Οι περισσότεροι άνθρωποι που ζουν με έναν σκύλο έχουν παρατηρήσει τη χαρακτηριστική στιγμή που ενώ τον χαϊδεύουν πίσω από τα αυτιά, στον λαιμό ή στην κοιλιά, εκείνος κλείνει τα μάτια του και μοιάζει να απολαμβάνει κάθε δευτερόλεπτο.

Η εικόνα αυτή δημιουργεί την εντύπωση ότι ο σκύλος νιώθει απόλυτη χαλάρωση και εμπιστοσύνη. Είναι όμως πάντα τόσο απλό;

Το κλείσιμο των ματιών μπορεί πράγματι να αποτελεί ένδειξη ευχαρίστησης, ωστόσο η γλώσσα του σώματος των σκύλων είναι αρκετά πιο σύνθετη και χρειάζεται να την εξετάζουμε συνολικά.

Το κλείσιμο των ματιών ως ένδειξη χαλάρωσης

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ένας σκύλος που κλείνει τα μάτια του ενώ τον χαϊδεύουν αισθάνεται ασφαλής και ήρεμος. Όπως συμβαίνει και στους ανθρώπους όταν απολαμβάνουν ένα μασάζ, έτσι και οι σκύλοι φαίνεται να περιορίζουν τα οπτικά ερεθίσματα ώστε να επικεντρωθούν στην αίσθηση που τους δημιουργεί το χάδι μας. Το άγγιγμα μπορεί επίσης να λειτουργήσει καθησυχαστικά, ιδιαίτερα όταν προέρχεται από ένα πρόσωπο που γνωρίζουν και εμπιστεύονται.

Παράλληλα, κατά τη διάρκεια ενός ευχάριστου χαδιού, οι μύες του σώματος και του προσώπου χαλαρώνουν. Τα βλέφαρα βαραίνουν και το πρόσωπο αποκτά μια ήρεμη έκφραση. Συχνά ο σκύλος γέρνει προς το χέρι του ανθρώπου, αναζητώντας περισσότερη επαφή, κάτι που μας επιβεβαιώνει ότι απολαμβάνει τη στιγμή.

Η σημασία της συνολικής γλώσσας του σώματος

Παρότι το κλείσιμο των ματιών συνδέεται συνήθως με θετικά συναισθήματα, δεν αποτελεί από μόνο του ασφαλές συμπέρασμα. Οι σκύλοι επικοινωνούν κυρίως μέσα από τη στάση του σώματος, την ουρά, τα αυτιά, τις εκφράσεις του προσώπου και τις κινήσεις τους. Καλό είναι λοιπόν να αξιολογούμε όλες αυτές τις πληροφορίες μαζί.

Ένας σκύλος που νιώθει άνετα έχει συνήθως χαλαρό σώμα, φυσική αναπνοή και ήπιες κινήσεις της ουράς. Αντίθετα, αν το σώμα του είναι σφιγμένο, τα αυτιά είναι τραβηγμένα προς τα πίσω ή προσπαθεί να απομακρύνει το κεφάλι του, τότε το κλείσιμο των ματιών μπορεί να σημαίνει ότι προσπαθεί να αποφύγει την επαφή ή αισθάνεται αβεβαιότητα.

Όταν το χάδι δεν είναι ευχάριστο

Δεν αντιδρούν όλοι οι σκύλοι με τον ίδιο τρόπο στο άγγιγμα. Ένας σκύλος που γνωρίζει καλά τον άνθρωπό του είναι πιθανό να απολαμβάνει τα χάδια του, ενώ ένας άγνωστος σκύλος μπορεί να αισθανθεί άβολα ή ακόμη και να φοβηθεί. Σε τέτοιες περιπτώσεις, το κλείσιμο των ματιών ίσως λειτουργεί ως ένας τρόπος αποφυγής μιας κατάστασης που τον στρεσάρει.

Αν παρατηρήσετε ότι ο σκύλος απομακρύνεται, γυρίζει το κεφάλι του ή δείχνει το λευκό μέρος των ματιών του καθώς προσπαθεί να διατηρήσει οπτική επαφή, είναι καλό να σταματήσετε το χάδι. Ο σεβασμός στα όριά του βελτιώνει τη σχέση μας μαζί του και μειώνει σημαντικά την πιθανότητα μιας επιθετικής αντίδρασης.

Πού προτιμούν οι περισσότεροι σκύλοι να τους χαϊδεύουν;

Αν και κάθε σκύλος έχει τις δικές του προτιμήσεις, υπάρχουν ορισμένα σημεία που οι περισσότεροι απολαμβάνουν ιδιαίτερα. Η περιοχή πίσω από τα αυτιά, ο λαιμός, το στήθος και πολλές φορές η κοιλιά είναι σημεία που δύσκολα μπορούν να φτάσουν μόνοι τους και συνήθως ανταποκρίνονται θετικά όταν τους χαϊδεύουμε εκεί.

Αντίθετα, το άγγιγμα στην κορυφή του κεφαλιού δεν είναι πάντα ευχάριστο, ιδιαίτερα όταν προέρχεται από κάποιον άγνωστο. Επειδή το χέρι πλησιάζει από σημείο που δεν βρίσκεται εύκολα στο οπτικό τους πεδίο, αρκετοί σκύλοι νιώθουν ανασφάλεια. Επιπλέον, όταν ένας άνθρωπος σκύβει από πάνω τους για να τους χαϊδέψει, μπορεί άθελά του να δημιουργήσει μια αίσθηση πίεσης ή απειλής.

Η πιο ασφαλής προσέγγιση είναι να αφήσουμε τον σκύλο να αποφασίσει αν επιθυμεί την επαφή.

Μια όχι τόσο γνωστή θεωρία

Υπάρχει ακόμη μία ενδιαφέρουσα θεωρία που επιχειρεί να εξηγήσει γιατί οι σκύλοι κλείνουν τα μάτια τους όταν τους χαϊδεύουμε. Όταν ένας σκύλος ξύνεται μόνος του με το πίσω πόδι, συχνά κλείνει επίσης τα μάτια του. Η κίνηση των νυχιών κοντά στο πρόσωπο μπορεί να προκαλέσει τυχαίο τραυματισμό ή να μεταφέρει σκόνη, τρίχες και άλλα μικροσκοπικά σωματίδια στα μάτια.

Έτσι, υπάρχουν ειδικοί που θεωρούν ότι το κλείσιμο των ματιών αποτελεί έναν φυσικό προστατευτικό μηχανισμό. Ακόμη και όταν το χάδι γίνεται από άνθρωπο, η κίνηση του χεριού κοντά στο πρόσωπο ίσως ενεργοποιεί αυτή την ενστικτώδη αντίδραση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο σκύλος δεν απολαμβάνει τη στιγμή.

Το κλείσιμο των ματιών κατά τη διάρκεια του χαδιού είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, μια όμορφη ένδειξη εμπιστοσύνης, χαλάρωσης και ευχαρίστησης. Ένα απλό χάδι, όταν γίνεται τη σωστή στιγμή και με τον σωστό τρόπο, μπορεί να αποτελέσει έναν από τους πιο δυνατούς τρόπους επικοινωνίας ανάμεσα στον άνθρωπο και τον αγαπημένο του τετράποδο φίλο.