Αν έχετε κουρνιάσει στον καναπέ ή στο κρεβάτι δίπλα στον σκύλο ή τη γατούλα σας μετά από μια κουραστική μέρα και αρχίσατε να τους μιλάτε, να ξέρετε ότι δεν είστε οι μόνοι.

Καθώς κάθεστε κοντά σε αυτό το υπέροχο πλάσμα που σας κοιτάζει γεμάτο αγάπη, χαλαρώνετε και, σχεδόν ασυναίσθητα, ανοίγετε την καρδιά σας «χωρίς φίλτρα» και δεύτερες σκέψεις. Εκείνο παραμένει δίπλα σας, ήρεμο και αφοσιωμένο, σαν να καταλαβαίνει πολύ περισσότερα απ’ όσα λέγονται με λέξεις γιατί δεν σας διακόπτει, δεν ζητά εξηγήσεις και κυρίως δεν θέτει όρους και τελεσίγραφα. Στον αντίποδα, σας πλησιάζει και μένει κοντά σας για όσο το έχετε ανάγκη με έναν τρόπο που λειτουργεί καθησυχαστικά.

Μέσα σε αυτή τη συνθήκη, η παρουσία του δεν είναι απλώς παρηγορητική, αλλά και απελευθερωτική, καθώς δεν χρειάζεται να αποδείξετε απολύτως τίποτα. Έτσι, τα συναισθήματα αρχίζουν σταδιακά να μπαίνουν σε μια τάξη, η ένταση υποχωρεί και οι σκέψεις ξεκαθαρίζουν.

Το ξέρετε άλλωστε πως δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί άνθρωποι νιώθουν πιο άνετα να εκφραστούν μπροστά στο κατοικίδιό τους παρά σε άλλους ανθρώπους.

Σύμφωνα με την American Psychiatric Association, το 86% των ανθρώπων που συνυπάρχει με ένα κατοικίδιο θεωρεί ότι το ζώο του έχει θετική επίδραση στη συναισθηματική του ευεξία. Πέρα από αυτό, το 69% των κηδεμόνων αναφέρει ότι του προσφέρει άνευ όρων αγάπη και υποστήριξη, και το 66% περιγράφει τα υπέροχα αυτά πλάσματα ως μια παρουσία που το ηρεμεί. Αυτοί οι αριθμοί δεν είναι ασήμαντοι και είναι προφανές πως αντανακλά κάτι που εκατομμύρια άνθρωποι εισπράττουν στην καθημερινότητά τους.

Η σημασία τού να λέτε αυτό που νιώθετε

Η Danielle MacKinnon, επαγγελματίας animal communicator, συγγραφέας και εκπαιδεύτρια, ενθαρρύνει τους ανθρώπους να εκφράζουν την αλήθεια τους δυνατά, μπροστά στο κατοικίδιό τους είτε αυτό σημαίνει να πουν ότι είναι λυπημένοι, είτε το αντίθετο. Η έκφραση αυτών των συναισθημάτων, ακόμη και σε ένα πλάσμα που δεν μπορεί να σας απαντήσει με λόγια, έχει ανεκτίμητη αξία. Στην καθημερινότητα, τα συναισθήματα συχνά μένουν καταχωνιασμένα μέσα μας, είτε γιατί δεν υπάρχει χρόνος είτε γιατί είναι πιο εύκολο να τα προσπεράσει κανείς για να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις. Ωστόσο, η αποφυγή δεν σημαίνει ότι αυτά παύουν να υφίστανται. Αντιθέτως συσσωρεύονται και εκδηλώνονται έμμεσα ως ένταση, κόπωση ή άγχος.

Σε αυτό το πλαίσιο, η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι η «λεκτική αναγνώριση των συναισθημάτων» έχει ουσιαστική επίδραση στον εγκέφαλο. Ο Matthew Lieberman, καθηγητής ψυχολογίας και νευροεπιστήμης στο University of California Los Angeles, έχει δείξει μέσα από έρευνες ότι όταν ένα άτομο εκφράζει τα συναισθήματά του, μειώνεται η δραστηριότητα στην αμυγδαλή, που σχετίζεται με το στρες, και ενεργοποιούνται περιοχές που βοηθούν στον έλεγχο και την κατανόηση αυτών των συναισθημάτων.

Με απλά λόγια, η λεκτική έκφραση δεν είναι απλώς περιγραφή αλλά ένας τρόπος να μειωθεί η ένταση και να αποκτήσει ο άνθρωπος μεγαλύτερη επίγνωση τού τι του συμβαίνει.

Πώς ανταποκρίνονται τα ζώα

Έρευνες δείχνουν ότι τα κατοικίδια βιώνουν συναισθήματα και είναι ευαίσθητα στα ερεθίσματα των δικών τους ανθρώπων ενώ δεν αντιλαμβάνονται μόνο τις λέξεις, αλλά και τον τόνο της φωνής και τη στάση του σώματος.

Ο Gregory Berns, νευροεπιστήμονας στο Emory University, έχει δείξει ότι οι σκύλοι επεξεργάζονται τη συναισθηματική χροιά της ανθρώπινης φωνής. Ο Clive Wynne, καθηγητής συμπεριφοράς ζώων στο Arizona State University, εξηγεί ότι τα ζώα μπορούν να αντιλαμβάνονται ακόμη και πολύ λεπτές αλλαγές στη συμπεριφορά του ανθρώπου τους, κάτι που ενισχύει τη μεταξύ τους σύνδεση.

Αυτό σημαίνει ότι όταν μιλάτε στο ζώο σας, υπάρχει ανταπόκριση και μια αμφίδρομη επικοινωνία, ακόμη κι αν εκείνο δεν εκφράζεται από μέρους του με λόγια.

Τα οφέλη της συμβίωσης με ένα κατοικίδιο είναι ήδη καλά τεκμηριωμένα. Όμως το να ανοίγεστε συναισθηματικά προσθέτει μια ακόμη διάσταση. Σας φέρνει πιο κοντά σε αυτό που πραγματικά νιώθετε και βοηθά και το ίδιο το ζώο να κατανοήσει καλύτερα τη συμπεριφορά σας.

Το κατοικίδιό σας δεν χρειάζεται μια εκδοχή σας που φιλτράρει ή κρύβει όσα νιώθετε. Αντίθετα, ανταποκρίνεται όταν είστε αυθεντικοί, όταν εκφράζεστε χωρίς άμυνες και χωρίς να προσπαθείτε να ελέγξετε αυτό που αισθάνεστε. Αυτή η ειλικρίνεια δεν ενισχύει μόνο τη μεταξύ σας σχέση. Σας φέρνει και πιο κοντά στον ίδιο σας τον εαυτό, γιατί σας επιτρέπει να αναγνωρίσετε και να αποδεχτείτε αυτό που πραγματικά συμβαίνει μέσα σας.

Με αυτόν τον τρόπο, η σχέση γίνεται ουσιαστική και για τις δύο πλευρές. Ο άνθρωπος βρίσκει έναν ασφαλή χώρο έκφρασης, ενώ το ζώο νιώθει μεγαλύτερη σταθερότητα και σύνδεση. Έτσι, μέσα από κάτι τόσο απλό, διαμορφώνεται μια σχέση που δεν βασίζεται στις λέξεις, αλλά σε μια βαθιά, αμοιβαία κατανόηση, αγάπη και αφοσίωση.

Δεν είναι τυχαίο μάλιστα ότι σε αρκετές περιπτώσεις, επαγγελματίες ψυχικής υγείας εντάσσουν ζώα στη θεραπευτική διαδικασία. Η λεγόμενη Animal-Assisted Therapy χρησιμοποιείται από ψυχολόγους και ψυχοθεραπευτές, με στόχο να διευκολύνει την επικοινωνία και να ενισχύσει το αίσθημα ασφάλειας του θεραπευόμενου. Η δε παρουσία ενός ζώου μπορεί να λειτουργήσει ως «γέφυρα», ιδιαίτερα για άτομα που δυσκολεύονται να εκφραστούν, όπως παιδιά ή άνθρωποι που βιώνουν έντονο άγχος ή τραυματικές εμπειρίες.

Με πληροφορίες από American Psychiatric Association, Arizona State University και University of California Los Angeles.