Με αφορμή την Εβδομάδα Ευαισθητοποίησης για τους Καρχαρίες, ξεκίνησαν κάποιες πολύ σημαντικές πρωτοβουλίες, με σκοπό την προστασία του παρεξηγημένου αυτού είδους.

Λίγο η ταινία “Τα σαγόνια του Καρχαρία”, λίγο όλες οι άλλες που ακολούθησαν με το μοτίβο όπου κάποιος κολυμπάει αμέριμνος και καρχαρίες εμφανίζονται με τεράστια δόντια κτλ, έφταναν για να τον ενοχοποιήσουν και να αρχίσει το κυνήγι του.

Για τους επιστήμονες, οι καρχαρίες είναι πολύ σημαντικοί για τα θαλάσσια οικοσυστήματα παγκοσμίως. Είναι μεγάλοι θηρευτές και βοηθούν στο να διατηρείται σε ισορροπία η διατροφική αλυσίδα στη θάλασσα. Κάτι άλλο σημαντικό που κάνουν είναι να τρώνε μολυσμένα ή ετοιμοθάνατα ψάρια, κάτι που εμποδίζει τη μόλυνση στα νερά των ωκεανών.

Παρόλο που βρίσκονται στις ελληνικές θάλασσες εδώ και εκατομμύρια χρόνια, τα μισά είδη καρχαριών στην Ελλάδα απειλούνται με εξαφάνιση, ενώ μέχρι πρόσφατα η γνώση μας για αυτά ήταν μηδαμινή.

Ας δούμε τους πιο συχνούς μύθους που ακούγονται για τους καρχαρίες και πώς καταρρίπτονται. Σκοπός είναι να καλυφθούν σημαντικά κενά γνώσης και να γνωρίσουμε καλύτερα αυτά τα μοναδικά πλάσματα.

Συνολικά η Εβδομάδα Ευαισθητοποίησης για τους Καρχαρίες είχε σκοπό να προσφέρει γνώση μέσα από:
– συναρπαστικά επιστημονικά ευρήματα σχετικά με τον τρόπο ζωής τους και την κατάσταση διατήρησής τους
– απρόσμενες πτυχές της κοινωνικής τους ζωής και της συμπεριφοράς τους
– τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν, καθώς και τους λόγους για τους οποίους αυτά τα συναρπαστικά είδη εξακολουθούν να καταλήγουν στο πιάτο μας.

Μύθος 1 Οι πληθυσμοί των καρχαριών αυξάνονται. Αυτό αποδεικνύεται από τις καταγραφές τους κοντά στην ακτή.

Αλήθεια: Οι πληθυσμοί των καρχαριών έχουν μειωθεί κατά 50% παγκοσμίως τις τελευταίες δεκαετίες. Οι κάμερες και τα κινητά από την άλλη, έχουν αυξηθεί ραγδαία. Οι αιτίες για τις οποίες οι καρχαρίες καταγράφονται κοντά στις Μεσογειακές ακτές δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς.

Μύθος 2 Όλοι οι καρχαρίες είναι μεγάλοι σε μέγεθος κι επικίνδυνοι για τους ανθρώπους.

Αλήθεια: Το μικρότερο είδος καρχαρία στη Μεσόγειο, ο Μαυροαγκαθίτης, δεν ξεπερνά τα 45 εκατοστά. Από την άλλη πλευρά, το μεγαλύτερο είδος που υπάρχει στη Μεσόγειο, ο Προσκυνητής, δεν έχει καν δόντια και είναι χορτοφάγος.

Μύθος 3 Δεν υπάρχουν Λευκοί καρχαρίες στη Μεσόγειο.

Αλήθεια: Οι Λευκοί καρχαρίες κατοικούν στη Μεσόγειο εδώ κι εκατομμύρια χρόνια. Ωστόσο, τις τελευταίες δεκαετίες ο πληθυσμός τους στη Μεσόγειο απειλείται με εξαφάνιση.

Μύθος 4 Οι θεάσεις καρχαριών κοντά στη στεριά ίσως επηρεάσουν τον τουρισμό.

Αλήθεια: Η πιθανότητα επίθεσης από καρχαρία είναι 1/4.000.000. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες να σας δαγκώσει άλλος άνθρωπος από ό,τι καρχαρίας. Αντίθετα οι τουριστικές δραστηριότητες που περιλαμβάνουν παρατήρηση καρχαριών υποστηρίζουν τις παράκτιες κοινωνίες, αποφέροντας έως και €274.000.000 ετησίως.

Μύθος 5 Στην Κύπρο, την Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία δεν καταναλώνουμε καρχαρίες.

Αλήθεια: Οι ονομασίες “Γαλέος”, “Palombo” και “Cazόn” είναι κοινές στις ιχθυαγορές και συχνά έτσι βαφτίζονται προϊόντα ευάλωτων και προστατευόμενων καρχαριών. Ειδικά στην Ιταλία και την Ισπανία καταναλώνονται οι μεγαλύτερες ποσότητες καρχαριών παγκοσμίως.

Γιατί είναι σημαντική η σήμανση των καρχαριών

Μία από τις δράσεις που έλαβαν χώρα ήταν το “Tracking Sharks for Conservation”. Πρόκειται για μια συλλογική προσπάθεια που γεννήθηκε από την ανάγκη προστασίας αυτών των μοναδικών ειδών, συνδυάζοντας την επιστημονική γνώση, τα ψηφιακά εργαλεία και τη συμμετοχή του κοινού για την παρακολούθηση καρχαριών σε ολόκληρη τη Μεσόγειο μέσω σήμανσης.

Με την τοποθέτηση σημάνσεων συλλέγονται πολύτιμα δεδομένα που μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα αυτά τα μοναδικά πλάσματα και τη συμπεριφορά τους, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διατήρησή τους.

Στην Ελλάδα, μέσα από την ερευνητική δράση της iSea, μέχρι σήμερα έχουν σημανθεί συνολικά 397 άτομα, προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα και επιτρέποντας στους επιστήμονες να μελετήσουμε καλύτερα.

Όσο πιο πολλά γνωρίζουμε για ένα είδος, τόσο περισσότερο θα ξέρουμε να το αντιμετωπίζουμε, αλλά και να το προστατεύουμε.

Mε πληροφορίες από την περιβαλλοντική οργάνωση iSea.