Κάθε φθινόπωρο, μετά τις πρώτες βροχές, τα μανιτάρια αρχίζουν να εμφανίζονται ξαφνικά σε κήπους, πάρκα, μονοπάτια και δασικές περιοχές.

Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε μάθει ότι κάποια είναι βρώσιμα και κάποια μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνα, γι’ αυτό και δύσκολα θα δοκιμάζαμε ένα μανιτάρι που μόλις βρήκαμε στη φύση. Ο σκύλος μας, όμως, δεν έχει τον ίδιο τρόπο σκέψης. Θα το μυρίσει, μπορεί να το δαγκώσει και, πριν προλάβουμε να αντιδράσουμε, ίσως το έχει ήδη καταπιεί και κάπου εκεί μπορεί να ξεκινήσει το πρόβλημα.

Τα δηλητηριώδη μανιτάρια δεν είναι επικίνδυνα μόνο για τα ζώα. Οι ίδιες τοξίνες μπορούν να προκαλέσουν και στους ανθρώπους από έντονο εμετό και διάρροια μέχρι νευρολογικά συμπτώματα, νεφρική βλάβη ή σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ορισμένα είδη του γένους Amanita, τα οποία περιέχουν αμανιτίνες και έχουν συνδεθεί με σοβαρές, ακόμη και θανατηφόρες, δηλητηριάσεις τόσο σε ανθρώπους όσο και σε ζώα.

Η διαφορά είναι απλή: εμείς γνωρίζουμε συνήθως ότι δεν πρέπει να φάμε ένα άγνωστο άγριο μανιτάρι- Ένας σκύλος όχι.

Αυτό που αξίζει να γνωρίζουμε είναι ότι τα περισσότερα άγρια μανιτάρια δεν είναι θανατηφόρα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι ασφαλές να αφήσουμε τον σκύλο μας να καταπιεί ένα άγνωστο είδος. Υπάρχουν χιλιάδες διαφορετικά μανιτάρια και αρκετά από αυτά μοιάζουν πολύ μεταξύ τους. Ακόμη και άνθρωποι με εμπειρία μπορεί να δυσκολευτούν στην ταυτοποίησή τους, επομένως μια αναζήτηση στο διαδίκτυο ή μια εφαρμογή στο κινητό δεν αρκούν για να αποφασίσουμε ότι «αυτό φαίνεται ακίνδυνο».

Πώς εκδηλώνεται η δηλητηρίαση στον σκύλο;

Δεν υπάρχει μία χαρακτηριστική εικόνα που να μας λέει ότι ένας σκύλος έχει δηλητηριαστεί από μανιτάρι. Τα συμπτώματα εξαρτώνται από το είδος, την τοξίνη που περιέχει, την ποσότητα που καταναλώθηκε, αλλά και από το μέγεθος και τη γενικότερη κατάσταση του ζώου. Ορισμένα μανιτάρια ερεθίζουν κυρίως το γαστρεντερικό σύστημα και μπορεί να προκαλέσουν εμετό, διάρροια, κοιλιακό πόνο και έντονη σιελόρροια. Σε αρκετές από αυτές τις περιπτώσεις τα συμπτώματα εμφανίζονται σχετικά γρήγορα, μέσα σε λίγες ώρες. Άλλα είδη δρουν περισσότερο στο νευρικό σύστημα. Ο σκύλος μπορεί να παρουσιάσει αστάθεια στο βάδισμα, αποπροσανατολισμό, ασυνήθιστη συμπεριφορά, τρόμο, μυϊκές συσπάσεις ή ακόμη και σπασμούς. Σε ορισμένες δηλητηριάσεις μπορεί να εμφανιστεί υπνηλία, ενώ σε άλλες διέγερση ή περίεργες αντιδράσεις μέσα στο περιβάλλον του.

Υπάρχουν όμως και οι πιο επικίνδυνες περιπτώσεις, στις οποίες επηρεάζονται το ήπαρ ή οι νεφροί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Amanita phalloides, ο γνωστός θανατίτης, που φύεται και στην Ελλάδα και περιέχει αμανιτίνες, τοξίνες ικανές να προκαλέσουν σοβαρή ηπατική βλάβη τόσο σε ανθρώπους όσο και σε ζώα.

Όταν ο σκύλος φαίνεται να «συνήλθε»

Σε ορισμένες δηλητηριάσεις από αμανιτίνες μπορεί να περάσουν έξι έως δώδεκα ώρες πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα. Στη συνέχεια μπορεί να παρουσιαστούν έντονος εμετός, διάρροια, κοιλιακή ενόχληση και λήθαργος. Το πιο παραπλανητικό, όμως, είναι ότι μετά από αυτή τη φάση ο σκύλος μπορεί να δείξει προσωρινή βελτίωση και να φαίνεται σαν να έχει συνέλθει. Στην πραγματικότητα, η ηπατική βλάβη μπορεί να συνεχίζει να εξελίσσεται και αργότερα να εμφανιστούν σοβαρή υπογλυκαιμία, διαταραχές της πήξης, νευρολογικά προβλήματα, νεφρική δυσλειτουργία ή οξεία ηπατική ανεπάρκεια. Παρόμοια εικόνα μπορεί να παρατηρηθεί και στους ανθρώπους. Σε σοβαρές δηλητηριάσεις από αμανιτινοφόρα μανιτάρια μπορεί να προηγηθούν έντονα γαστρεντερικά συμπτώματα και να ακολουθήσει μια περίοδος φαινομενικής βελτίωσης, πριν γίνει εμφανής η ηπατική βλάβη.

Αυτός είναι και ο λόγος που, όταν γνωρίζουμε ότι ο σκύλος έχει καταπιεί ένα άγνωστο άγριο μανιτάρι, δεν περιμένουμε απλώς να δούμε αν «θα τον πειράξει».

Τι κάνουμε αν τον δούμε να τρώει μανιτάρι;

Αν γνωρίζουμε ή υποψιαζόμαστε ότι ο σκύλος μας έχει καταπιεί άγριο μανιτάρι, επικοινωνούμε άμεσα με τον κτηνίατρό μας, ακόμη κι αν εκείνη τη στιγμή φαίνεται απολύτως φυσιολογικός. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε περίπου πότε έγινε η κατάποση και πόσο μπορεί να έφαγε. Αν υπάρχει υπόλοιπο από το μανιτάρι, μπορούμε να το φωτογραφίσουμε καλά —το καπέλο, το κοτσάνι και την κάτω επιφάνειά του— και, αν είναι δυνατόν, να κρατήσουμε ένα δείγμα για πιθανή ταυτοποίηση. Η αναγνώριση όμως πρέπει να γίνεται από άνθρωπο με πραγματική γνώση μυκητολογίας και όχι να βασίζεται αποκλειστικά σε μια εφαρμογή ή σε φωτογραφίες από το διαδίκτυο.

Δεν προσπαθούμε μόνοι μας να προκαλέσουμε εμετό και δεν δίνουμε γάλα, λάδι, αλάτι ή άλλα «σπιτικά» γιατροσόφια. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την ουσία που έχει καταποθεί, τον χρόνο που έχει περάσει και την κατάσταση του ζώου, και ένας λανθασμένος χειρισμός στο σπίτι μπορεί να δυσκολέψει περισσότερο την κατάσταση. Η θεραπεία δεν είναι ίδια σε όλες τις περιπτώσεις. Ανάλογα με το περιστατικό μπορεί να χρειαστεί απορρύπανση του γαστρεντερικού, χορήγηση ενεργού άνθρακα, ενδοφλέβια υγρά, φάρμακα για τον έλεγχο του εμετού ή των σπασμών και παρακολούθηση της λειτουργίας του ήπατος και των νεφρών. Για πολλές από αυτές τις τοξίνες δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο αντίδοτο, γι’ αυτό και η έγκαιρη αντιμετώπιση και η σωστή υποστηρικτική θεραπεία είναι ό,τι πιο σημαντικό.

4 ανθρώπινες τροφές που δεν πρέπει ποτέ να φάει το κουτάβι μας

Από τα πιο συχνά λάθη που κάνουμε με το κουτάβι μας είναι να του δίνουμε να φάει ανθρώπινες τροφές που δεν επιτρέπονται.

Λίγη προσοχή

Το φθινόπωρο είναι από τις πιο όμορφες εποχές για βόλτες με τον σκύλο μας και τα μανιτάρια δεν είναι λόγος να τις φοβόμαστε. Χρειάζεται απλώς λίγη περισσότερη προσοχή σε όσα μυρίζει ή δοκιμάζει στο έδαφος, ιδιαίτερα μετά από βροχή. Αν κάποια στιγμή προλάβει να φάει κάτι άγνωστο, δεν χρειάζεται να πανικοβληθούμε ούτε να πειραματιστούμε στο σπίτι. Συγκεντρώνουμε όσες πληροφορίες μπορούμε και επικοινωνούμε με τον κτηνίατρό μας, ώστε να ξέρουμε πώς πρέπει να κινηθούμε.

Γιατί, όπως δεν θα δοκιμάζαμε εμείς ένα άγνωστο μανιτάρι μόνο και μόνο επειδή «μοιάζει ακίνδυνο», καλό είναι να μην αφήνουμε ούτε τον σκύλο μας να κάνει αυτό το πείραμα.