Όσοι έχουν σκύλο και ζουν καθημερινά μαζί του ξέρουν πόσο τον αγαπούν. Βαθιά, απεριόριστα, αληθινά. Τον φροντίζουν, περνάνε χρόνο μαζί του, συχνά όλη η ρουτίνα τους περιστρέφεται γύρω από εκείνον και τις ανάγκες του.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που πολλοί θεωρούν το κατοικίδιό τους παιδί τους. Είναι αναπόσπαστο μέλος της οικογένειας. Γι’ αυτό και θα ξενυχτήσουν αν χρειαστεί, θα ακυρώσουν εξόδους και διακοπές – με λίγα λόγια ο σκύλος τους είναι προτεραιότητά τους. Κι αυτό ακριβώς τους κάνει συχνά να αναρωτιούνται: άραγε ο σκύλος τους, τους αγαπάει το ίδιο;

Μήπως όμως περιμένουμε πολλά, επειδή δίνουμε πολλά; Ξεκάθαρη απάντηση δεν υπάρχει. Κάθε κηδεμόνας που ζει με τον σκύλο του γνωρίζει καλύτερα τον χαρακτήρα του και το πώς εκείνος εκφράζει το δέσιμο με την οικογένειά του. Ένα βαθύ βλέμμα, ένα σκούντημα, όταν γέρνει πάνω σας για να ξεκουραστεί, και αμέσως νιώθετε πως σας αγαπάει με τον δικό του τρόπο.

Πώς βιώνει ένας σκύλος την αγάπη;

Οι επιστήμονες από την άλλη βασίζονται σε τρία σημεία για να αποδείξουν πως οι τετράποδοι φίλοι μας είναι ικανοί να νιώσουν και να μοιραστούν το αίσθημα της αγάπης:

Το ένστικτο

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Current Biology, μελετήθηκε η αντίδραση κουταβιών και μωρών λύκων όταν ήρθαν πρώτη φορά σε επαφή με ανθρώπους.

Στη δοκιμή πήραν μωρά λυκάκια από τις μητέρες τους και ανέθεσαν την ανατροφή τους σε ανθρώπινες οικογένειες. Αντίστοιχα, τα κουταβάκια είχαν ελάχιστη επαφή με το ανθρώπινο στοιχείο όσο παρέμεναν με τη μητέρα και τα αδερφάκια τους. Παρατηρώντας τις αντιδράσεις των ζώων, είδαν πως τα κουτάβια είχαν μία εντονότερη φυσική έλξη προς τους ανθρώπους όταν βρέθηκαν για πρώτη φορά μαζί τους και διατηρούσαν για περισσότερη ώρα σταθερή οπτική επαφή.

Μία άλλη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences) εστίασε στην τάση που έχουν τα σκυλιά να κοιτάζουν τους ανθρώπους στα μάτια, δείχνοντας έτσι την αγάπη και την αφοσίωσή τους. Οι λύκοι εν αντιθέσει από την πλευρά τους θα απέφευγαν σίγουρα οποιαδήποτε οπτική επαφή με έναν άνθρωπο.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι, κατά τη διάρκεια της εξημέρωσής τους, οι σκύλοι ανέπτυξαν εξελικτικά έναν μυ προσώπου που τους επιτρέπει να σηκώνουν έντονα το εσωτερικό τμήμα των φρυδιών τους. Η θεωρία της έρευνας υποστηρίζει πως αυτός ο συγκεκριμένος μυς αναπτύχθηκε από την επιθυμία των σκύλων να επιτύχουν οπτική επαφή με τους ανθρώπους – κάτι που τείνουν να κάνουν ειδικά όταν χρειάζονται βοήθεια για την επίλυση ενός προβλήματος ή όταν πρέπει να αναγνωρίσουν αν η επικοινωνία από τους ανθρώπους απευθύνεται σε αυτούς ή όχι.

Θετικά εγκεφαλικά κύματα

Βασίζοντας τη θεωρία τους στο ότι τα σκυλιά έχουν αξιοσημείωτη αίσθηση της όσφρησης και αντιλαμβάνονται το περιβάλλον τους κυρίως μέσω αυτής, οι επιστήμονες αποφάσισαν να μετρήσουν την αντίδραση ενός εγκέφαλου σκύλου όταν εκείνος έρχεται σε επαφή με τη μυρωδιά οικείων, αλλά και ξένων ανθρώπων και σκυλιών. Αφού εκπαίδευσαν λοιπόν σκύλους να παραμείνουν ακίνητοι μέσα σε μαγνητικούς τομογράφους, μπόρεσαν να παρατηρήσουν τις αντιδράσεις τους σε πέντε διαφορετικές μυρωδιές. Όταν οι σκύλοι αυτοί ήρθαν σε επαφή με τη μυρωδιά των κηδεμόνων τους, και σε σύγκριση πάντα με τις υπόλοιπες μυρωδιές, έδειξαν έντονη δραστηριότητα του κερκοφόρου πυρήνα, γνωστού και ως κέντρου επιβράβευσης. Αυτό από μόνο του αποτελεί απόδειξη του πόσο σημαντικοί είναι οι άνθρωποι στη ζωή ενός σκύλου.

Μία ακόμη έρευνα του Current Biology, σχετικά με την εγκεφαλική δραστηριότητα ανθρώπων και σκύλων, εστίασε στους ήχους που παράγονται από τα κατοικίδια και τους κηδεμόνες τους. Οι επιστήμονες μελέτησαν πώς αντιδρούν οι εγκέφαλοι και των δύο ομάδων σε ήχους με έντονη συναισθηματική φόρτιση. Παρατήρησαν λοιπόν πως χαρούμενοι ήχοι φωτίζουν με τον ίδιο τρόπο ένα συγκεκριμένο σημείο του εγκεφάλου (τον ακουστικό φλοιό) τόσο στους ανθρώπους, όσο και στους σκύλους. Αυτές οι όμοιες αντιδράσεις στους ίδιους ήχους είναι μία ισχυρή ένδειξη ότι μπορούν να επικοινωνηθούν αποτελεσματικά τα συναισθήματα μεταξύ ενός ανθρώπου και του σκύλου του.

Η ορμόνη της αγάπης

Η ωκυτοκίνη, γνωστή και ως ορμόνη της αγάπης, εμφανίζεται τόσο στους ανθρώπους όσο και στα κατοικίδιά τους όταν περνάνε χρόνο μαζί. Μία έρευνα του Τμήματος Γνωσιακών και Συμπεριφορικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Τόκιο μελέτησε τον ρόλο που παίζει η ορμόνη αυτή στον εγκέφαλο ενός σκύλου και το πόσο επηρεάζει τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις του, τόσο με τους ανθρώπους όσο και με άλλους σκύλους. Κατέληξαν στο συμπέρασμα πως η ωκυτοκίνη με την εμφάνισή της ενισχύει την επιθυμία να προσεγγίσει και να αλληλεπιδράσει με τους κηδεμόνες του αλλά και με άλλους σκύλους που γνωρίζει.

Ερευνητές στη Σουηδία μελέτησαν τα επίπεδα ωκυτοκίνης σε σκύλους και κηδεμόνες και παρατήρησαν πως και οι δύο ομάδες αντέδρασαν με παρόμοιο τρόπο σε φιλικές κινήσεις, όπως για παράδειγμα ένα χάδι. Μία ήρεμη και χαλαρή συμπεριφορά είχε όμοιο θετικό αντίκτυπο. Κατέληξαν έτσι στο συμπέρασμα ότι οι κηδεμόνες και οι σκύλοι τους μπορούν αμοιβαία να διαισθανθούν τη συναισθηματική κατάσταση ο ένας του άλλου, αναπτύσσοντας την ικανότητα να διαβάσουν τα συμπεριφορικά στοιχεία του. Η ωκυτοκίνη όχι μόνο διευκολύνει αλλά τονώνει τις φιλικές αλληλεπιδράσεις, μειώνει το στρες και αυξάνει την εμπιστοσύνη.

Αν νιώθετε πως ο σκύλος σας σας αγαπά… έτσι είναι

Δεν έχει και τόση σημασία τελικά τι λένε οι επιστημονικές έρευνες. Αν ο σκύλος σας σας γεμίζει χαρά κάθε μέρα, είναι δίπλα σας και δεν μπορείτε να φανταστείτε τη ζωή σας χωρίς εκείνον, έχετε ήδη την απάντηση. Άλλωστε ποιος ξέρει τον σκύλο σας καλύτερα από εσάς;