Η γατούλα μας είναι ένα από τα πολυτιμότερα πλάσματα της ζωής μας. Τη φροντίζουμε και θέλουμε είναι ευτυχισμένη και υγιής. Όταν, όμως, τραυματιστεί ή παρουσιάσει ξαφνικά κάποιο ανησυχητικό σύμπτωμα, η αγάπη μας πρέπει να συνοδεύεται από ψυχραιμία και σωστές ενέργειες.

Οι πρώτες βοήθειες μπορούν να προστατεύσουν τη γάτα μας. Δεν αντικαθιστούν, όμως, την κτηνιατρική εξέταση. Σε κάθε σοβαρό ατύχημα, δυσκολία στην αναπνοή, πιθανή δηλητηρίαση ή ξαφνική κατάρρευση, επικοινωνούμε αμέσως με τον κτηνίατρο ή με την πλησιέστερη εφημερεύουσα κτηνιατρική κλινική.

Μια γάτα που πονά ή φοβάται μπορεί να αντιδράσει διαφορετικά από ό,τι συνήθως. Ακόμη και η πιο ήρεμη και τρυφερή μπορεί να μας γρατζουνίσει ή να μας δαγκώσει, επειδή αισθάνεται ευάλωτη. Κατά συνέπεια της μιλάμε ήρεμα αποφεύγοντας τις απότομες κινήσεις. Κλείνουμε πόρτες και παράθυρα, απομακρύνουμε ζώα και παιδιά περιορίζοντάς την σε ένα ήσυχο δωμάτιο.

Επίσης μια πετσέτα μπορεί να μας βοηθήσει να την τυλίξουμε απαλά και να τη μεταφέρουμε με μεγαλύτερη ασφάλεια. Δεν πιέζουμε το στήθος, την κοιλιά ή κάποιο σημείο που φαίνεται τραυματισμένο.

Η Dr. Ilona Rodan, κτηνίατρος και ιδιοκτήτρια του Cat Behavior Consultations, LLC, αναφέρει πως επιβάλλεται μείωση των ερεθισμάτων προκειμένου η γατούλα να αισθανθεί ασφάλεια και εμπιστοσύνη.

Στο ενδιάμεσο ενημερώνουμε τον κτηνίατρό μας για το τι συνέβη και ποια συμπτώματα παρατηρούμε ενώ στο κλουβί μεταφοράς στρώνουμε μια καθαρή πετσέτα ή κουβέρτα προκειμένου να νιώθει άνετα.

Τέλος, δεν την πιέζουμε να φάει ή να πιει και δεν της χορηγούμε κανένα φάρμακο χωρίς σαφή κτηνιατρική οδηγία.

Αιμορραγία και ανοιχτές πληγές

Αν υπάρχει ενεργή αιμορραγία, πιέζουμε σταθερά το σημείο με μια αποστειρωμένη γάζα ή ένα καθαρό ύφασμα.

Αν το αίμα περάσει μέσα από το πρώτο επίθεμα, τοποθετούμε ένα δεύτερο. Ένας επίδεσμος μπορεί να χρησιμοποιηθεί προσωρινά κατά τη μεταφορά, αλλά δεν πρέπει να παραμένει πολύ σφιχτός για μεγάλο διάστημα.

Επίσης, δεν χρησιμοποιούμε οινόπνευμα, οξυζενέ, αιθέρια έλαια, σαπούνι ή ανθρώπινες αντιβιοτικές αλοιφές πάνω σε ανοιχτή πληγή.

Πιθανό κάταγμα ή τραυματισμός της ουράς

Αν η γάτα δεν πατά ένα άκρο ή υπάρχει υποψία κατάγματος, δεν προσπαθούμε να ισιώσουμε το πόδι ούτε να κατασκευάσουμε αυτοσχέδιο νάρθηκα. Τη μετακινούμε όσο λιγότερο γίνεται και την τοποθετούμε σε κλουβί μεταφοράς.

Μια ουρά που κρέμεται ή δεν κινείται χρειάζεται κτηνιατρική αξιολόγηση. Οι τραυματισμοί στη βάση της μπορεί να επηρεάσουν νεύρα που σχετίζονται με την ούρηση και την αφόδευση.

Τροχαίο ή πτώση από ύψος

Κάθε γάτα που χτυπήθηκε από όχημα ή έπεσε από μεγάλο ύψος πρέπει να εξεταστεί από κτηνίατρο. Μπορεί να φαίνεται καλά, ενώ στην πραγματικότητα ίσως έχει εσωτερική αιμορραγία, τραυματισμό στο στήθος, στη σπονδυλική στήλη ή σε κάποιο άλλο όργανο.

Αν δεν μπορεί να σηκωθεί, τη μεταφέρουμε επάνω σε μια σταθερή, επίπεδη επιφάνεια, καλύπτοντάς τη με μια κουβέρτα. Ορισμένες επιπλοκές μιας πτώσης μπορεί να εμφανιστούν αργότερα, γι’ αυτό δεν παραλείπουμε την εξέταση ακόμη και όταν δεν βλέπουμε εξωτερικό τραύμα.

Δυσκολία στην αναπνοή ή πνιγμονή

Η αναπνοή με ανοιχτό στόμα, τα μπλε ή πολύ ωχρά ούλα, η κατάρρευση και οι ασυνήθιστοι ήχοι κατά την αναπνοή είναι επείγοντα σημάδια.

Αν βλέπουμε ένα αντικείμενο ακριβώς στην είσοδο του στόματος και μπορούμε εύκολα να το πιάσουμε, το αφαιρούμε προσεκτικά. Δεν βάζουμε τα δάχτυλά μας στον λαιμό της, γιατί μπορεί να σπρώξουμε το αντικείμενο ακόμη περισσότερο ή να τραυματιστούμε. Αν από το στόμα ή τον πρωκτό προεξέχει κλωστή, κορδέλα ή νήμα, δεν το τραβάμε καθώς μόνο ο κτηνίατρος είναι σε θέση να το κάνει σωστά.

Ανακοπή καρδιάς

Εφαρμόστε τεχνητή αναπνοή (κλείστε το στόμα και φυσήξτε απαλά στη μύτη). Αν δεν υπάρχει καρδιακός παλμός, εφαρμόστε καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (CPR) με ήπιες θωρακικές πιέσεις.

Εγκαύματα και ηλεκτροπληξία

Σε ένα πρόσφατο έγκαυμα αφήνουμε δροσερό τρεχούμενο νερό να τρέξει στην περιοχή για τουλάχιστον 5 λεπτά. Δεν χρησιμοποιούμε πάγο, οδοντόκρεμα και κρέμες.  Μετά την ψύξη του εγκαύματος, κρατάμε ζεστό το υπόλοιπο σώμα της γατούλας και κατευθυνόμαστε στον κτηνίατρο.

Αν η γάτα δαγκώσει ηλεκτρικό καλώδιο, διακόπτουμε πρώτα την παροχή ρεύματος και στη συνέχεια την πλησιάζουμε. Ακόμη και αν φαίνεται καλά, χρειάζεται άμεση εξέταση, επειδή η ηλεκτροπληξία μπορεί να προκαλέσει εγκαύματα στο στόμα και βλάβες στους πνεύμονες ή στην καρδιά.

Υποψία δηλητηρίασης

Αν πιστεύουμε ότι η γάτα έφαγε κάποιο φυτό, ανθρώπινο φάρμακο, καθαριστικό, εντομοκτόνο, ποντικοφάρμακο ή άλλη ουσία, επικοινωνούμε αμέσως με τον κτηνίατρο.

Παίρνουμε μαζί μας τη συσκευασία, φωτογραφίζουμε την ετικέτα ή μεταφέρουμε ένα δείγμα του φυτού. Δεν προκαλούμε εμετό και δεν δίνουμε γάλα, λάδι, αλάτι ή κάποιο σπιτικό «αντίδοτο». Επίσης, το οξυζενέ δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για πρόκληση εμετού στις γάτες, καθώς μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο στόμα, στον λαιμό και στο στομάχι.

Παρακεταμόλη, ιβουπροφαίνη και άλλα ανθρώπινα παυσίπονα μπορεί να είναι εξαιρετικά τοξικά για τις γάτες. 

Σπασμοί ή κατάρρευση

Αν η γάτα παρουσιάσει σπασμούς, δεν την κρατάμε με δύναμη και δεν βάζουμε τίποτα μέσα στο στόμα της. Χαμηλώνουμε τα φώτα, περιορίζουμε τον θόρυβο και απομακρύνουμε αντικείμενα πάνω στα οποία μπορεί να χτυπήσει.

Αν οι σπασμοί διαρκούν 5 λεπτά ή επαναλαμβάνονται χωρίς να συνέρχεται η γάτα, απαιτείται επικοινωνία με τον κτηνίατρο. Η δε κατάρρευσή της θεωρείται επείγον περιστατικό.

Θερμοπληξία και τσιμπήματα

Αν η γάτα έχει εγκλωβιστεί σε πολύ ζεστό χώρο και παρουσιάζει λαχάνιασμα, έντονη σιελόρροια, εμετό, αδυναμία, σύγχυση ή κατάρρευση, τη μεταφέρουμε σε δροσερό σημείο. Βρέχουμε σταδιακά το τρίχωμά της με χλιαρό νερό και τηλεφωνούμε αμέσως στον κτηνίατρο. Δεν χρησιμοποιούμε παγωμένο νερό ή πάγο, καθώς η ψύξη πρέπει να είναι σταδιακή.

Αν έχει τσιμπηθεί από μέλισσα και το κεντρί είναι εμφανές, μπορούμε να το απομακρύνουμε σύροντας απαλά μια πιστωτική κάρτα πάνω στο δέρμα. Πρήξιμο στο πρόσωπο ή στον λαιμό, δυσκολία στην αναπνοή και έντονη αδυναμία χρειάζονται άμεση κτηνιατρική βοήθεια.

Δυσκολία στην ούρηση

Μια γάτα που μπαινοβγαίνει στην άμμο, σφίγγεται, κλαίει, γλείφει επίμονα την περιοχή ή αποβάλλει μόνο λίγες σταγόνες μπορεί να έχει απόφραξη της ουρήθρας. Το πρόβλημα αφορά συχνότερα αρσενικές και αποτελεί επείγον περιστατικό καθώς η πλήρης απόφραξη μπορεί να γίνει θανατηφόρα σε λιγότερο από 24 έως 48 ώρες. Δεν περιμένουμε μέχρι το επόμενο πρωί και δεν πιέζουμε την κοιλιά της γάτας.

Τραυματισμός στο μάτι

Ένα μάτι που παραμένει κλειστό, αιμορραγεί, έχει θολώσει, πονά ή φαίνεται να προεξέχει χρειάζεται άμεση εξέταση. Το ίδιο ισχύει όταν υπάρχει ξένο σώμα ή τραυματισμός από νύχι.

Δεν προσπαθούμε να αφαιρέσουμε αντικείμενο που έχει καρφωθεί στο μάτι και δεν χρησιμοποιούμε ανθρώπινο κολλύριο ή αλοιφή.

Το κουτί πρώτων βοηθειών της γάτας πρέπει να έχει:

– Αποστειρωμένες γάζες και επιδέσμους

– Φυσιολογικό ορό για καθαρισμό πληγών

– Θερμόμετρο

– Ψαλίδι και τσιμπιδάκι

– Αντισηπτικό διάλυμα

–  Ενεργό άνθρακα (για δηλητηριάσεις, μόνο με οδηγίες κτηνιάτρου)

– Κτηνιατρικό αριθμό έκτακτης ανάγκης

Να θυμάστε πως η ψυχραιμία σώζει ζωές τόσο σε οικόσιτες όσο και αδέσποτες γατούλες. Ο άνθρωπος είναι ο φύλακας άγγελός τους και η γνώση και η παρατηρητικότητα κάνουν θαύματα.

Πηγές: Cats Protection, Feline Veterinary Medical Association, ASPCA Poison Control