός κατοικιδίου πρέπει να λαμβάνονται με γνώμονα τη μακροχρόνια ποιότητα ζωής του.

Τι συμβουλεύουν πλέον οι ειδικοί

Οι ειδικοί συμβουλεύουν τους κηδεμόνες να μην αποφασίζουν αποκλειστικά με βάση γενικές οδηγίες ή πληροφορίες από το διαδίκτυο. Η ηλικία, η φυλή, το αναμενόμενο βάρος ενηλικίωσης και το ιατρικό ιστορικό κάθε σκύλου παίζουν καθοριστικό ρόλο στην τελική απόφαση.

Παράλληλα, προηγούμενες μελέτες έχουν εξετάσει πιθανές συνδέσεις της πολύ πρώιμης στείρωσης με παχυσαρκία, αλλαγές στον μεταβολισμό αλλά και ορισμένες μορφές καρκίνου, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν ακόμη οριστικά συμπεράσματα για όλες τις φυλές.

Για όσους ζουν καθημερινά με έναν σκύλο, η σωστή ενημέρωση γύρω από θέματα υγείας αποτελεί ουσιαστική πράξη αγάπης και φροντίδας. Ένα μεγαλόσωμο κουτάβι που βρίσκεται ακόμη σε φάση ανάπτυξης ίσως χρειάζεται περισσότερο χρόνο πριν από μία επέμβαση που θα επηρεάσει τις ορμόνες και τον σκελετό του.

Για έναν άνθρωπο που βλέπει τον σκύλο του σαν μέλος της οικογένειάς του, η σωστή ενημέρωση μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε μία ζωή με κινητικά προβλήματα και σε μία καθημερινότητα γεμάτη παιχνίδι, βόλτες και χαρούμενες στιγμές.

Πηγές πληροφοριών: UC Davis School of Veterinary Medicine, Frontiers in Veterinary Science