Είναι γνωστό πως οι γάτες δημιουργούν ένα πολύ ισχυρό δεσμό με τον άνθρωπό τους. Και όταν κάτι αλλάζει στη διάθεση ή στην καθημερινότητά μας, φαίνεται πως δεν περνά απαρατήρητο από τα μάτια τους.

Δεν λίγοι οι κηδεμόνες που έχουν παρατηρήσει ότι γάτα τους γίνεται πιο ήρεμη και τρυφερή όταν οι ίδιοι δεν αισθάνονται καλά.
Είναι όμως πραγματικά σε θέση οι γάτες να καταλάβουν ότι είμαστε άρρωστοι ή απλώς αντιλαμβάνονται ότι κάτι στη συμπεριφορά μας δεν είναι όπως συνήθως;

Η όσφρηση της γάτας

Μία από τις σημαντικότερες αισθήσεις της γάτας είναι η όσφρηση. Η μύτη της είναι εξαιρετικά ευαίσθητη και αποτελεί βασικό εργαλείο για να εξερευνά το περιβάλλον, να αναγνωρίζει άλλους ανθρώπους και ζώα, αλλά και να αντιλαμβάνεται αλλαγές γύρω της.

Για μια γάτα, κάθε άνθρωπος έχει τη δική του χαρακτηριστική μυρωδιά. Όταν περνάμε πολλές ώρες μαζί της, μαθαίνει αυτή τη μυρωδιά και μπορεί να αντιληφθεί μικρές διαφοροποιήσεις. Και όταν είμαστε άρρωστοι, το σώμα μας αλλάζει με τρόπους που δεν μπορούμε να καταλάβουμε με την ανθρώπινη όσφρηση.

Οι μεταβολές στη θερμοκρασία του σώματος, στον ιδρώτα ή στα επίπεδα ορισμένων ορμονών μπορούν να επηρεάσουν τη φυσική μας οσμή. Είναι λοιπόν πιθανό μια γάτα να αντιληφθεί ότι κάτι είναι διαφορετικό, ακόμη κι αν δεν γνωρίζει τι ακριβώς συμβαίνει.

Οι διαφορές στη συμπεριφορά μας

Η όσφρηση, όμως, δεν είναι το μοναδικό στοιχείο που μπορεί να τραβήξει την προσοχή μιας γάτας. Όταν αρρωσταίνουμε, αλλάζει συχνά και ο τρόπος με τον οποίο κινούμαστε και συμπεριφερόμαστε.

Μπορεί να περνάμε περισσότερες ώρες στο κρεβάτι, να μιλάμε λιγότερο, να κινούμαστε πιο αργά ή να αλλάζει η αναπνοή μας. Ένας πυρετός μπορεί να κάνει το σώμα μας πιο ζεστό, ενώ ένας βήχας ή ένα φτέρνισμα είναι ήχοι που η γάτα δεν ακούει καθημερινά από εμάς.

Επειδή οι γάτες είναι ζώα που αγαπούν τη ρουτίνα, ακόμη και μια μικρή αλλαγή στην καθημερινότητά μας μπορεί να τους κινήσει την περιέργεια. Αν για παράδειγμα, συνήθως σηκωνόμαστε νωρίς για τη δουλειά και ξαφνικά περνάμε ολόκληρη την ημέρα στον καναπέ, η αλλαγή αυτή δύσκολα θα περάσει απαρατήρητη από την τετράποδη φίλη μας.

Προσπαθούν οι γάτες να μας φροντίσουν;

Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι. Πολλοί άνθρωποι περιγράφουν ότι όταν είναι άρρωστοι, η γάτα τους κάθεται δίπλα τους, ξαπλώνει πάνω τους ή αναζητά περισσότερη επαφή.

Ωστόσο δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι η γάτα καταλαβαίνει πως είμαστε άρρωστοι και προσπαθεί να μας κάνει να νιώσουμε καλύτερα. Δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι γάτες αντιλαμβάνονται την ανθρώπινη ασθένεια με αυτόν τον τρόπο.

Υπάρχει, όμως, μια πιο απλή εξήγηση. Η γάτα αντιλαμβάνεται ότι ο άνθρωπός της συμπεριφέρεται διαφορετικά και ανταποκρίνεται σε αυτή την αλλαγή. Ίσως αναζητά περισσότερη ασφάλεια, ίσως την τραβά η διαφορετική μυρωδιά του σώματός μας ή ίσως απλώς εκμεταλλεύεται την ευκαιρία για περισσότερη ζεστασιά και ηρεμία.

Και φυσικά, δεν αποκλείεται η σχέση που έχει αναπτύξει μαζί μας να παίζει επίσης σημαντικό ρόλο. Μια γάτα που μας γνωρίζει καλά μπορεί να έχει μάθει τις συνήθειες, τις αντιδράσεις και τη φυσιολογική μας συμπεριφορά πολύ καλύτερα απ’ όσο φανταζόμαστε.

Μπορούν οι γάτες να μυρίσουν συγκεκριμένες ασθένειες;

Κατά καιρούς έχουν δημοσιευτεί ιστορίες για γάτες που φέρονται να αντιλήφθηκαν σοβαρές ασθένειες στους ανθρώπους τους, ακόμη και περιπτώσεις όπου παρουσίασαν ασυνήθιστη επιμονή σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος.

Τέτοιες ιστορίες είναι σίγουρα εντυπωσιακές, όμως δεν αποτελούν από μόνες τους επιστημονική απόδειξη. Το γεγονός ότι μια γάτα αντιδρά σε μια αλλαγή στη μυρωδιά ή στη συμπεριφορά μας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μπορεί να αναγνωρίσει μια συγκεκριμένη πάθηση.

Είναι πάντως γνωστό ότι πολλά ζώα διαθέτουν εξαιρετικά ευαίσθητη όσφρηση και μπορούν να εντοπίζουν χημικές αλλαγές που ο άνθρωπος δεν αντιλαμβάνεται. Το κατά πόσο οι γάτες μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτή την ικανότητα για να αναγνωρίζουν συγκεκριμένες ανθρώπινες ασθένειες, χρειάζεται περισσότερη επιστημονική έρευνα.

Η παρουσία και μόνο της γάτας μάς βοηθάει να νιώσουμε καλύτερα

Όταν είμαστε άρρωστοι, η παρουσία ενός ζώου που εμπιστευόμαστε μπορεί να μας προσφέρει ηρεμία και όμορφη παρέα. Το γουργούρισμα, η ζεστασιά του σώματός της και τα χάδια που της προσφέρουμε μπορούν να κάνουν μια δύσκολη μέρα λίγο πιο ευχάριστη.

Ίσως, λοιπόν, η γάτα μας να μην ξέρει ότι έχουμε γρίπη, πυρετό ή κάποια άλλη ασθένεια, αλλά να καταλαβαίνει απλώς ότι κάτι είναι διαφορετικό. Έτσι μπορεί να αλλάζει τη συμπεριφορά της και να μας προσφέρει πιο έντονα την παρουσία της, που πολλές φορές αρκεί για να νιώσουμε πολύ καλύτερα.