Για πολλούς ανθρώπους οι γάτες μοιάζουν μυστηριώδεις, απόμακρες ή ακόμη και αδιάφορες. Όμως όσοι είχαν την τύχη να ζήσουν δίπλα τους γνωρίζουν καλά πως πίσω από κάθε βλέμμα, κάθε γουργούρισμα και κάθε απαλό τους άγγιγμα κρύβεται ένας ολόκληρος κόσμος αγάπης και συναισθημάτων.

Οι γάτες δένονται βαθιά, αγαπούν με τον δικό τους μοναδικό τρόπο, αναζητούν ασφάλεια, νιώθουν τρυφερότητα, φόβο, νοιάξιμο και εμπιστοσύνη.

Ένα αργό ανοιγοκλείσιμο των ματιών, ένα ήρεμο γουργούρισμα, μια ουρά που τυλίγεται τρυφερά γύρω από μια άλλη ή ένα απαλό άγγιγμα με τη μύτη είναι για εκείνες τρόποι να πουν «σε εμπιστεύομαι», «νιώθω ασφαλής κοντά σου» και τελικά… «σε αγαπώ».

Όσο περισσότερο οι άνθρωποι μαθαίνουν το μνημόνιο επικοινωνίας τους τόσο περισσότερο συνειδητοποιούν ότι οι γάτες δεν είναι σε καμία περίπτωση ψυχρές ή αδιάφορες.

Ο τρόπος που χαιρετούν η μία την άλλη

Όταν δύο γατούλες γνωρίζονται καλά και αισθάνονται ασφάλεια μεταξύ τους, ο χαιρετισμός τους μοιάζει σχεδόν τελετουργικός. Συνήθως πλησιάζουν αργά η μία την άλλη, ακουμπούν απαλά τις μύτες τους και στη συνέχεια τρίβουν τα κεφάλια ή τα σώματά τους μεταξύ τους. Μέσα από αυτό ανταλλάσσουν μυρωδιές και φερομόνες, δηλαδή χημικά «σήματα» που λειτουργούν σαν προσωπική «ταυτότητα». Με αυτόν τον τρόπο αναγνωρίζουν ποια ανήκει στην «οικογένεια».

Οι γάτες διαθέτουν αδένες φερομονών κυρίως γύρω από το πρόσωπο, τα μάγουλα και το μέτωπο. Υπάρχουν επίσης αρωματικοί αδένες κοντά στα νύχια και στην ουρά. Όταν τρίβουν το κεφάλι τους πάνω σε μια άλλη γάτα ή ακόμη και πάνω στον άνθρωπό τους, ουσιαστικά δηλώνουν οικειότητα και εμπιστοσύνη. Στον αντίποδα, όταν μια γάτα αισθάνεται απειλή, η εικόνα αλλάζει άρδην. Τα αυτιά γυρίζουν προς τα πίσω, η ουρά γίνεται άκαμπτη, το σώμα τεντώνεται και μπορεί να ακουστούν γρυλίσματα ή έντονα σφυρίγματα. Στη φάση αυτή αποφεύγουν κάθε επαφή επειδή νιώθουν φόβο ή επιθετικότητα.

Βέβαια, οι κινήσεις τους είναι τόσο αστραπιαίες που πολλές φορές οι άνθρωποι δεν αντιλαμβάνονται τι ακριβώς συμβαίνει. Οι γάτες όμως μπορούν να αντιληφθούν ακόμη και την πιο μικρή αλλαγή μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτου.

Οι γάτες δημιουργούν έντονους συναισθηματικούς δεσμούς

Παρότι πολλοί θεωρούν πως οι γάτες είναι αντικοινωνικές, στην πραγματικότητα μπορούν να δημιουργήσουν πολύ ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς, τόσο με άλλες γάτες όσο και με τους κηδεμόνες τους.

Οι ψιψίνες που αγαπιούνται συχνά κοιμούνται αγκαλιά, τυλίγουν τις ουρές τους μεταξύ τους ή γλείφουν η μία την άλλη. Αυτή η συμπεριφορά ονομάζεται αμοιβαίος καλλωπισμός και αποτελεί ένδειξη απόλυτης εμπιστοσύνης. Επίσης, μια χαρούμενη γάτα μπορεί να αρχίσει να ζυμώνει ή να κυλιέται ανάσκελα ενώ γουργουρίζει. 

Οι ειδικοί εξηγούν ότι πολλές από αυτές τις συμπεριφορές ξεκινούν από τη βρεφική τους ηλικία. Τα νεογέννητα γατάκια γεννιούνται τυφλά και κουφά, επομένως οι δύο βασικές αισθήσεις που χρησιμοποιούν για να επιβιώσουν είναι η όσφρηση και η αφή.

Μέσα από τη μυρωδιά αναγνωρίζουν τη μητέρα τους, ενώ μέσω της επαφής αισθάνονται ασφάλεια και ζεστασιά. Αυτές οι πρώτες εμπειρίες χτίζουν τη βάση όλων των κοινωνικών τους σχέσεων στη μετέπειτα ζωή τους.

Επίσης, όταν τα μικρά θηλάζουν, αφήνουν τη δική τους μυρωδιά πάνω στη μανούλα τους. Μάλιστα, κάθε γατάκι μπορεί να αναγνωρίσει ποια θηλή χρησιμοποιούσε χάρη στην όσφρησή του και να επιστρέφει στο ίδιο σημείο κάθε φορά.

Οι γάτες ξεκινούν να τρίβουν τα πρόσωπά τους μεταξύ τους ήδη από τις πρώτες ημέρες της ζωής τους και η συμπεριφορά αυτή συνεχίζεται και στην ενήλικη ζωή ως τρόπος έκφρασης αγάπης, αποδοχής και συντροφικότητας.

Όσο και αν φαίνεται περίεργο, γάτες που έχουν μεγαλώσει μαζί συχνά ζορίζονται όταν χάσουν τη «συντροφιά» τους. Κάποιες σταματούν να τρώνε κανονικά, άλλες γίνονται πιο σιωπηλές ή αναζητούν συνεχώς τη γάτα που λείπει μέσα στο σπίτι με τους ειδικούς να εξηγούν πως αυτό αποτελεί ένδειξη πραγματικού κοινωνικού δεσμού.

Ο διάσημος ειδικός στη συμπεριφορά των αιλουροειδών Jackson Galaxy, που δραστηριοποιείται στις ΗΠΑ, έχει αναφέρει πολλές φορές ότι «οι γάτες δεν είναι ψυχρές ή αδιάφορες- απλώς επικοινωνούν με διαφορετικό τρόπο από εκείνον που έχουν μάθει οι άνθρωποι να αναγνωρίζουν».

Παράλληλα, η Dr. Sarah Ellis, από το Ηνωμένο Βασίλειο που συνεργάζεται με διεθνείς οργανισμούς ευζωίας ζώων, εξηγεί πως «οι γάτες είναι ιδιαίτερα κοινωνικά πλάσματα όταν αισθάνονται ασφαλείς και όταν το περιβάλλον τους σέβεται τις φυσικές τους ανάγκες».

Η όσφρηση είναι η σημαντικότερη αίσθηση των γατών

Οι άνθρωποι βασίζονται κυρίως στην όραση και την ομιλία. Οι γάτες, όμως, ζουν μέσα από τις μυρωδιές και την όσφρηση.

Εκτός από τη μύτη τους, διαθέτουν και ένα επιπλέον αισθητήριο όργανο που ονομάζεται «όργανο του Jacobson». Βρίσκεται στον ουρανίσκο και τους επιτρέπει να «διαβάζουν» πιο σύνθετα χημικά μηνύματα.

Γι’ αυτό πολλές φορές οι άνθρωποι βλέπουν μια γάτα να μυρίζει έντονα κάτι και μετά να μένει για λίγα δευτερόλεπτα με το στόμα μισάνοιχτο με μια παράξενη έκφραση. Αυτή η αντίδραση ονομάζεται flehmen response και στην πραγματικότητα βοηθά τη γάτα να αναλύσει τις φερομόνες που άφησε μια άλλη.

Μέσα από αυτές τις μυρωδιές μπορούν να καταλάβουν:

-αν μια άλλη γάτα είναι φιλική

-αν βρίσκεται σε περίοδο αναπαραγωγής

-σε ποια περιοχή ανήκει

-τι έχει φάει

-αν είναι άρρωστη

Οι γάτες αφήνουν το «αποτύπωμά» τους παντού. Τρίβονται σε αντικείμενα, ξύνουν επιφάνειες ή ψεκάζουν ούρα για να οριοθετήσουν τον χώρο τους και να στείλουν πληροφορίες.  Επίσης, κάθε γάτα διαθέτει τη δική της μοναδική «οσφρητική ταυτότητα», κάτι σαν προσωπική υπογραφή που βοηθά τις υπόλοιπες να την αναγνωρίζουν.

Γιατί οι γάτες νιαουρίζουν κυρίως στους ανθρώπους;

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία της επικοινωνίας των γατών είναι ότι το νιαούρισμα χρησιμοποιείται κυρίως προς τους ανθρώπους.

Τα γατάκια νιαουρίζουν στη μητέρα τους όταν είναι μικρά για να ζητήσουν φροντίδα ή τροφή. Όμως καθώς μεγαλώνουν, οι ενήλικες επικοινωνούν μεταξύ τους περισσότερο με κινήσεις, στάσεις σώματος και μυρωδιές. Ωστόσο, οι γάτες έχουν μάθει ότι οι άνθρωποι ανταποκρίνονται στα νιαουρίσματα δίνοντάς τους φαγητό, χάδια ή προσοχή. Έτσι συνεχίζουν να τα χρησιμοποιούν ως «εργαλείο» επικοινωνίας μαζί μας.

Πηγές: PetMojo, Jackson Galaxy, Dr. Sarah Ellis.