Ακόμα και στις θορυβώδεις πόλεις, αργά το βράδυ, αν τεντώσουμε το αυτί μας, λίγο ή πιο πολύ, θα ακούσουμε το απόλυτο καλοκαιρινό soundtrack, το τριζόνι.

Για πολλούς ο ήχος του είναι η ανάμνηση της ζωής στο χωριό, πριν μετακομίσουν στην πόλη, οι ξέγνοιαστες μέρες σε ένα καλοκαιρινό μπαλκόνι στο Αιγαίο, η ηρεμία μετά από μια ζεστή, αγχωτική ημέρα. Το τριζόνι είναι ορθόπτερο και ανήκει στην οικογένεια των Γρυλλιδών (Gryllidae), με το πιο γνωστό χαρακτηριστικό του να είναι ο ήχος που βγάζουν τα αρσενικά. Αγαπάει τη ζέστη και το σκοτάδι και δεν νιώθει καθόλου άνετα με την ανθρώπινη παρουσία, οπότε είναι σπάνιο να συναντήσουμε ένα.

Ας γνωρίσουμε καλύτερα το έντομο που μας συντροφεύει τις καλοκαιρινές βραδιές:

Είναι πολύ χρήσιμο στο περιβάλλον

Όταν βλέπουμε ένα έντομο, η πρώτη μας σκέψη είναι να το απομακρύνουμε, ακόμη και να τρομάξουμε. Η αλήθεια είναι πως έχουμε συνηθίσει από τις κατσαρίδες να τρομοκρατούμαστε και μόνο που ακούμε το όνομά τους. Δεν είναι όμως όλα τα έντομα τόσα απεχθή, αντίθετα, θα πρέπει να τα αφήνουμε στην ησυχία τους να κάνουν το καθήκον τους για το περιβάλλον και το οικοσύστημα. Ας δούμε σε τι χρησιμεύουν τα τριζόνια:

– Σε μια περιοχή που θα ακούσουμε τριζόνια, σημαίνει πως ο αέρας είναι καθαρός και έχει γλιτώσει από την ατμοσφαιρική ρύπανση.

– Τρέφεται με μικρά έντομα και αποτελεί τροφή για μικρά θηλαστικά όπως τους σκαντζόχοιρους, πτηνά και ερπετά, βοηθώντας έτσι στην ισορροπία της διατροφικής αλυσίδας. Παράλληλα, τρώει οργανική ύλη και μύκητες, ανακυκλώνοντας έτσι τα θρεπτικά συστατικά του εδάφους.

– Είναι εντελώς ακίνδυνο για τον άνθρωπο και τα κατοικίδια. Δεν τσιμπάει, δεν δαγκώνει και δεν επιτίθεται για κανένα λόγο. Είναι νυχτόβιο έντομο και το πρωί κρύβεται σε σκιερά και στενά μέρη, που ούτε καν γίνεται αντιληπτό από εμάς.

Ο Νόμος του Dolbear – Γιατί το τριζόνι ονομάζεται και φυσικό θερμόμετρο

Οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν το τριζόνι ως φυσικό θερμόμετρο, αφού από το τραγούδι του μπορούμε να καταλάβουμε τη θερμοκρασία στην ατμόσφαιρα. Όσο ανεβαίνει το θερμόμετρο, τόσο πιο πολύ τραγουδάει, ενώ όσο πέφτει η θερμοκρασία, τόσο μειώνεται ο ρυθμός. Υπάρχει ένας μαθηματικός τύπος για να δούμε την θερμοκρασία, ανάλογα με το τραγούδι του εντόμου. Συγκεκριμένα, μετράμε πόσες φορές το ακούμε μέσα σε ένα λεπτό, προσθέτουμε αυτό το νούμερο με το 30 και το διαιρούμε με το 7. Υπάρχει και ο πιο απλός τρόπος, να μετρήσουμε το κελάηδισμα σε 8 δευτερόλεπτα και να το προσθέσουμε με το 5. Μήπως την επόμενη φορά που θα ακούσετε ένα τριζόνι να το δοκιμάσετε και μετά να μετρήσετε τη θερμοκρασία με ένα θερμόμετρο για να δείτε αν ταυτίζονται τα δύο νούμερα; Ο ίδιος κανόνας ισχύει και τα τζιτζίκια.

Φλερτάρουν ενώ τραγουδούν

Τα αρσενικά βάζουν τα δυνατά τους για να προσελκύσουν το ένα και μοναδικό θηλυκό που θα αγαπήσουν, μέσω του τραγουδιού. Τα θηλυκά είναι πολυγαμικά ενώ τα αρσενικά όχι.

Ο κύκλος ζωής του τριζονιού

Ο κύκλος ζωής του τριζονιού διαρκεί συνολικά περίπου δύο έως τρεις μήνες, ανάλογα με τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος. Αναπτύσσεται μέσα από τρία βασικά στάδια:

1. Το Αυγό

Τα ενήλικα τριζόνια ζευγαρώνουν το καλοκαίρι. Μετά τη γονιμοποίηση, το θηλυκό χρησιμοποιεί τον ωοθέτη, ένα εξειδικευμένο, μακρύ όργανο στην ουρά του, με το οποίο τρυπά το υγρό χώμα ή το εσωτερικό των φυτών, ώστε να τοποθετήσει τα αυγά του σε ασφαλές περιβάλλον. Μπορεί να γεννήσει από 200 έως και 400 αυγά, τα οποία χρειάζονται περίπου 10 με 14 ημέρες για να εκκολαφθούν, αρκεί το περιβάλλον να διατηρεί τη ζέστη και την υγρασία του.

2. Η Νύμφη

Όταν το αυγό σπάει, εμφανίζεται η νύμφη. Οι νύμφες μοιάζουν πολύ με τα ενήλικα τριζόνια, με τη βασική διαφορά ότι είναι μικροσκοπικές, δεν διαθέτουν φτερά και δεν μπορούν ακόμα να αναπαραχθούν. Καθώς η νύμφη τρέφεται και μεγαλώνει, το σκληρό εξωτερικό της δέρμα (ο εξωσκελετός) δεν μπορεί να τεντωθεί άλλο. Για τον λόγο αυτό, το έντομο αναγκάζεται να αποβάλει το παλιό του δέρμα και να δημιουργήσει ένα νέο, μεγαλύτερο. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται έκδυση και επαναλαμβάνεται 8 έως 12 φορές κατά τη διάρκεια των επόμενων 6 με 8 εβδομάδων. Σε κάθε αλλαγή δέρματος, το τριζόνι μεγαλώνει και τα φτερά του αρχίζουν να σχηματίζονται σταδιακά.

3. Η ενηλικίωση

Μετά την τελευταία έκδυση, το τριζόνι περνά επίσημα στο στάδιο του ενήλικα, που διαρκεί περίπου 4 με 6 εβδομάδων. Σε αυτή τη φάση, τα φτερά του έχουν αναπτυχθεί πλήρως και το έντομο είναι έτοιμο για αναπαραγωγή. Τα αρσενικά ξεκινούν αμέσως το χαρακτηριστικό τους τρίξιμο, τρίβοντας τα φτερά τους μεταξύ τους για να προσελκύσουν τα θηλυκά, συνεχίζοντας έτσι τον κύκλο της ζωής τους.

Το αντίο τον χειμώνα

Όταν ξεκινάει το κρύο, τα ενήλικα τριζόνια πεθαίνουν. Όμως, ακόμα και αυτό το κάνουν έχοντας προνοήσει για τις επόμενες γενιές. Πώς δηλαδή; Τα αυγά που έχουν θαφτεί στο έδαφος παραμένουν προστατευμένα από το κρύο και περιμένουν να ανέβει ξανά η θερμοκρασία την άνοιξη.