Βομβίνος: Ποιο είναι το πασίγνωστο έντομο που πέφτει συνεχώς στο έδαφος
Αγγελική Μακρή
07/06/2026
Η λέξη βομβίνος είναι πολύ πιθανό να μη λέει τίποτα στους περισσότερους, σε αντίθεση με τον μπάμπουρα που τον γνωρίζουμε οι περισσότεροι. Τι κοινό έχουν αυτά τα δύο;
Πρόκειται για το ίδιο έντομο, με τον βομβίνο να είναι η επίσημη ελληνική ονομασία και τον μπάμπουρα να είναι η πιο κοινή. Στα αγγλικά τον ξέρουμε ως bumblebee. Είναι συγγενής με τη μέλισσα, για την ακρίβεια θεωρείται άγριο είδος μέλισσας, κάτι που εξηγεί η επιστημονική ονομασία και των δύο. Του μεν βομβίνου είναι Βombus Terrestris, της οικογένειας Apidea, ενώ της μέλισσας Apis mellifera.
Το όνομά του προέρχεται από τη λέξη “βόμβος”, χάρη στο θόρυβο που παράγει όταν πετάει. Άλλες ονομασίες του είναι βομβίνι, βομβιλιός, βόμβος, μπούσμπουρος, μπόμπο. Θεωρείται κοινωνικό και ευφυές έντομο.
To μέλι το λαμβάνουμε από τις μέλισσες και όχι από τους βομβίνους, μιας και κάνουν φωλιές μέσα στο χώμα. Ο βομβίνος έχει κεντρί, άρα μπορεί να το χρησιμοποιήσει για να τσιμπήσει. Όπως και στις μέλισσες, έτσι και στους βομβίνους, μόνο οι εργάτριες και οι βασίλισσες διαθέτουν κεντρί και το χρησιμοποιούν για να αμύνονται. Η γονιμοποίησή τους γίνεται από ένα και μόνο κηφήνα.
Είναι ένα πολύ χρήσιμο έντομο γιατί είναι επικονιαστής, μεταφέρει δηλαδή γύρη στα λουλούδια. Έχει το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό να δονούνται τα φτερά του, με αποτέλεσμα να απελευθερώνεται περισσότερη γύρη. Χρησιμοποιείται πολύ στις γεωργικές και κηπευτικές καλλιέργειες αφού δίνει πολύ καλά αποτελέσματα και εξασφαλίζει ικανοποιητική καρπόδεση. Τα άνθη που επικονιάζει κυρίως είναι αυτά της ντομάτας, της πιπεριάς, της μελιτζάνας, της φράουλας, αλλά και τις μηλιές, τις αχλαδιές, τις αμυγδαλιές, τις βερικοκιές, κλπ.
Εμφανισιακά είναι εύκολα να ξεχωρίσουμε έναν μπάμπουρα από μια μέλισσα, αφού είναι πιο μεγάλος και πιο τριχωτός. Αυτό που δεν μπορούμε να γνωρίζουμε είναι πως είναι πιο δραστήριος από άλλα έντομα, αφού επισκέπτεται περισσότερα άνθη ανά λεπτό. Εργάζεται και με χαμηλές θερμοκρασίες, αλλά και όταν φυσάει ένα ελαφρύ αεράκι.
Το τσίμπημα του βομβίνου
Το κεντρί του είναι δεν είναι αγκαθωτό, όπως της μέλισσας, άρα η βασίλισσα μπορεί να τραβήξει το κεντρί της και να τσιμπήσει ξανά. Είναι σπάνιο να μας τσιμπήσει ένας μπάμπουρας, ειδικά αν δεν τον προκαλέσουμε ή δεν του επιτεθούμε. Μερικά πράγματα που πρέπει να αποφύγουμε είναι:
– Να τον πιάσουμε με γυμνά χέρια
– Να χτυπήσουμε την κυψέλη του
– Να φοράμε έντονα αρώματα όταν είμαστε κοντά του. Άλλες μυρωδιές που μπορούν να τον προσελκύσουν αναδύονται και από το αλκοόλ, την εφίδρωση, τα σαπούνια.
– Να φοράμε ρούχα σε μπλε χρώμα.
Τα συμπτώματα από το τσίμπημα είναι:
Πρήξιμο, φαγούρα και ερυθρότητα στο σημείο του τσιμπήματος, που διαρκεί μόνο μερικές ώρες. Αυτά βέβαια αλλάζουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, καλό θα είναι όμως να επισκεφθείτε ένα φαρμακείο ή ένα Κέντρο Υγείας, για να σας δώσουν σωστές οδηγίες.
Τι να κάνουμε αν δούμε έναν μπάμπουρα πεσμένο στο έδαφος:
Πολλές φορές τους μπάμπουρες τους αντιλαμβανόμαστε από τον θόρυβο που κάνουν και ενώ τους ψάχνουμε σε κάποιο λουλούδι, τους εντοπίζουμε στο έδαφος. Τέσσερα πράγματα μπορεί να του συμβαίνουν συνήθως: Να είναι εξαντλημένος, να κρυώνει, να σκάβει τη φωλιά του ή απλά να ξεκουράζεται. Οι εργάτριες έχουν σύντομο χρόνο ζωής, περίπου 4 εβδομάδες και αν βρεθούν στο πάτωμα, ίσως να έχουν πεθάνει. Όμως υπάρχει τρόπος να τις βοηθήσουμε, αν απλά βρέθηκαν από κούραση στο έδαφος.
Παρατηρούμε για λίγο τον μπάμπουρα και αν δείχνει σημάδια ζωής, όπως να κουνάει πόδι ή κεραία, τότε ίσως έχει σταματήσει για να επανακτήσει τις δυνάμεις του. Τις μέρες που έχει κρύο, μπορεί απλά να μην άντεξε να πετάει σε τόσο χαμηλές θερμοκρασίες και να ζητάει ένα θερμότερο μέρος. Μπορούμε σε αυτή την περίπτωση να βάλουμε ένα χαρτί ή χαρτόνι από κάτω του, έτσι ώστε να τον μεταφέρουμε σε ένα στεγνό μέρος με ήλιο. Μετά από 20 λεπτά θα επανέλθει στα κανονικά του και θα βρει ξανά δύναμη να συνεχίσει το ταξίδι του.
Με πληροφορίες από National Geographic, Wikipedia.
