Κάθεστε αγκαλιά με τη γάτα σας και αρχίζετε να της μιλάτε. Εκείνη τεντώνει τα αυτιά της και σας κοιτάει στα μάτια. Έχετε ποτέ αναρωτηθεί πώς της ακούγεται η ομιλία σας;

Το ότι μιλάμε στα κατοικίδιά μας είναι γνωστό. Και δεν το έχουμε ‘’χάσει’’, όπως λένε πολλοί που δεν έχουν επαφή με κανένα ζώο. Τους μιλάμε και δεν ντρεπόμαστε καθόλου για αυτό.

Σύμφωνα μάλιστα με τους ειδικούς ο ‘’διάλογος’’ με το κατοικίδιό μας, εκτός από δωρεάν συνεδρία ψυχοθεραπείας που είναι, ενισχύει και το δεσμό ανάμεσά μας. Ερχόμαστε δηλαδή πιο κοντά, κάτι που είναι πολύ σημαντικό.

Ας έρθουμε στις γάτες. Συχνά όταν κάτι τους λέμε, εκτός από τις άλλες αντιδράσεις τους, υπάρχει φυσικά και η δική τους λεκτική ομιλία. Το γνωστό νιάου.

Στις γάτες αρέσει να μιλάμε με πιο ψιλή και τρυφερή φωνή, σαν να είναι μωράκια. Εκεί χαλαρώνουν και αρχίζουν να γουργουρίζουν. Το υπέροχο γουργούρισμά τους που χαλαρώνει και εμάς. Όμως πόσα καταλαβαίνουν πραγματικά από όσα τους λέμε; Δυστυχώς, δεν έχουν γίνει πολλές έρευνες σχετικά με το πώς οι γάτες κατανοούν την ανθρώπινη ομιλία.

Ας δούμε λοιπόν πώς μπορεί να ακούγεται η ανθρώπινη ομιλία σε εκείνες και πόσα φαίνεται να καταλαβαίνουν, με βάση όσα γνωρίζουμε μέχρι σήμερα.

Οι γάτες καταλαβαίνουν ανθρώπινες λέξεις, όπως και οι σκύλοι

Όπως αναφέρει το διαδικτυακό welovecatz.hu/en, σύμφωνα με έρευνες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα, τα κατοικίδιά μας μπορούν να κατανοήσουν περίπου 20-40 λέξεις. Εδώ πρέπει να διευκρινιστεί ότι αυτή η κατανόηση βασίζεται στον συνειρμό. Δεν γνωρίζουν τη συγκεκριμένη σημασία των λέξεων. Οι γνωστικές τους ικανότητες δεν είναι αρκετά ανεπτυγμένες για κάτι τέτοιο. Σε αυτές τις λέξεις περιλαμβάνονται και τα ονόματά τους. Και φυσικά και οι λέξεις που ακούνε πιο συχνά και τους είναι χρήσιμες. Προσωπικά όταν λέω στις γάτες μου τη λέξη ‘’ελάτε’’, βγάζουν κάτι αστείους ήχους και τρέχουν σαν τρελές γιατί το έχουν συνδυάσει με το φαγητό. Το ‘’ελάτε’’ δηλαδή το λέω όταν θέλω να τους δώσω φαγητό- και μόνο τότε ώστε να μην μπερδεύονται. Για άλλα πράγματα χρησιμοποιώ άλλες λέξεις, στις οποίες ανταποκρίνονται.

Να ξέρετε ότι αν θέλετε να τους μάθετε συγκεκριμένα κόλπα ή λέξεις-εντολές, μπορείτε να το κάνετε, αλλά αυτό δεν συμβαίνει, όπως καταλαβαίνουμε, από μόνο του- απαιτεί συνειδητή εκπαίδευση. Οι σκύλοι φαίνεται να μπορούν να μάθουν περισσότερες λέξεις ενώ οι γάτες έχουν αναπτύξει πολύ περισσότερους ήχους– αυτό που αναφέραμε και πιο πάνω- που μπορούν να χρησιμοποιούν για να επικοινωνούν μαζί μας.

Το δικό μας ”νιαούρισμα”

Αυτό που πολλοί δεν γνωρίζουν είναι ότι οι γάτες ανέπτυξαν το νιαούρισμα για να επικοινωνούν με εμάς τους ανθρώπους και όχι τόσο με τα άλλα ζώα. Με τις άλλες γάτες επικοινωνούν κυρίως μέσω οσμών, αγγίγματος και γλώσσας του σώματος.

Όλοι έχουμε νιαουρίσει σαν απάντηση στο νιάου της γάτας μας. Εδώ πρέπει να ξέρετε ότι καλό είναι να το κάνετε σωστά. Δηλαδή αν γνωρίζετε τα διαφορετικά είδη νιαουρίσματος του κατοικιδίου σας, ίσως είναι καλή ιδέα να δοκιμάσετε να τα χρησιμοποιήσετε κι εσείς. Ίσως έτσι να μπορείτε να επικοινωνείτε πιο εύκολα αυτά που θέλετε. Ακόμα κι αν τελικά δεν χρησιμεύσει σε κάτι άλλο, σίγουρα- και αυτό είναι αλήθεια- θα ενισχύσει τον δεσμό ανάμεσά σας.

Η ακοή της γάτας είναι πιο ευαίσθητη στις υψηλές συχνότητες

Όπως αναφέραμε και στην αρχή η γλυκιά, πιο ψιλή φωνή μας είναι πολύ ευχάριστη στα αυτιά τους και ανταποκρίνονται πιο εύκολα. Γιατί γίνεται αυτό; Ενστικτωδώς. Τα θηράματά τους, είτε πρόκειται για πουλιά είτε για τρωκτικά, έχουν πιο οξείς ήχους και φωνές. Γι’ αυτό αυτό το εύρος συχνοτήτων είναι πιο ευχάριστο και τραβά περισσότερο την προσοχή τους.

Δοκιμάστε και κάτι άλλο που μπορεί να σας φανεί χρήσιμο. Αν έχετε πολλές γάτες στο σπίτι, να λέτε το όνομα της καθεμιάς με ελαφρώς διαφορετικό τόνο φωνής. Έτσι θα μπορούν πιο εύκολα να καταλάβουν σε ποια απευθύνεστε.

Βασικές πτυχές του τρόπου με τον οποίο οι γάτες μας ακούνε

– Προτίμηση στις υψηλές συχνότητες: Οι γάτες είναι πιο ευαίσθητες στους ήχους υψηλής συχνότητας, γι’ αυτό μια απαλή, πιο ψιλή και «μωρουδίστικη» φωνή τούς φαίνεται πιο ευχάριστη και καθησυχαστική από μια βαθιά, δυνατή ή αυστηρή φωνή.

-Μάθηση μέσω συνειρμών: Αναγνωρίζουν λέξεις μέσω της συνέπειας και της επανάληψης (όπως «λιχουδιά», «όχι» ή το όνομά τους), όχι μέσω πραγματικής γλωσσικής κατανόησης.

-Σημαντικά σήματα: Εστιάζουν κυρίως στον τόνο της φωνής και στις καθημερινές συνήθειες – για παράδειγμα, μια αγχωμένη ή έντονη φωνή μπορεί να σημαίνει στρες, ενώ μια ήρεμη και γλυκιά φωνή ασφάλεια.

-Έμφαση στη μη λεκτική επικοινωνία: Επειδή επικοινωνούν κυρίως μέσω οσμών και γλώσσας του σώματος, δίνουν μεγαλύτερη προσοχή στις κινήσεις και τις χειρονομίες μας παρά στις ίδιες τις λέξεις.

Μπορούν οι γάτες να μιμηθούν την ανθρώπινη ομιλία;

Αυτή είναι μια απορία πολλών. Η αλήθεια είναι όχι. Σε αντίθεση με τους παπαγάλους ή ορισμένα πουλιά, οι γάτες δεν διαθέτουν τις κατάλληλες φωνητικές δομές για να μιμηθούν καθαρά την ανθρώπινη ομιλία. Οι φωνητικές τους χορδές και το σχήμα του στόματός τους περιορίζουν τους ήχους που μπορούν να παράγουν.

Παρ’ όλα αυτά, κάποιες γάτες φαίνεται να μιμούνται ορισμένους τόνους ή ρυθμούς της ανθρώπινης φωνής. Αυτή η μίμηση δεν είναι πραγματική απομίμηση ομιλίας, αλλά περισσότερο μια προσαρμογή ώστε να επικοινωνούν πιο αποτελεσματικά με τους κηδεμόνες τους. Μπορεί να προσαρμόζουν το νιαούρισμά τους ώστε να μοιάζει περισσότερο με ανθρώπινες λέξεις ή φράσεις που ακούν συχνά. Ορισμένες μάλιστα γάτες αναπτύσσουν μοναδικά νιαουρίσματα που μοιάζουν με λέξεις όπως «γεια» ή «όχι», όμως αυτό συμβαίνει τυχαία και όχι επειδή προσπαθούν συνειδητά να μιλήσουν. Η συνεχής έκθεση στην ανθρώπινη ομιλία ενθαρρύνει τις γάτες να «πειραματίζονται» με ήχους, οδηγώντας σε φωνητικές παραλλαγές που μοιάζουν με μίμηση.

Παρά όμως αυτές τις προσπάθειες, οι γάτες δεν διαθέτουν τη γνωστική ικανότητα να κατανοήσουν ή να αναπαράγουν πολύπλοκη γλώσσα όπως οι άνθρωποι.