Όταν ταξιδεύουμε με τον σκύλο μας, είτε εντός Ελλάδας είτε στο εξωτερικό, το ταξίδι παύει να είναι μια απλή μετακίνηση. Γίνεται μια εμπειρία που μας καλεί να σκεφτούμε διαφορετικά, να κινηθούμε πιο αργά και να λειτουργήσουμε με μεγαλύτερη ευθύνη.

Ο σκύλος δεν είναι αποσκευή ούτε συνοδευτικό στοιχείο της εκδρομής. Είναι ένα ζωντανό πλάσμα που βασίζεται σε εμάς για να νιώσει ασφαλές, άνετο και ήρεμο. Και ακριβώς γι’ αυτό, το να ταξιδεύουμε μαζί του μάς διδάσκει μαθήματα που ξεπερνούν κατά πολύ το ίδιο το ταξίδι.  

1. Μαθαίνουμε ότι το ταξίδι ξεκινά πριν καν φύγουμε

Το πρώτο και πιο ουσιαστικό μάθημα είναι ότι το ταξίδι με σκύλο δεν είναι ποτέ αυθόρμητο. Αρχίζει πολύ πριν κλείσει η βαλίτσα ή κρατήσουμε το λουρί στο χέρι. Ξεκινά από την απόφαση να σκεφτούμε αν είναι πραγματικά κατάλληλο για εκείνον. Αν είναι υγιής, αν αντέχει τις μετακινήσεις, αν προσαρμόζεται στις αλλαγές ή αν αγχώνεται εύκολα.

Εδώ μαθαίνουμε να βάζουμε τον σκύλο στο κέντρο του σχεδιασμού. Να μιλάμε με τον κτηνίατρο, να έχουμε τα απαραίτητα έγγραφα, να γνωρίζουμε τι ισχύει εντός και εκτός Ελλάδας από άποψη νομοθεσίας και να επιλέγουμε καταλύματα που πράγματι μπορούν να τον φιλοξενήσουν χωρίς περιορισμούς και άγχος. Όπως είναι πασιφανές, δεν πρόκειται για έναν τυπικό έλεγχο αλλά για μια πράξη φροντίδας και υπέρμετρης αγάπης στο γούνινο φιλαράκι της καρδιάς μας.

Υπήρξαν φορές που, ενώ όλα έμοιαζαν έτοιμα, επιλέξαμε να αναβάλουμε ένα ταξίδι την τελευταία στιγμή. Ένα βλέμμα κόπωσης ή ανησυχίας ήταν αρκετό για να μας κάνει να καταλάβουμε ότι, εκείνη τη φορά, το σωστό δεν ήταν να φύγουμε. Και όσο δύσκολη κι αν ήταν αυτή η απόφαση, εκ των υστέρων αποδείχθηκε από τις πιο υπεύθυνες που πήραμε.

Ο Αμερικανός κτηνίατρος Marty Becker, ιδρυτής του οργανισμού Fear Free στις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει επισημάνει ότι πολλές συμπεριφορές που οι άνθρωποι ερμηνεύουν ως «γκρίνια» ή «κακή διάθεση» στο ταξίδι είναι στην πραγματικότητα σημάδια άγχους του κατοικίδιου. Όταν το ταξίδι δεν είναι σχεδιασμένο με βάση τις ανάγκες του σκύλου, ακόμη και μια ασφαλής μετακίνηση μπορεί να γίνει ψυχολογικά επιβαρυντική.

Και κάπου εδώ έρχεται ένα από τα πιο δύσκολα αλλά ουσιαστικά μαθήματα. Μαθαίνουμε ότι το πιο φιλόζωο ταξίδι δεν είναι πάντα αυτό που κάνουμε, αλλά πολλές φορές αυτό που επιλέγουμε να αναβάλουμε ή να ακυρώσουμε. Και αυτή η επιλογή είναι ένδειξη ωριμότητας, όχι αποτυχίας.

2. Μαθαίνουμε ότι η ασφάλεια είναι καθήκον κάθε υπεύθυνου κηδεμόνα

Καθώς ξεκινά η διαδρομή, γίνεται ξεκάθαρο ότι η ασφάλεια δεν είναι υπερβολή, αλλά σεβασμός. Ο σκύλος στο αυτοκίνητο, στο πλοίο ή στο αεροπλάνο δεν έχει κανέναν έλεγχο και εξαρτάται πλήρως από τις δικές μας αποφάσεις. Σκεφτείτε: το ίδιο δεν συμβαίνει και με ένα δίχρονο παιδάκι;

Τα ταξίδια μάς μαθαίνουν να δίνουμε βάση σε λεπτομέρειες που άλλοτε θα αγνοούσαμε. Για παράδειγμα, να μην αφήνουμε τον σκύλο μόνο σε κλειστό αυτοκίνητο. Να κάνουμε συχνές στάσεις για να εκτονωθεί και να κάνει τις βιολογικές του ανάγκες. Να παρατηρούμε με σχολαστικότητα αν το σκυλί μας διψά, πεινά, κουράζεται ή στρεσάρεται. Είναι κατανοητό πως πρέπει να φροντίζουμε να μεταφέρεται με τρόπο ασφαλή και με σεβασμό στις ανάγκες του, και όχι όπως βολεύει εμάς.

Η Patricia McConnell, ειδικός στη συμπεριφορά σκύλων και σύμβουλος με πολυετή δράση στις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει τονίσει ότι η ασφαλής μεταφορά ενός σκύλου δεν αφορά την άνεση του ανθρώπου, αλλά την πρόληψη σοβαρών τραυματισμών και στρες. Όταν προστατεύουμε τον σκύλο μας στη διαδρομή, του δείχνουμε ότι τον υπολογίζουμε ισότιμα.

Βέβαια, αυτό το μάθημα δεν περιορίζεται στο ταξίδι. Μας διδάσκει πως και στην καθημερινότητά μας πρέπει να είμαστε πιο προσεκτικοί, πιο υπεύθυνοι και πιο συνειδητοί «γονείς».

3. Μαθαίνουμε ότι η άνεση του σκύλου καθορίζει όλη την εμπειρία

Με τον καιρό γίνεται σαφές ότι το αν ένα ταξίδι θα είναι όμορφο ή εξαντλητικό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πώς νιώθει ο σκύλος. Ένα σκυλί που δεν ξεκουράζεται, που εκτίθεται σε συνεχές στρες ή που δεν έχει σταθερές, δεν απολαμβάνει το ταξίδι απλώς αναγκάζεται να το ανεχτεί. Σκεφτείτε πώς ένα παιδάκι κλαίει ή είναι νευρικό όταν δεν είναι ευτυχισμένο. Το ίδιο νιώθει και αυτό το μονάκριβο πλάσμα.

Τα ταξίδια μας διδάσκουν ότι δεν είναι όλα τα μέρη πραγματικά φιλικά προς τα κατοικίδια, ακόμη κι αν έτσι διαφημίζονται. Ο θόρυβος, η ζέστη, η έλλειψη σκιάς ή διατήρησης της ρουτίνας επηρεάζουν άμεσα την ψυχική του ισορροπία.

Η Βρετανίδα εκπαιδεύτρια και ειδικός στη συμπεριφορά σκύλων Victoria Stilwell έχει επισημάνει ότι οι σκύλοι αισθάνονται ασφάλεια μέσα από τη σταθερότητα και τις θετικές συσχετίσεις. Ακόμη και όταν αλλάζει ο τόπος, η ρουτίνα πρέπει να παραμένει σταθερή.

4. Μαθαίνουμε να ταξιδεύουμε και να ζούμε πιο συνειδητά το κάθε λεπτό της ζωής μας

Το πιο βαθύ μάθημα έρχεται αθόρυβα. Ο σκύλος δεν ενδιαφέρεται για αξιοθέατα ή προγράμματα, αλλά για το αν είμαστε παρόντες, αν τον ακούμε και αν σεβόμαστε τα όριά του.

Ταξιδεύοντας μαζί του, μαθαίνουμε να επιβραδύνουμε χωρίς ενοχές και να αλλάζουμε τα σχέδιά μας χωρίς θυμό. Μας βοηθά να βρίσκουμε χαρά σε μικρές στιγμές που αλλιώς θα προσπερνούσαμε. Ένας περίπατος σε άγνωστο δρόμο, η αναζήτηση σκιάς σε μια πλατεία ή μια καινούρια μυρωδιά στον αέρα γίνονται συναρπαστικές εμπειρίες.

Και όσο περνούν τα χρόνια, έρχεται και ένα ακόμη μάθημα, ανεκτίμητης αξίας. Μαθαίνουμε ότι ο χρόνος δεν είναι απεριόριστος και ότι κάποια ταξίδια έχουν μεγαλύτερη αξία ακριβώς επειδή ίσως να μην επαναληφθούν.

Στο τέλος κάθε ταξιδιού με τον σκύλο μας, αυτό που μένει δεν είναι οι αποστάσεις, οι προορισμοί ή τα μουσεία που επισκεφθήκαμε. Είναι το πώς τον κάναμε να νιώσει. Αν ήταν ασφαλής, ξεκούραστος, ήρεμος και συνεργάσιμος. Οι σκύλοι δεν θυμούνται μέρη και ημερομηνίες, αλλά αν η συνολική εμπειρία ήταν θετική για την ψυχοσύνθεσή τους.

Ταξιδεύοντας μαζί τους, μαθαίνουμε να βάζουμε σε προτεραιότητα την ευημερία ενός άλλου πλάσματος χωρίς αντάλλαγμα. Μαθαίνουμε ότι η αληθινή φροντίδα δεν είναι να παίρνουμε τον σκύλο μας παντού αυθόρμητα, αλλά μόνο εκεί όπου μπορεί να είναι πραγματικά καλά.

Ίσως τελικά αυτό να είναι το μεγαλύτερο μάθημα που μας χαρίζουν. Ότι το ταξίδι δεν έχει αξία αν δεν είναι γεμάτο φροντίδα. Και ότι το πιο όμορφο μέρος στον κόσμο για έναν σκύλο δεν είναι ένας προορισμός στον χάρτη, αλλά το σημείο όπου νιώθει ασφαλής δίπλα μας.

Υπάρχει άραγε μεγαλύτερο «παράσημο» για έναν κηδεμόνα από έναν ευτυχισμένο σκύλο που τον κοιτάζει στα μάτια γεμάτος εμπιστοσύνη και αγάπη;