Λοφία, φράντζες, φούντες, την εμφάνιση αυτών των πτηνών θα τη ζήλευε κάθε κομμωτής. Το καλύτερο; Ζουν στην Ελλάδα και ίσως κάποια στιγμή να τα δούμε από κοντά.

Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, έκανε ένα αφιέρωμα στα πτηνά με τα πιο περίεργα μαλλιά. Συγκέντρωσε φωτογραφίες και πληροφορίες, σε ένα ανατρεπτικό αλλά και πολύ ενδιαφέρον αφιέρωμα:

1. Αργυροπελεκάνος – Pelecanus crispus

Αξεπέραστο «μαλλί» που τον ξεχωρίζει από κάθε άλλο συγγενή του! Με άνοιγμα φτερών που φτάνει (και ξεπερνά) τα 3 μέτρα, ο Αργυροπελεκάνος είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά είδη πουλιών που αναπαράγονται στην Ευρώπη και το σπανιότερο από τα οκτώ συνολικά είδη πελεκάνων που απαντούν στον κόσμο.

Αν και μεγαλόσωμος είναι εξαιρετικός ανεμοπόρος, ενώ αποτελεί και εξαιρετικό πρέσβη του ορνιθοτουρισμού, μιας και «για τα μάτια του» μόνο συρρέουν χιλιάδες φωτογράφοι και παρατηρητές πουλιών κάθε χειμώνα στη λίμνη Κερκίνη. Σχηματίζει στη Μικρή Πρέσπα τη μεγαλύτερη αποικία του στον κόσμο.

2. Ασπροπάρης – Neophron percnopterus

Από τις ωραιότερες «κόμες» της οικογένειας των πουλιών δεν θα μπορούσε βέβαια να λείπει ο πιο ξεχωριστός πανκ γύπας! Απειλούμενος με εξαφάνιση μεν, με εκπληκτικό «μαλλί» δε. Ως ο μόνος γύπας της Ευρώπης που μεταναστεύει, διανύει κάθε χρόνο περισσότερα από 5.000 χλμ. από την υποσαχάρια Αφρική για να φωλιάσει στα βράχια της Ελληνικής υπαίθρου.

Στην Ήπειρο τον αποκαλούν Κουκάλογο (αφού σύμφωνα με τον μύθο κουβαλά στην πλάτη του τον τεμπέλη Κούκο από την Αφρική), στη Θεσσαλία Τυροκόμο, στη Θράκη Άκπαμπα ή μικρό καρτάλι… Παντού όμως θεωρείται προάγγελος της άνοιξης και ο ερχομός του αποτελεί ευοίωνο σημάδι. Με μόλις 5 ζευγάρια να απομένουν στην Ελλάδα, είναι το πιο απειλούμενο είδος πουλιού της χώρας.

3. Τσαλαπετεινός – Upupa epops

Με ένα από τα ωραιότερα λοφία στην οικογένεια των πουλιών, ο Τσαλαπετεινός δεν υπάρχει περίπτωση να περάσει απαρατήρητος. Ειδικά όταν έχει το λοφίο του ανοιχτό, σαν βεντάλια, είναι χάρμα οφθαλμών!

Αγαπημένη του τροφή είναι τα έντομα, κάμπιες εντόμων και σκουλήκια, τα οποία αναζητά στο έδαφος και τα ξετρυπώνει από το χώμα χάρη στο μακρύ ράμφος του. Με ανάλαφρο πέταγμα σαν πεταλούδας, ήδη οι πρώτοι Τσαλαπετεινοί έχουν αρχίσει να φτάνουν στην ελληνική ύπαιθρο, μετά από ένα μακρύ ταξίδι από την Αφρική.

4. Κατσουλιέρης – Galerida cristata

Ο πιο κοινός εκπρόσωπος της οικογένειας των Κορυδαλλών, με ένα λοφίο αλά μοϊκάνα σχεδόν πάντα σηκωμένο! Αν και συνήθως τον συναντούμε να τρέχει σε χωματόδρομους και χωράφια, το αρσενικό όταν κελαηδά μπορεί να φτάσει σε μεγάλο ύψος για να δείξει το «σθένος» του. Τον βρίσκουμε και σε ανθρωπογενείς εγκαταστάσεις (αεροδρόμια, λιμάνια κ.ά.) αλλά είναι πραγματικά στο στοιχείο του σε αμπελώνες κι άλλες ξηρικές καλλιέργειες χωρίς πολλά δέντρα.

5. Μαυροκέφαλη Πάπια – Aythya fuligula

Μία από τις πιο εντυπωσιακές βουτόπαπιες με φράντζα που ξεχωρίζει! Στην Ελλάδα συναντάται τον χειμώνα, κυρίως στους υγρότοπους της Βόρειας και Δυτικής Ελλάδας.

Όταν τις βλέπουμε στην επιφάνεια του νερού, το θηλυκό είναι εξ ολοκλήρου σοκολατί-καφέ, ενώ το αρσενικό είναι μαύρο με λευκά πλευρά και τη χαρακτηριστική μακριά τούφα στο πίσω μέρος του κεφαλιού. Σε πτήση όμως, αποκαλύπτεται η ολόλευκη κοιλιά τους. Τρέφεται με υδρόβια φυτά, σπόρους φυτών και υδρόβια έντομα.

6. Πυροβασιλίσκος – Regulus ignicapill

Ο λεπτεπίλεπτος Πυροβασιλίσκος είναι ένα από τα μικρότερα είδη πουλιών της χώρας μας. Μόλις 9 εκατοστά και με βάρος 5-7 γρ., το στρογγυλωπό αυτό μικροπούλι ζυγίζει σχεδόν όσο ένα κέρμα των 20 λεπτών! Φυσικά, δεν μπορεί κανείς να προσπεράσει το καταπληκτικό του λοφίο, που είναι έντονα κίτρινο στο θηλυκό και πορτοκαλί στο αρσενικό.

Αγαπημένος του βιότοπος είναι τα φυλλοβόλα ή κωνοφόρα δάση των μεγάλων υψομέτρων, αλλά τον χειμώνα κατεβαίνει χαμηλότερα, ακόμα και στα πάρκα των πόλεων, ενώ καταφθάνουν στη χώρα μας και Πυροβασιλίσκοι από πιο βόρειες περιοχές. Μοιάζει πολύ με τον συγγενικό του Χρυσοβασιλίσκο.

7. Σκουφοβουτηχτάρι – Podiceps cristatus

Το μεγαλύτερο μέλος της οικογένειας, το Σκουφοβουτηχτάρι, φωλιάζει στους πυκνούς καλαμιώνες των υγροτόπων της χώρας μας. Τον χειμώνα καταφτάνουν κι άλλα πουλιά από τις βόρειες χώρες με αποτέλεσμα να σχηματίζουν μεγάλα κοπάδια στις λίμνες και τις λιμνοθάλασσες.

Ζει αποκλειστικά στο νερό και είναι εξαιρετικός βουτηχτής. Σήμα κατατεθέν του οι μαυριδερές φούντες που προεξέχουν στο κεφάλι του (καλοκαιρινό φτέρωμα)! Φημίζεται επίσης για το φλερτ του την εποχή του ζευγαρώματος, ενώ πολιορκεί το επίδοξο ταίρι του μέχρι… τελικής πτώσης (από τον χορό)!

8. Θαλασσοπρίστης – Mergus serrator

Είδος πάπιας που συναντάται συχνότερα σε παράκτιες περιοχές. Αντίθετα από τα άλλα είδη που παρατηρούνται στην Ελλάδα, προτιμά τα ψάρια από την υδρόβια βλάστηση, γι’ αυτό και συχνάζει σε βαθιά νερά.

Το αρσενικό έχει σκούρο πράσινο κεφάλι ενώ το θηλυκό έχει καφετί. Και τα δύο όμως μοιάζουν σαν να έχουν μόλις ξυπνήσει μετά από μάχη με το μαξιλάρι, έτσι όπως πετάγονται ανάκατα τα φτερά στο κεφάλι τους! Χαρακτηριστικό του είναι επίσης ο ψηλός λαιμός και το λεπτό ράμφος (που έχει μικρές οδοντώσεις για να πιάνει τα ψάρια και να μη ξεφεύγουν).

Τον παρατηρούμε τον χειμώνα σε όλη τη χώρα αλλά είναι πολύ πιο κοινός στη Βόρεια Ελλάδα. Το καλοκαίρι, αναπαράγεται στη Βόρεια Ευρώπη, κυρίως στις Σκανδιναβικές χώρες, φτιάχνοντας τη φωλιά του στο έδαφος κοντά σε λίμνες και ποτάμια.

9. Κρυπτοτσικνιάς – Ardeola ralloides

Σε αντίθεση με τους περισσότερους ερωδιούς, ο Κρυπτοτσικνιάς δείχνει σαν να μην έχει καθόλου μακρύ λαιμό. Κι όμως, όταν έρθει η στιγμή να αρπάξει το θήραμά του (συνήθως κάποιο ψάρι ή αμφίβιο) θα «ξεδιπλωθεί» σαν ελατήριο!

Είναι ανοιξιάτικος επισκέπτης στους ελληνικούς υγρότοπους, όπου κλέβει τις εντυπώσεις με τα μελένια χρώματά του και βέβαια τα εκπληκτικά μακριά φτερά στο κεφάλι του (το αρσενικό). Ποιο θηλυκό μπορεί να αντισταθεί σε τέτοιο «μαλλί«!

10. Λοφιοπαπαδίτσα – Lophophanes cristatus

Αυτό το μικροπούλι τα έχει όλα: ομορφιά, καλή φωνή και ένα επιβλητικό (για το μέγεθός του πάντα) «μαλλί» που θυμίζει τα έντονα ζελεδαρισμένα μαλλιά της δεκαετίας του ‘80! Η Λοφιοπαπαδίτσα είναι από τις λιγότερο κοινές παπαδίτσες της χώρας μας και τη βρίσκουμε στη Βόρεια Ελλάδα, σε κωνοφόρα και μικτά δάση μεγάλου υψομέτρου. Τρέφεται με ποικιλία εντόμων και αραχνών αλλά και με σπόρους δέντρων.

Είναι πολύ πιστή στους τόπους αναπαραγωγής της. Παραμένει στα ίδια μέρη ακόμα και τον χειμώνα, απλά κατεβαίνει στα πιο χαμηλά όταν έχει πιάσει πολύ χιόνι στα ορεινά.