Σίγουρα έχετε παρατηρήσει πώς κοιμάται η γάτα σας. Συχνά κουλουριασμένη, ατάραχη στην αγκαλιά του Μορφέα. Αυτό όμως που μάλλον δεν έχετε εντοπίσει είναι από ποια πλευρά είναι συνήθως ξαπλωμένη.

Οι γάτες κοιμούνται πολύ. Αυτό το γνωρίζουμε όλοι, είτε έχουμε γάτα είτε όχι. Σύμφωνα με συντηρητικές εκτιμήσεις, κοιμούνται από 12 έως 16 ώρες την ημέρα. Αυτό αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο μέρος της καθημερινότητάς τους.

Εδώ υπάρχει το εξής ενδιαφέρον για το οποίο θα μιλήσουμε στη συνέχεια. Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Current Biology, αποκάλυψε κάτι που ίσως δεν έχετε παρατηρήσει. Οι περισσότερες γάτες έχουν την τάση να κοιμούνται στην αριστερή τους πλευρά.

Πώς έγινε η μελέτη

Στο πείραμα έλαβαν μέρος 408 γάτες. Οι επιστήμονες με ιδιαίτερο ενδιαφέρον εντόπισαν ότι τα δύο τρία αυτών κοιμούνταν στην αριστερή πλευρά και μόνο το ένα τρίτο στη δεξιά. Η διαφορά αυτή ήταν στατιστικά σημαντική. Ποιος θα μπορούσε όμως να είναι ο λόγος;

Πριν εξετάσουμε τις πιθανές απαντήσεις σε αυτό το ερώτημα, αξίζει να αναφερθούμε στη μεθοδολογία της συγκεκριμένης μελέτης. Τα δεδομένα που χρησιμοποίησαν οι ερευνητές προέρχονταν από βίντεο με γάτες που κοιμούνταν, τα οποία είχαν αναρτηθεί στο YouTube. Πρόκειται για έναν απλό και αποτελεσματικό τρόπο συλλογής δεδομένων.

Ποιος είναι, λοιπόν, ο λόγος που οι γάτες προτιμούν να κοιμούνται στην αριστερή τους πλευρά;

«Οι ασυμμετρίες στη συμπεριφορά μπορούν να προσφέρουν πλεονεκτήματα, καθώς τα δύο εγκεφαλικά ημισφαίρια εξειδικεύονται σε διαφορετικές λειτουργίες», εξηγεί ο συμπεριφορικός νευροεπιστήμονας Onur Güntürkün, από το Πανεπιστήμιο του Ruhr στο Bochum της Γερμανίας.

Αυτή η συμπεριφορά επιτρέπει στις γάτες να εντοπίζουν από απόσταση οποιαδήποτε πιθανή απειλή. Οι συγγραφείς της μελέτης αναρωτήθηκαν εάν η στάση που επιλέγουν οι γάτες όταν κοιμούνται – είτε ξαπλώνουν στην αριστερή είτε στη δεξιά πλευρά τους – εξυπηρετεί παρόμοιους σκοπούς. Είναι πολύ πιθανό.

Ας δούμε τι ακριβώς συμβαίνει: Το αριστερό οπτικό πεδίο μεταφέρει πληροφορίες στο δεξί εγκεφαλικό ημισφαίριο, το οποίο σχετίζεται με την αντίληψη του χώρου, τον εντοπισμό πιθανών απειλών και τον συντονισμό των γρήγορων κινήσεων διαφυγής. Επομένως, αυτή η στάση ύπνου ενδέχεται να προσφέρει στη γάτα τη δυνατότητα να αντιδρά πιο γρήγορα όταν ξυπνήσει απότομα λόγω της παρουσίας ενός θηρευτή (ή και ενός ανθρώπου).

«Όσο περισσότερο χρόνο περνά ένα ζώο κοιμισμένο, τόσο περισσότερο παραμένει εκτεθειμένο και ευάλωτο. Κατά συνέπεια, οι γάτες ενδέχεται να επιλέγουν μια στάση ύπνου που περιορίζει την πιθανότητα να δεχθούν επίθεση τη στιγμή που δεν μπορούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους», αναφέρουν οι συγγραφείς της μελέτης.

Παρατηρώντας τη γάτα όταν κοιμάται

Αν παρατηρήσετε τη γάτα σας όταν κοιμάται, θα διαπιστώσετε ότι, όταν ξαπλώνει στην αριστερή της πλευρά, το σώμα της περιορίζει το δεξί μέρος του οπτικού της πεδίου. Αντίθετα, όταν κοιμάται στη δεξιά της πλευρά, περιορίζεται το αριστερό μέρος του οπτικού της πεδίου.

Γιατί, όμως, προτιμούν να έχουν ανεμπόδιστη την αριστερή πλευρά του οπτικού τους πεδίου; Εδώ η απάντηση σχετίζεται με ορισμένες διαφορές μεταξύ των δύο εγκεφαλικών ημισφαιρίων, αυτές δηλαδή που αναφέραμε πιο πάνω.

Πολλοί νευροεπιστήμονες αναφέρουν κάτι σημαντικό: Καλό είναι να μην καταφεύγουμε σε γενικεύσεις σχετικά με τον διαχωρισμό των λειτουργιών σε «αριστερό» και «δεξί» εγκέφαλο, όμως η αλήθεια είναι εδώ και πολλά χρόνια έχει διαπιστωθεί ότι το δεξί ημισφαίριο είναι πολύ πιο αποτελεσματικό στην επεξεργασία ερεθισμάτων που σχετίζονται με απειλές.

Εάν η γάτα ξυπνήσει ξαφνικά, εφόσον κοιμάται στην αριστερή της πλευρά, θα μπορεί να αντιδράσει γρήγορα σε οτιδήποτε ενδέχεται να αποτελέσει απειλή. Αντίθετα, η δυνατότητά της αυτή θα είναι σαφώς πιο περιορισμένη εάν κοιμάται στη δεξιά της πλευρά.

Εξίσου σημαντικό θα ήταν να εξεταστεί και η κατεύθυνση προς την οποία είναι στραμμένα τα μάτια της γάτας όταν κοιμάται, καθώς και το κατά πόσο αυτή σχετίζεται με την κατεύθυνση από την οποία θα μπορούσε να προέλθει κάποια πιθανή απειλή ή ένας θόρυβος. Αυτό πραγματικά θα ήταν πολύ ενδιαφέρον.

Ωστόσο, όπως παραδέχονται και οι ίδιοι οι επιστήμονες, το συμπέρασμα αυτό χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, προκειμένου να εξεταστούν και άλλοι πιθανοί παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάζουν την προτιμώμενη στάση ύπνου των γατών.

Σε κάθε περίπτωση, η συμπεριφορά των γατών παραμένει αινιγματική, ακόμη κι όταν αυτές δεν κάνουν απολύτως τίποτα.

Με πληροφορίες από Psychology Today, sciencealert.com