Πού κρύβονται τα φίδια τον χειμώνα;
Αγγελική Μακρή
16/11/2026
Πρόσφατα είδα πως η Προστασία Άγριας Ζωής Νάξου ενημερώθηκε για ένα περιστατικό με 3 φίδια από το Φιλότι της Νάξου.
Μετά κοίταξα και το ημερολόγιο και είδα ότι έχουμε μπει στον Νοέμβρη, εποχή που θα έπρεπε τα φίδια να κοιμούνται ή τουλάχιστον να μην είναι και τόσο δραστήρια. Τότε είδα όλες τις δημοσιεύσεις πέρσι από τις οργανώσεις για την άγρια ζωή στην Ελλάδα, που εντόπιζαν και έσωζαν φίδια, ακόμα και στην καρδιά του χειμώνα. Που, ευτυχώς που υπάρχουν κι αυτές και έχουμε αρχίσει να συμπαθούμε περισσότερο τα παρεξηγημένα ερπετά και να αντιλαμβανόμαστε πως στην πλειοψηφία τους είναι ακίνδυνα.
Oι περισσότεροι πιστεύουμε πως τα φίδια πέφτουν σε χειμέρια νάρκη προς το τέλος του φθινοπώρου και ξυπνούν αρχές της άνοιξης. Αυτό όμως δεν ισχύει, ειδικά σε κάποια μέρη της Ελλάδας, όπως η Κρήτη, που οι θερμοκρασίες παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, ακόμα και τον χειμώνα.
Τα φίδια πέφτουν σε χειμέρια νάρκη, όταν δεν μπορεί το σώμα τους να ανταπεξέλθει σε χαμηλές θερμοκρασίες. Για τα φίδια, οι θερμοκρασίες αυτές είναι πάνω από τους 8οC, όπου τους επιτρέπουν να κυκλοφορούν χωρίς πρόβλημα. Ανάλογα με το μέρος που ζουν και κυκλοφορούν, εξαρτάται και η δραστηριότητά τους. Ίσως δηλαδή να μη σκαρφαλώνουν με την ίδια συχνότητα και ευκολία όπως το καλοκαίρι, μπορεί όμως να βγαίνουν από τις κρυψώνες τους για να φάνε, να εκτεθούν λίγο στον ήλιο ή να ψάξουν να βρουν καλύτερο σημείο να κρυφτούν.
Τα συγκεκριμένα ερπετά είναι ποικιλόθερμα, κάτι που σημαίνει ότι αποκτούν τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος και δεν παράγουν δική τους θερμότητα όπως ο άνθρωπος και τα θηλαστικά. Όταν η θερμοκρασία είναι αρκετά χαμηλή, το σώμα τους γίνεται νωχελικό και η κίνησή τους γίνεται πιο δύσκολη. Έτσι αποσύρονται σε μέρη με σταθερή θερμοκρασία, προκειμένου να αποφύγουν τον θάνατο και την υποθερμία. Γι’ αυτό είναι και ικανά να αντέξουν αρκετό καιρό χωρίς φαγητό και νερό. Όμως, σε περιοχές όπως η νότια Ελλάδα, ίσως να μην πέφτουν καθόλου σε χειμέρια νάρκη, απλά να είναι λιγότερο δραστήρια και να κινούνται ακόμα και τον Δεκέμβρη. Αυτό είναι φυσιολογικό και αναμενόμενο, όχι μόνο για τα φίδια, αλλά και για άλλα ερπετά.
Πού κρύβονται τα φίδια τον χειμώνα;
Σε περιοχές που οι θερμοκρασίες θυμίζουν πραγματικά χειμώνα και όχι ένα αυστηρό φθινόπωρο, τα φίδια αποσύρονται για να κατεβάσουν ρυθμούς και να περιμένουν να ανέβει ο υδράργυρος. Προτιμούν τις φωλιές που έφτιαξαν στο έδαφος τρωκτικά όπως τα ποντίκια, σχισμές από βράχους, αλλά και κρυψώνες σε σπίτια, όπως υπόγεια και αποθήκες, που δεν τις πλησιάζει κανείς ή ακόμα καλύτερα, είναι ερημωμένες. Στα αστικά κέντρα είναι πιθανό να τα βρούμε κουλουριασμένα σε γλάστρες, σε μηχανές αυτοκινήτων, σε σκεπές μονοκατοικιών, αλλά και σε υπόγεια.
Τα φίδια που κυκλοφορούν πιο συχνά το φθινόπωρο και τον χειμώνα
Το Σπιτόφιδο, το Νερόφιδο, τον Λαφιάτη του Ασκληπιού, την Οχιά και τη Στεφανοφόρο.
Πώς επηρεάζει η κλιματική αλλαγή (και) τα φίδια
Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει όλο τον πλανήτη, άρα και τη χώρα μας. Παρατηρούμε κάθε χρόνο πως ο χειμώνας συρρικνώνεται και οι εποχές δεν είναι τόσο διακριτές. Σε πολλά σημεία της Ελλάδας, κάνουμε Χριστούγεννα χωρίς χιόνι, πολλές φορές μάλιστα και χωρίς μπουφάν. Η συνολική αύξηση της θερμοκρασίας της Γης επηρεάζει άμεσα τα ζώα, τα οποία πρέπει να συνηθίσουν να ζουν στις νέες αυτές συνθήκες. Επομένως και τα φίδια θα μένουν δραστήρια περισσότερες μέρες το χρόνο.
Αν δείτε ένα φίδι, ενημερώστε την πιο κοντινή οργάνωση για την άγρια ζωή που έχετε. Μείνετε ψύχραιμοι, βγάλτε το φωτογραφία για να το στείλετε στην οργάνωση και να σας πει περί τίνος πρόκειται.