Ο χειμώνας φέρνει ιώσεις, χαρτομάντηλα και μπόλικο συνάχι. Όπως συμβαίνει και στους ανθρώπους, έτσι και οι γατούλες μπορεί να εμφανίσουν συμπτώματα που θυμίζουν κρυολόγημα.

Στην πραγματικότητα πρόκειται για λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος, μία από τις συχνότερες αιτίες επίσκεψης στον κτηνίατρο.

Οι λοιμώξεις αυτές είναι ιδιαίτερα μεταδοτικές μεταξύ των γατών. Η εξέλιξή τους μπορεί να είναι ταχεία, ακόμη και μέσα σε 24–48 ώρες, κυρίως σε γατάκια, ηλικιωμένες γάτες ή ζώα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Αυτό που ξεκινά ως ένα απλό φτέρνισμα μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή ρινική συμφόρηση, δυσκολία στην αναπνοή ή απώλεια όρεξης.

Οι γάτες συνηθίζουν να περιποιούνται η μία την άλλη και, μέσω άμεσης επαφής, όπως το γλείψιμο του προσώπου, μπορούν εύκολα να μεταδώσουν τον ιό. Υπολογίζεται ότι περίπου το 97% του πληθυσμού των γατών θα εκτεθεί κάποια στιγμή στη ζωή του στους υπεύθυνους ιούς, ιδιαίτερα όσες ζουν σε σπίτια με πολλές γάτες ή σε περιβάλλοντα αυξημένου συνωστισμού.

Οι περισσότερες υγιείς γάτες μπορούν να αναρρώσουν πλήρως από ένα κρυολόγημα χωρίς ιατρική παρέμβαση μέσα σε επτά έως δέκα ημέρες. Ωστόσο, δεν πρέπει ποτέ να χορηγούνται φάρμακα χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Έχει η γάτα μου αλλεργία ή κρυολόγημα;

Για να διαπιστώσετε αν η γάτα σας έχει αλλεργία ή κρυολόγημα, είναι σημαντικό να παρατηρήσετε προσεκτικά τα συμπτώματά της. Οι αλλεργίες εκδηλώνονται συχνά με φτέρνισμα, κνησμό, υγρά μάτια και δερματικούς ερεθισμούς. Αντίθετα, το κρυολόγημα συνοδεύεται από ρινική συμφόρηση, βήχα και καταρροή.

Μπορεί η γάτα να κολλήσει το κρυολόγημά μας;

Οι γάτες δεν μπορούν να κολλήσουν το κοινό κρυολόγημα από τους ανθρώπους. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένοι ιοί που μπορούν να μεταδοθούν από τον άνθρωπο στη γάτα, όπως οι ιοί της γρίπης Α και ο SARS-CoV-2, κάτι που δεν είναι όμως συνηθισμένο. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι λοιμώξεις αυτές ήταν ήπιες σε οικόσιτες γάτες. Αν είστε άρρωστοι, είναι προτιμότερο να περιορίσετε την επαφή με τη γάτα σας μέχρι να αναρρώσετε.

Αίτια και παθογόνοι οργανισμοί

Οι περισσότερες λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού στις γάτες είναι ιογενούς προέλευσης. Περίπου το 90% των περιστατικών οφείλεται στον ιό του έρπητα των αιλουροειδών (FHV/FVR) και στον καλυκοϊό (FCV). Μετά την αρχική μόλυνση, οι ιοί αυτοί παραμένουν στον οργανισμό σε λανθάνουσα μορφή και μπορούν να επανενεργοποιηθούν όταν το ανοσοποιητικό σύστημα εξασθενήσει, συχνά λόγω στρες.

Παράγοντες όπως η μετακόμιση, η έλευση νέων ζώων στο σπίτι, ο αυξημένος θόρυβος ή η έλλειψη ασφαλών χώρων ξεκούρασης μπορούν να συμβάλουν στην επανεμφάνιση των συμπτωμάτων. Όπως έχει επισημάνει η Dr. Kate Hurley, συμπεριφοριολόγος κτηνίατρος στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Davis, το χρόνιο στρες παίζει καθοριστικό ρόλο στην αποδυνάμωση του ανοσοποιητικού συστήματος των γατών. Εκτός από τους βασικούς ιούς, βακτηριακοί και άλλοι παθογόνοι οργανισμοί, όπως το Chlamydophila felis, τα Mycoplasma spp., οι ρεοϊοί και η Bartonella henselae, μπορεί να επιβαρύνουν την πορεία της νόσου.

Ο εμβολιασμός κατά του FHV και του FCV δεν αποτρέπει πάντα τη μόλυνση, μειώνει όμως σημαντικά τη σοβαρότητα και τη διάρκεια των συμπτωμάτων, καθώς και τον κίνδυνο επιπλοκών.

Πώς εκδηλώνονται οι λοιμώξεις

Η κλινική εικόνα ποικίλλει, με αρχικά συμπτώματα το ήπιο φτέρνισμα και τις υδαρείς ρινικές εκκρίσεις. Στη συνέχεια, τα μάτια μπορεί να κοκκινίσουν και να παρουσιάσουν εκκρίσεις, ενώ η ρινική συμφόρηση δυσκολεύει την αναπνοή και την όσφρηση, οδηγώντας συχνά σε μειωμένη όρεξη. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις παρατηρούνται πυρετός, λήθαργος και διογκωμένοι λεμφαδένες.

Ορισμένες γάτες, ιδιαίτερα όσες έχουν μολυνθεί από καλυκοϊό, μπορεί να εμφανίσουν επώδυνα έλκη στο στόμα. Η αναπνοή με ανοιχτό στόμα αποτελεί πάντα επείγον σύμπτωμα και απαιτεί άμεση κτηνιατρική εκτίμηση.

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην κλινική εξέταση και στο ιστορικό του ζώου. Ο κτηνίατρος αξιολογεί τη γενική κατάσταση, την αναπνοή, τη θερμοκρασία, την κατάσταση των ματιών και της μύτης, καθώς και την ενυδάτωση. Αν κριθεί απαραίτητο, μπορεί να ζητηθούν επιπλέον εξετάσεις για τον έλεγχο επιπλοκών, όπως πνευμονία.

1. Φτέρνισμα

Το φτέρνισμα είναι από τα πρώτα και πιο συχνά σημάδια ενός αναπτυσσόμενου κρυολογήματος. Ωστόσο, δεν οφείλεται πάντα σε αυτό. Αν η γάτα σας φτερνίζεται περισσότερο από το συνηθισμένο, μπορεί να ευθύνονται αλλεργίες, περιβαλλοντικοί ερεθισμοί, οδοντικά προβλήματα, ρινικοί πολύποδες ή ακόμη και κάποιο ξένο σώμα στη μύτη.

2. Ρινική καταρροή

Η ρινική έκκριση είναι επίσης συχνό σύμπτωμα. Μια διαυγής καταρροή συνήθως δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας. Αν όμως η έκκριση γίνει κίτρινη ή πράσινη, ενδέχεται να υποδηλώνει βακτηριακή λοίμωξη, η οποία απαιτεί πιθανή χορήγηση αντιβιοτικών.

3. Εκκρίσεις από τα μάτια

Οι γάτες με κρυολόγημα μπορεί να παρουσιάσουν εκκρίσεις από τα μάτια, από υδαρείς και διαυγείς έως παχύρρευστες και χρωματιστές. Αν η γάτα σας κρατά τα μάτια της κλειστά, αυτό μπορεί να υποδηλώνει πόνο.

4. Πυρετός

Δεν παρουσιάζουν όλες οι γάτες πυρετό όταν κρυολογούν. Ωστόσο, θερμοκρασία πάνω από 39,2°C αποτελεί ένδειξη ότι η κατάσταση είναι πιο σοβαρή. Αν η γάτα σας δείχνει να πονά ή να στρεσάρεται κατά τη μέτρηση της θερμοκρασίας, προτιμήστε να το αναλάβει ο γιατρός.

5. Λήθαργος

Αν παρατηρήσετε ότι η γάτα σας είναι άκεφη ή κρύβεται περισσότερο από το συνηθισμένο, μπορεί να είναι ενδείξεις λήθαργου που σχετίζεται με κρυολόγημα.

6. Έλλειψη όρεξης

Όταν οι γάτες δεν αισθάνονται καλά, συχνά μειώνουν την πρόσληψη τροφής ή νερού. Αν η μύτη τους είναι βουλωμένη και δεν μπορούν να μυρίσουν την τροφή, συχνά σταματούν να τρώνε ή να πίνουν, με κίνδυνο αφυδάτωσης.

Θεραπεία 

Τα περισσότερα ήπια περιστατικά αντιμετωπίζονται με υποστηρικτική φροντίδα στο σπίτι. Η παραμονή της γάτας σε ζεστό χώρο είναι ιδιαίτερα σημαντική, ενώ η χρήση του κλουβιού μεταφοράς για απομόνωση μπορεί να βοηθήσει τόσο στη ξεκούραση όσο και στον περιορισμό της μετάδοσης σε άλλα ζώα. Ένα ζεστό, ήσυχο και καθαρό περιβάλλον βοηθά τη γάτα να ξεκουραστεί και να αναρρώσει.

Η υγρασία στον χώρο μπορεί να ανακουφίσει τη ρινική συμφόρηση, όπως και ο ήπιος καθαρισμός ματιών και μύτης.

Για να ανακουφίσετε τα συμπτώματα του κρυολογήματος της γάτας σας, μπορείτε να γεμίσετε υδρατμούς το μπάνιο και μετά να αφήσετε τη γάτα σας να χαλαρώσει εκεί για λίγο ή να τοποθετήσετε έναν υγραντήρα.

Για τις γάτες που έχουν πολλές υγρές εκκρίσεις από τα μάτια ή τη μύτη, χρησιμοποιήστε βαμβάκι εμποτισμένο σε ζεστό νερό για να καθαρίζετε την περιοχή μερικές φορές την ημέρα, ειδικά πριν προσπαθήσετε να βάλετε οφθαλμικές σταγόνες.

Η σωστή ενυδάτωση και διατροφή είναι καθοριστικές. Ο Dr. Andrew Sparkes με εξειδίκευση στις παθήσεις της γάτας στο Ηνωμένο Βασίλειο τονίζει ότι η παρατεταμένη ανορεξία αποτελεί σοβαρό προειδοποιητικό σημάδι και απαιτεί άμεση κτηνιατρική εκτίμηση. Υγρές, μαλακές και ελαφρώς ζεσταμένες τροφές είναι πιο ελκυστικές για γάτες με μειωμένη όσφρηση. Σε περιπτώσεις δευτερογενούς βακτηριακής λοίμωξης ή σοβαρής επιβάρυνσης, ο κτηνίατρος μπορεί να συστήσει φαρμακευτική αγωγή ή ακόμη και νοσηλεία.

Με έγκαιρη φροντίδα και σωστή καθοδήγηση, οι περισσότερες γάτες επανέρχονται σύντομα στη φυσιολογική τους καθημερινότητα. Περαστικά τους!