Εδώ και χιλιάδες χρόνια, οι σκύλοι βρίσκονται στο πλευρό του ανθρώπου, όχι μόνο ως σύντροφοι αλλά και ως φύλακες και προστάτες.

Η αφοσίωσή τους έχει καταγραφεί αμέτρητες φορές, με πολλές ιστορίες να περιγράφουν σκύλους που έθεσαν ακόμη και τη ζωή τους σε κίνδυνο για να σώσουν την οικογένειά τους. Τι είναι όμως αυτό που τους κάνει να αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο και μέχρι πού μπορεί να φτάσει η προστατευτική τους συμπεριφορά;

Οι αισθήσεις του σκύλου

Οι σκύλοι αντιλαμβάνονται τον κόσμο με πολύ διαφορετικό τρόπο από εμάς. Η όσφρησή τους είναι δεκάδες φορές πιο ισχυρή από του ανθρώπου, επιτρέποντάς τους να εντοπίζουν αλλαγές στις οσμές που εκπέμπουμε όταν φοβόμαστε, αγχωνόμαστε ή βρισκόμαστε υπό πίεση.

Παράλληλα, η ακοή τους είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένη, καθώς μπορούν να ακούσουν ήχους από μεγαλύτερες αποστάσεις και σε συχνότητες που δεν είναι αντιληπτές από το ανθρώπινο αυτί.

Πέρα από αυτό, οι σκύλοι είναι εξαιρετικοί στο να παρατηρούν τις αλλαγές στη συμπεριφορά μας. Αντιλαμβάνονται διαφορές στη στάση του σώματος, τον τόνο της φωνής, ακόμη και τις μικρές κινήσεις που δείχνουν ότι κάτι δεν πάει καλά. Συχνά μάλιστα αντιδρούν πριν καν ο άνθρωπος συνειδητοποιήσει ότι υπάρχει κάποια απειλή.

Γιατί θέλουν να μας προστατεύουν;

Η προστατευτική συμπεριφορά των σκύλων έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό με την εξέλιξή τους. Οι πρόγονοί τους, οι λύκοι, επιβίωναν χάρη στη συνοχή της αγέλης, όπου κάθε μέλος φρόντιζε για την ασφάλεια των υπόλοιπων.

Για έναν σκύλο, η οικογένειά του αποτελεί τη δική του “αγέλη”. Γι’ αυτό και είναι φυσικό να επιδιώκει να προστατεύσει τα μέλη της όταν αισθανθεί ότι απειλούνται. Βέβαια, δεν εκδηλώνουν όλοι οι σκύλοι την προστατευτική τους διάθεση με τον ίδιο τρόπο. Κάποιοι χρησιμοποιούν ένα δυνατό γάβγισμα προειδοποίησης, ενώ άλλοι βάζουν τον εαυτό τους ανάμεσα στον άνθρωπό τους και σε αυτό που θεωρούν απειλή.

Είναι επιθετικός ο σκύλος που μας προστατεύει;

Πολλές φορές οι κηδεμόνες μπερδεύουν την προστατευτικότητα με την επιθετικότητα. Ένας σκύλος που γρυλίζει ή γαβγίζει έντονα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπερασπίζεται τον άνθρωπό του. Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί απλώς να φοβάται ή να αισθάνεται ανασφάλεια απέναντι σε έναν άγνωστο ή σε μια νέα κατάσταση.

Είναι πολύ σημαντικό να μπορούμε να διακρίνουμε τη διαφορά ανάμεσα στην προστατευτική συμπεριφορά και σε αντιδράσεις που προέρχονται από φόβο. Ένας φοβικός σκύλος μπορεί να αντιδράσει απρόβλεπτα, ενώ ένας ισορροπημένος σκύλος συνήθως ενεργεί με πολύ περισσότερη σιγουριά και ασφάλεια.

Οι φυλές που ξεχωρίζουν για το ένστικτο φύλαξης

Παρότι κάθε σκύλος είναι μοναδικός, ορισμένες φυλές έχουν εκτραφεί μέσα στα χρόνια με σκοπό την προστασία ανθρώπων, κοπαδιών ή περιουσιών. Ο Γερμανικός Ποιμενικός αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς συνδυάζει υψηλή ευφυΐα, και αφοσίωση στον κηδεμόνα του. Αντίστοιχα, το Ροτβάιλερ διαθέτει ισχυρό ένστικτο φύλαξης και εξαιρετική αυτοπεποίθηση όταν μεγαλώσει σωστά.

Το Ντόμπερμαν ξεχωρίζει για την ταχύτητα, την εγρήγορση και την ικανότητά του να αντιλαμβάνεται γρήγορα πιθανές απειλές, ενώ ιδιαίτερη θέση ανάμεσα στις προστατευτικές φυλές κατέχουν και οι μαστιφοειδείς σκύλοι, όπως το Κάνε Κόρσο και το Μπουλμάστιφ.

Εξίσου προστατευτικά είναι και τα μεγάλα ποιμενικά σκυλιά, όπως ο Καυκάσιος Ποιμενικός και ο Κεντρικής Ασίας Ποιμενικός, που επί αιώνες προστάτευαν κοπάδια από άγρια ζώα και εισβολείς.

Ωστόσο, ακόμη και φυλές που δεν θεωρούνται κλασικοί φύλακες μπορούν να εμφανίσουν ιδιαίτερα προστατευτική συμπεριφορά όταν έχουν αναπτύξει ισχυρό δεσμό με την οικογένειά τους.

Η σωστή εκπαίδευση κάνει τη διαφορά

Η επιθυμία ενός σκύλου να προστατεύσει τον άνθρωπό του δεν σημαίνει ότι πρέπει να εκπαιδευτεί στην επιθετικότητα. Αντίθετα, η σωστή κοινωνικοποίηση από μικρή ηλικία και η βασική υπακοή αποτελούν τα σημαντικότερα εφόδια για έναν ισορροπημένο χαρακτήρα.

Ένας σκύλος που γνωρίζει βασικές εντολές, έχει μάθει να παραμένει ήρεμος και εμπιστεύεται τον κηδεμόνα του είναι πολύ πιο αποτελεσματικός σε μια δύσκολη κατάσταση από έναν σκύλο που λειτουργεί με βάση τον φόβο και το έντονο στρες.

Οι σκύλοι δεν μας προστατεύουν επειδή τους το επιβάλλει κάποιος. Στις περισσότερες περιπτώσεις το κάνουν επειδή έχουν δημιουργήσει έναν αληθινό δεσμό με τον άνθρωπό τους. Η εμπιστοσύνη και η αγάπη είναι πραγματικοί λόγοι που τους ωθούν να σταθούν δίπλα μας όταν αισθανθούν ότι υπάρχει κίνδυνος.