Αν ακούσουμε τη λέξη «μπούφος», πολλοί θα σκεφτούμε τον απαξιωτικό χαρακτηρισμό που αναφέρεται σε κάποιον που δεν είναι και τόσο εύστροφος. Η αλήθεια όμως για το πουλί Μπούφος είναι αρκετά μακριά από αυτό.

Η επιστημονική ονομασία του Μπούφου είναι Bubo Bubo, γνωστός και ως ο αετός της οικογένειας της κουκουβάγιας, μιας και είναι το μεγαλύτερο είδος σε μέγεθος, με το άνοιγμα των φτερών του να ξεπερνάει το 1,5 μέτρο.

Στενοί συγγενείς του είναι ο Νανόμπουφος – η μικρότερη και πιο ντελικάτη «έκδοση» του Μπούφου- και ο Βαλτόμπουφος -χειμερινός κατά κύριο λόγο επισκέπτης στους ελληνικούς υγρότοπους.

Η ομορφιά τους προσελκύει το ενδιαφέρον των παρατηρητών και φωτογράφων πουλιών. Ας δούμε τα εντυπωσιακά χαρακτηριστικά του Μπούφου:

– Όλοι τους χαρακτηρίζονται από τα μεγάλα μάτια που τους επιτρέπουν να βλέπουν στο σκοτάδι

– Διαθέτει την ικανότητα αθόρυβης πτήσης για να αιφνιδιάζει το θήραμά του

– Οι χαρακτηριστικές τούφες στα φτερά μοιάζουν με “αυτιά” στο κεφάλι

– Έχει την εκπληκτική ικανότητα να στρέφει το κεφάλι του έως και 270 μοίρες

Πού ζει και πώς συμπεριφέρεται

Ο Μπούφος είναι από τα πιο συνηθισμένα είδη στην Ελλάδα, τόσο στην ηπειρωτική χώρα (συμπεριλαμβανομένης της Αττικής), όσο και σε ορισμένα μεγάλα νησιά με κατάλληλο βιότοπο (π.χ. Λέσβος, Σάμος). Ζει σε διάφορα περιβάλλοντα, όπως δάση κωνοφόρων, υγρότοπους και νησιά και ξεροβούνια. Προτιμάει επίσης αραιά δασωμένες περιοχές με διάκενα, αλλά έχει καταγραφεί ακόμα και σε αραιή βλάστηση. Το μόνο που χρειάζεται είναι να υπάρχουν βράχια με μεγάλες τρύπες για να φωλιάσει.

Παρότι πολλές φορές χρησιμοποιούμε τη λέξη «μπούφος» για να χαρακτηρίσουμε έναν όχι και τόσο ευφυή άνθρωπο, ο Μπούφος είναι ένα πανέξυπνο πτηνό, το οποίο καταφέρνει να περνάει απαρατήρητο. Αυτό συμβαίνει επειδή παρόλο που φτιάχνει τις φωλιές του σε κατοικημένες περιοχές -και σε κάποιες περιπτώσεις πυκνοκατοικημένες- είναι επιφυλακτικός με τους ανθρώπους και τους αποφεύγει.

Με τι τρέφεται

Η διατροφή του περιλαμβάνει θηλαστικά μικρού και μεσαίου μεγέθους (τρωκτικά, σκαντζόχοιροι και λαγοί) αλλά και πουλιά, που μπορούν να φτάσουν το μέγεθος της Κουρούνας.

Από τι απειλείται

Οι κυριότερες απειλές για το είδος είναι η ηλεκτροπληξία και η πρόσκρουση σε καλώδια, καθώς και η θανάτωση από λαθροθήρες.

Ας γνωρίσουμε λίγο καλύτερα και τους άλλους συγγενείς του Μπούφου:

Νανομπούφος (Asio otus)

Όπως υποδηλώνει και το όνομά του, ο Νανομπούφος αποτελεί μια μικρότερη και πιο ντελικάτη έκδοση του Μπούφου. Από τα λίγα είδη κουκουβάγιας που προτιμάνε φτιαγμένη φωλιά παρά μια τρύπα για να φωλιάσουν, ενώ φυσικά δεν τη φτιάχνει μόνος του αλλά επιλέγει εγκαταλελειμμένες, κυρίως κορακοειδών. Τον βρίσκουμε σε περιοχές με διάσπαρτα δέντρα, είτε αυτές είναι δασικές εκτάσεις, καλλιέργειες, ακόμα και πάρκα πόλεων. Τον χειμώνα καταφθάνουν και άτομα από βορειότερα και παρατηρείται και σε περιοχές όπου δεν φωλιάζει, συχνά σε ομάδες. Το καλοκαίρι είναι σχετικά εύκολο να αντιληφθούμε την παρουσία τους, από τις ακατάπαυστες φωνές των μικρών που θυμίζουν τον ήχο μιας πόρτας που τρίζει.

Βαλτομπούφος (Asio flammeus)

Είναι η μόνη κουκουβάγια της Ελλάδας που δεν φωλιάζει σε τακτικό επίπεδο και είναι και η πλέον ημερόβια. Χειμερινός επισκέπτης ως επί το πλείστον, καταγράφεται σε υγρότοπους της Βόρειας και Δυτικής Ελλάδας, αλλά σε περιόδους βαρυχειμωνιάς έχει παρατηρηθεί και νοτιότερα. Υπάρχουν και καλοκαιρινές καταγραφές, κυρίως στο Δέλτα του Έβρου, χωρίς όμως να υπάρχουν απτές αποδείξεις φωλιάσματος. Σε αντίθεση με όλες τις άλλες κουκουβάγιες, ο Βαλτόμπουφος πετάει συχνά ψηλά, θυμίζοντας Γερακίνα. Τρέφεται κυρίως με τρωκτικά και άλλα μικρά θηλαστικά.

Με πληροφορίες από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και το topoguide.gr