Οι γάτες είναι δραστήρια ζώα που αγαπούν την εξερεύνηση. Όταν όμως η φυσιολογική τους ανάγκη για παιχνίδι, εξερεύνηση και εκτόνωση εκφράζεται πάνω στον καναπέ, στις κουρτίνες, στα χαλιά ή στις γλάστρες, η συμβίωση μπορεί να γίνει δύσκολη.

Το ξύσιμο επίπλων, το μάσημα υφασμάτων και το δάγκωμα φυτών συχνά χαρακτηρίζονται λανθασμένα ως καταστροφική ή εκδικητική συμπεριφορά. Στην πραγματικότητα, στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για φυσιολογικές συμπεριφορές της γάτας μας, που μάλιστα μπορούν να περιοριστούν με σωστή διαχείριση.

Γιατί η γάτα ξύνει τα έπιπλα;

Το ξύσιμο αποτελεί κομμάτι της φυσιολογικής συμπεριφοράς μιας γάτας. Δεν αποσκοπεί απλώς στο ακόνισμα των νυχιών. Μέσω του ξυσίματος η γάτα καθαρίζει τα νύχια της, γυμνάζει και τεντώνει το σώμα της, ενώ παράλληλα “σημαδεύει” την περιοχή. Για τον λόγο είναι πολύ πιθανό η γάτα μας να πλησιάσει ξανά ένα σημείο που έχει ήδη χρησιμοποιήσει μια φορά.

Η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση δεν είναι να προσπαθήσουμε να σταματήσουμε εντελώς το ξύσιμο, αλλά να το κατευθύνουμε σε κατάλληλα σημεία. Παρατηρώντας πού και πώς ξύνει η γάτα μας μπορούμε να καταλάβουμε τις προτιμήσεις της.

Αν προτιμά το χαλί, πιθανότατα θα δείξει ενδιαφέρον σε μια οριζόντια επιφάνεια, ενώ αν ξύνει τον καναπέ ή τις κουρτίνες, μπορεί να χρειάζεται ένα ψηλό, κατακόρυφο ονυχοδρόμιο που της επιτρέπει να τεντώνεται πλήρως.

Ένα ονυχοδρόμιο πρέπει να είναι σταθερό και αρκετά μεγάλο ώστε η γάτα να μπορεί να ξύνει χωρίς να φοβάται ότι θα πέσει. Η υφή έχει επίσης σημασία, καθώς διαφορετικές γάτες προτιμούν διαφορετικά υλικά, όπως χαρτόνι, ξύλο ή ύφασμα.

Η θέση του είναι επίσης σημαντική. Αν έχουμε το ονυχοδρόμιο κρυμμένο σε κάποια γωνία του σπιτιού, η γάτα μας μπορεί να το αγνοήσει. Αντίθετα αν το τοποθετήσουμε σε σημείο όπου η γάτα βρίσκεται συχνά, έχει πολλές πιθανότητες να χρησιμοποιηθεί.

Όταν η γάτα μασάει υφάσματα

Το μάσημα υφασμάτων είναι λιγότερο συχνό, αλλά μπορεί να γίνει επικίνδυνο. Ορισμένες γάτες, ιδιαίτερα όταν είναι νεαρές, εξερευνούν τον κόσμο με το στόμα. Σε ορισμένες φυλές, όπως η Σιαμ και η Βιρμανίας, η συμπεριφορά αυτή έχει παρατηρηθεί συχνότερα.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα προκύπτει όταν η γάτα καταπίνει κομμάτια υφάσματος, που μπορεί να της προκαλέσουν απόφραξη, του γαστρεντερικού συστήματος. Φυσικά η κατάσταση αυτή απαιτεί άμεση επίσκεψη στον κτηνίατρο.

Για τον λόγο αυτό, ρούχα, κλωστές, κορδόνια και άλλα επικίνδυνα αντικείμενα πρέπει να παραμένουν μακριά από το πεδίο της. Παράλληλα είναι σημαντικό να εμπλουτίζουμε το περιβάλλον της γάτας μας, με παιχνίδι και δραστηριότητες που την εκτονώνουν.

Όταν η γάτα τρώει τα φυτά

Το μάσημα φυτών μπορεί να αποτελεί φυσιολογική εξερευνητική συμπεριφορά, ιδιαίτερα στις γάτες που ζουν αποκλειστικά μέσα στο σπίτι. Ωστόσο, εδώ υπάρχει ένας σημαντικός κίνδυνος: ορισμένα καλλωπιστικά φυτά είναι τοξικά για τις γάτες.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται με φυτά όπως τα κρίνα, και ο φίκος ή άλλα φυτά που μπορεί να προκαλέσουν από ήπιο ερεθισμό έως σοβαρή δηλητηρίαση. Τα κρίνα, ειδικότερα, είναι εξαιρετικά επικίνδυνα για τις γάτες και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή νεφρική βλάβη. Επομένως, πριν φέρουμε οποιοδήποτε φυτό στο σπίτι, είναι καλό να ελέγχουμε αν είναι ασφαλές για γάτες.

Μια πρακτική λύση είναι να προσφέρουμε εναλλακτικές, όπως ειδικό γρασίδι για γάτες ή άλλα ασφαλή φυτά, ενώ όσα είναι επικίνδυνα θα πρέπει να απομακρύνονται ώστε να μην έχει πρόσβαση το ζώο.

Πρόληψη αντί για τιμωρία

Η καλύτερη προσέγγιση στις ανεπιθύμητες συμπεριφορές είναι η πρόληψη και η σωστή διαμόρφωση του περιβάλλοντος. Μια γάτα που έχει διαθέσιμα κατάλληλα σημεία για ξύσιμο, παιχνίδια, κρυψώνες, ψηλά σημεία παρατήρησης και καθημερινή αλληλεπίδραση έχει περισσότερες ευκαιρίες να εκφράσει φυσιολογικές συμπεριφορές χωρίς να προκαλεί ζημιές στα αντικείμενα του σπιτιού.

Αν μια συμπεριφορά εμφανιστεί ξαφνικά, γίνει πολύ έντονη ή συνοδεύεται από άλλα σημάδια, όπως αλλαγές στην όρεξη, στον ύπνο, στην τουαλέτα ή στη γενικότερη διάθεση, χρειάζεται κτηνιατρικός έλεγχος. Ορισμένες αλλαγές συμπεριφοράς μπορεί να σχετίζονται με στρες ή με κάποιο πρόβλημα υγείας.

Η γάτα δεν καταστρέφει το σπίτι για να μας εκδικηθεί. Ξύνει, μασάει, σκαρφαλώνει και εξερευνά επειδή αυτά αποτελούν μέρος της φυσικής της συμπεριφοράς. Ο στόχος, επομένως, δεν είναι να καταργήσουμε αυτές τις ανάγκες, αλλά να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον όπου μπορούν να εκφράζονται με ασφαλή τρόπο, τόσο για το σπίτι όσο και για την τετράποδη φίλη μας.