Υπάρχει η άποψη ότι οι γάτες είναι αδιάφορες, δεν νιώθουν στοργή και δεν νοιάζονται αν ένα ζώο στο σπίτι πεθάνει. Όλα αυτά είναι απολύτως λάθος. Οι γάτες μπορεί να μην εκφράζουν τα συναισθήματά τους όπως οι σκύλοι, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είναι ικανές να αισθανθούν πολλά.

Το επιστημονικό περιοδικό Applied Animal Behaviour Science παρουσίασε πριν από δύο χρόνια τα ευρήματα μιας ιδιαίτερα ενδιαφέρουσας μελέτης του Πανεπιστημίου Oakland, στο Μίσιγκαν των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία έδειξε ότι οι γάτες μας μπορεί να νοιάζονται περισσότερο για εμάς και για τα άλλα κατοικίδια του σπιτιού απ’ όσο εμείς πιστεύουμε.

Οι ερευνητές ρώτησαν 412 κηδεμόνες γατών σχετικά με το πώς άλλαξε η συμπεριφορά των γατών τους όταν πέθανε κάποιο άλλο κατοικίδιο- είτε γάτα είτε σκύλος- στο σπίτι. Αυτό που διαπίστωσαν ήταν ότι οι γάτες αντιδρούσαν στην απώλεια με τρόπο που έμοιαζε πολύ με πένθος.

Αναλυτικά οι συν-συγγραφείς της μελέτης, Jennifer Vonk και Brittany Greene, αναφέρουν ότι οι γάτες αυτές έτρωγαν λιγότερο, έπαιζαν λιγότερο, κοιμούνταν περισσότερο, περνούσαν περισσότερο χρόνο μόνες τους και αναζητούσαν πιο έντονα την προσοχή από τους ανθρώπους τους. Ορισμένες μάλιστα φάνηκε ότι αναζητούσαν το κατοικίδιο που είχε πεθάνει.

Πενθούν οι γάτες; Πώς ακριβώς έγινε η έρευνα

Οι ερευνητές ρώτησαν τους κηδεμόνες των γατών πώς αντέδρασε η γάτα τους μετά τον θάνατο ενός άλλου κατοικίδιου στο σπίτι.

Οι συμμετέχοντες κατέγραψαν τις εξής συμπεριφορές, με πρώτες τις πιο έντονες:

-Λιγότερος ύπνος

-Λιγότερο φαγητό

-Λιγότερο παιχνίδι

-Φωνητικές εκδηλώσεις

-Η γάτα περνούσε περισσότερο χρόνο μόνη της- Κάποιες φορές μάλιστα κρυβόταν

-Αναζήτηση της προσοχής του κηδεμόνα- Πιο συχνά αναζητούσε και την επαφή μαζί του

-Φόβος

-Συχνή περιποίηση του σώματός της- κάτι που δείχνει στρες

-Αναζήτηση του κατοικιδίου που πέθανε

-Η γάτα μύριζε και καθόταν στα σημεία που καθόταν το άλλο κατοικίδιο

Οι ερευνητές ζήτησαν επίσης από τους κηδεμόνες να περιγράψουν τη σχέση που είχε η γάτα με το κατοικίδιο που πέθανε. Η Vonk αναφέρει στο Reader’s Digest: «Όσο πιο καλή ήταν η σχέση μεταξύ της γάτας και του ζώου που πέθανε, τόσο περισσότερες ήταν οι αναφορές για συμπεριφορές που έμοιαζαν με πένθος. Αυτό υποδηλώνει ότι οι γάτες δημιουργούν δεσμούς και σχέσεις μεταξύ τους και ότι πράγματι αντιδρούν συναισθηματικά στην απώλεια. Διστάζω βέβαια να χρησιμοποιήσω λέξεις, όπως πενθούν ή θρηνούν, γιατί είναι λίγο πρόωρο να αποδώσουμε ένα συγκεκριμένο συναίσθημα σε αυτή τη συμπεριφορά. Ωστόσο, οι συμπεριφορές που παρατηρούμε μπορούν να ερμηνευτούν ως συμβατές με κάτι τέτοιο. Επίσης η αντίδραση εξαρτάται από την κάθε γάτα. Τα ζώα, όπως και οι άνθρωποι, αντιδρούν διαφορετικά όταν πενθούν. Κάποιες γάτες έτρωγαν περισσότερο και κάποιες λιγότερο. Κάποιες κοιμούνταν όλη την ώρα, ενώ άλλες σχεδόν καθόλου. Παρόλο που οι γάτες δεν κλαίνε όταν είναι στενοχωρημένες, έχουν καταγραφεί περιπτώσεις αυξημένης φωνητικής δραστηριότητας, καθώς και συμπεριφορές κατά τις οποίες αναζητούσαν τη γάτα ή τον σκύλο που είχε πεθάνει στα σημεία όπου συνήθιζε να κοιμάται ή μύριζαν τα μέρη όπου περνούσε τον χρόνο του. Βέβαια ακόμη κι αν οι γάτες βιώνουν πένθος, πιθανότατα είναι διαφορετικό από το είδος του πένθους που αισθάνονται οι άνθρωποι.»

Η Vonk επίσης αναφέρει κάτι πολύ σημαντικό. Ότι συχνά οι κηδεμόνες μπορεί να προβάλλουν στη γάτα τους το δικό τους πένθος καθώς είναι πολύ εύκολο να ερμηνεύουμε τα πράγματα με τρόπους που συμφωνούν με τις δικές μας προσδοκίες. Και σημειώνει ότι σίγουρα χρειάζεται περισσότερη έρευνα πάνω σε αυτό.

Στο ερώτημα για το αν οι γάτες καταλαβαίνουν ότι η απώλεια του ζώου είναι οριστική, η Vonk θα πει: «Νομίζω ότι αντιλαμβάνονται πως ένα συγκεκριμένο άτομο ή ζώο έχει φύγει. Όμως, το αν σκέφτονται ότι η απουσία είναι οριστική και ότι δεν πρόκειται να επιστρέψει, ότι ο θάνατος είναι αναπόφευκτος και η ζωή συγκεκριμένη, καθώς και όλα τα υπόλοιπα πράγματα που σκεφτόμαστε εμείς οι άνθρωποι, νομίζω ότι αυτά είναι υπερβολικά αφηρημένα για εκείνες. Είναι πιο πιθανό να αντιλαμβάνονται ότι κάτι έχει αλλάξει στο κοινωνικό τους περιβάλλον και να αντιδρούν σε αυτή την αλλαγή με συναισθήματα όπως φόβος ή άγχος».

Πώς να βοηθήσετε τη γάτα που πενθεί

Τι μπορούν, λοιπόν, να κάνουν οι άνθρωποι για να βοηθήσουν τη γάτα τους που πενθεί; Εφόσον δεν τρώει ελάχιστα και δεν παρουσιάζει ακραία επίπεδα επιθετικότητας ή άγχους που απαιτούν ιατρική παρέμβαση, το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να της συμπεριφερθείτε όπως θα συμπεριφερόσασταν σε οποιονδήποτε άνθρωπο που πενθεί: να της δείξετε πολλή αγάπη και στοργή. Να περνάτε περισσότερο χρόνο μαζί της, να συμμετέχετε στις αγαπημένες της δραστηριότητες και να τις δίνετε πολλά χάδια και αγκαλιές. Και πού και πού τις αγαπημένες της λιχουδιές. Με άλλα λόγια, η καλύτερη «θεραπεία» για το πένθος της γάτας σας είστε εσείς.

Η επούλωση από το πένθος χρειάζεται χρόνο και αγάπη — και είναι πολύ πιθανό ότι κι εσείς χρειάζεστε αυτόν τον χρόνο και αυτή τη στοργή μετά την απώλεια ενός αγαπημένου κατοικίδιου.

Αν εσείς και η γάτα σας μπορέσετε να είστε ο ένας δίπλα στον άλλον κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ίσως αυτό κάνει τη δύσκολη αυτή διαδρομή λίγο πιο εύκολη και για τους δυο σας.