Η ζωή στις πόλεις έχει ευκολίες, όπως ευκαιρίες εργασίας, επιλογές για διασκέδαση και εκπαίδευση. Έχει όμως και δυσκολίες, όπως τον συνωστισμό, τη φασαρία, την κίνηση και τη ρύπανση. Οι αρνητικές συνέπειες του υπερπληθυσμού των πόλεων δεν έχουν επίδραση μόνο στους ανθρώπους, αλλά και τα ζώα.

Πιο συγκεκριμένα, οι δυνατοί ήχοι από τις κόρνες, τις σειρήνες, τα βεγγαλικά επηρεάζουν τα πουλιά και όχι με θετικό τρόπο. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με εμάς τους ανθρώπους, που όσοι έχουμε μεγαλώσει σε αστικό περιβάλλον έχουμε συνηθίσει αυτούς τους ήχους, άλλοι όμως που δεν είναι εξοικειωμένοι υποφέρουν. Θα έχετε ακούσει φίλους ή συγγενείς από την επαρχία που λένε πως δεν αντέχουν τις πόλεις και ανυπομονούν να επιστρέψουν πίσω στην ηρεμία της περιοχής τους.

Ένα παγκόσμιο πρόβλημα

Σύμφωνα με μια έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the Royal Society B Biological Studies, η ηχορύπανση που προκαλείται από την ανθρώπινη δραστηριότητα έχει σοβαρές συνέπειες στη συμπεριφορά και τη ζωή των πτηνών και στις 6 ηπείρους της υφηλίου.

Η έρευνα διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο του Michigan, όπου επιστήμονες συγκέντρωσαν τα δεδομένα από 160 μελέτες που έγιναν στις 6 ηπείρους. Μελετήθηκαν 161 είδη πουλιών και οι συνολικά 944 καταγεγραμμένες συνήθειες και συμπεριφορές τους. Με αυτό τον τρόπο, η έρευνα έγινε σε ένα ευρύ φάσμα που περιλαμβάνει διαφορετικά περιβάλλοντα.

Μπορεί να μην καταλαβαίνουμε ότι κάποιοι ήχοι είναι ενοχλητικοί και διαταράσσουν τις λειτουργίες των πουλιών. Από τις μηχανές των αυτοκινήτων, μέχρι τα αεροπλάνα και τα αγροτικά μηχανήματα, οι ήχοι αυτοί εμποδίζουν τα πτηνά από το να έχουν μια φυσιολογική ζωή. Επηρεάζουν τη συμπεριφορά τους, τις σωματικές τους λειτουργίες, αλλά και την αναπαραγωγή τους.

Η έρευνα έδειξε ξεκάθαρη αλλαγή σε μια σειρά από συνήθειες και συμπεριφορές των πτηνών, όπως η μεταξύ τους επικοινωνία, η σίτιση, η αντιμετώπιση άλλων πτηνών, η αντιμετώπιση απειλών και η επιλογή κατοικίας.

Πόσο επηρεάζεται το κελάηδισμα από την ηχορύπανση

Το κελάηδισμα είναι η γλώσσα επικοινωνίας των πουλιών. Είναι ο τρόπος τους να χαιρετίσουν, να προσελκύσουν συντρόφους ή να ενημερώσουν για κάποιον κίνδυνο. Στην προσπάθειά τους να υπερβούν τη φασαρία από την ανθρώπινη δραστηριότητα και να ακουστούν, κελαηδούν πιο δυνατά. Αν δεν τα καταφέρουν, μεταναστεύουν, ψάχνοντας πιο ήσυχες περιοχές. Η φασαρία κάνει τα πουλιά να είναι σε μεγαλύτερη επαγρύπνηση, γιατί προσπαθούν να αντιληφθούν τι συμβαίνει και αν πραγματικά κινδυνεύουν. Αυτή η διαδικασία τους τρώει ενέργεια, την οποία χρειάζονται σε κάποιες περιπτώσεις για να φροντίσουν τα μικρά τους. Αν οι γονείς δεν ψάξουν να βρουν τροφή στα παιδιά, εκείνα θα αρρωστήσουν, θα χάσουν δυνάμεις και ίσως μπει σε κίνδυνο η ζωή τους.

Βλέπουμε λοιπόν πως η ζωή και η επιβίωσή τους εξαρτάται από το κελάηδισμα, κάτι που οι δυνατοί θόρυβοι ανακόπτουν. Σε μέρη που υπάρχουν υψηλά επίπεδα ηχορύπανσης, ο ρυθμός αναπαραγωγής παρουσιάζει μεγάλη πτώση. Ένας άλλος παράγοντας, που ίσως να μην σκεφτόμαστε οι περισσότεροι, είναι τα επίπεδα άγχους που δημιουργούν στα πτηνά οι δυνατοί θόρυβοι. Αν είμαστε σε μια πλατεία ή οποιοδήποτε μέρος που συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό από αυτά, αν ακουστεί ένας δυνατός ήχος, θα γεμίσει ο ουρανός από πανικόβλητα πτηνά. Αυτή η διαδικασία ανεβάζει πολύ τα επίπεδα άγχους, με αποτέλεσμα να εκκρίνονται ορμόνες όπως η κορτικοστερόνη, που επηρεάζει πολλές λειτουργίες του οργανισμού όπως την λειτουργία του ανοσοποιητικού και το μεταβολισμό.

Πώς αντιμετωπίζουν την ηχορύπανση τα πτηνά

Τα μικρά δυσκολεύονται να επιβιώσουν σε ένα τέτοιο περιβάλλον, αφού δεν μαθαίνουν τους μηχανισμούς για να φύγουν από την φωλιά τους και να ζήσουν ανεξάρτητα. Παράλληλα, μπορεί να αγχώνονται υπερβολικά στην προσπάθειά τους να επικοινωνήσουν με τους γονείς τους. Όσο για τα μεγαλύτερα σε ηλικία, αναγκάζονται να φύγουν από τις θορυβώδεις περιοχές και να αναζητήσουν πιο ήσυχα μέρη για να φτιάξουν φωλιές.

Γιατί έχουν γεμίσει οι πόλεις περιστέρια; Τι ακριβώς έχει συμβεί

Από την πλατεία Συντάγματος μέχρι τα μπαλκόνια των σπιτιών μας, τα περιστέρια έγιναν οι φτερωτοί μόνιμοι κάτοικοι των πόλεων.

Βέβαια, θα πρέπει να πούμε πως δεν έχουν όλα τα πτηνά τις ίδιες αντιδράσεις, αφού αυτές εξαρτώνται από το είδος τους. Όσο πιο κοντά σε πόλεις ζουν, τόσο περισσότερο άγχος εμφανίζουν και μπαίνει φρένο στο ρυθμό αναπαραγωγής τους. Αντίθετα, όταν ζουν σε ανοιχτές περιοχές με βλάστηση και υγρότοπους, οι ήχοι μαλακώνουν και έρχονται πιο ήπια, επιτρέποντας στα πουλιά να ζουν αρμονικά. Κάτι άλλο που παίζει ρόλο είναι το ύψος που χτίζονται οι φωλιές. Είναι λογικό, αυτές που είναι πιο κοντά στο έδαφος, να είναι πιο θορυβώδεις από αυτές που είναι ψηλά στα δέντρα.

Περισσότερα στοιχεία για την έρευνα

Οι μελέτες έγιναν σε περιοχές που είχαν θόρυβο από αεροπλάνα, από μηχανήματα έργων, από στρατιωτική δραστηριότητα (πχ βολές), από την κίνηση των δρόμων, αλλά και από τεχνητούς ήχους. Τα αποτελέσματα βασίστηκαν πάνω σε πειράματα αλλά και αυτοψίες στο πεδίο.

Με πληροφορίες από το earth.com