Κάθε σκύλος έχει τη δική του αγαπημένη ασχολία. Να βουτάει στο νερό, να γαβγίζει και να τρέχει πίσω από άλλα ζώα, να μασάει παιχνίδια. Ο Πόρθος είναι ένα Springer Spaniel 6 ετών και λατρεύει να ανακαλύπτει τρούφες.

Το topetmou.gr επικοινώνησε με την κ. Ελευθερία Τζιάτζιου, την κηδεμόνα του Πόρθου, με μεγάλη εμπειρία στην καλλιέργεια τρούφας, αλλά και την εκπαίδευση σκύλων σε αυτή τη δραστηριότητα. Μιλήσαμε για τον Πόρθο, για το πώς εκπαιδεύτηκε και πώς πλέον εκπαιδεύουν και οι δύο μαζί ανθρώπους και σκύλους στο κυνήγι της τρούφας. Παράλληλα, μας λέει τι πρέπει να έχει κάποιος στο μυαλό του πριν υιοθετήσει και εκπαιδεύσει έναν σκύλο στη συγκεκριμένη δραστηριότητα.

Ο Πόρθος και οι υπόλοιποι σκύλοι της είναι ολόκληρη η ζωή της. Δεν είναι απλά συνάδελφός της, αλλά μοιράζεται μαζί του την καθημερινότητά της. Ζουν όλοι μαζί στο σπίτι και έχουν μια τεράστια αυλή να τρέχουν και να παίζουν. Την ακολουθούν παντού, στο δάσος, στη θάλασσα, βόλτες στην πόλη, πολλές φορές στα καφέ κλπ. Όλα τα σκυλιά της είναι κοινωνικοποιημένα, αγαπούν τους ανθρώπους, έχουν εκπαιδευτεί από την Ελευθερία και νιώθουν πολύ άνετα με την ανθρώπινη παρουσία.

Πώς εκπαιδεύτηκε ο Πόρθος

Εκπαιδεύτηκε στις τρούφες αλλά και στη βασική υπακοή από την Ελευθερία. Στις τρούφες δεν χρειάστηκε να κάνει κάτι ιδιαίτερο. Του άρεσε από την πρώτη στιγμή που δοκίμασε τρούφες, όταν ακόμα ήταν 2 μηνών. Έπαιζε, γρατσούναγε μερικές, όχι για πολύ, εφόσον σύντομα τις έτρωγε. Έτσι, όταν τελείωσε με τον κύκλο των εμβολίων του και μπορούσε να βγει στο δάσος με ασφάλεια, πήγαν σε ένα σημείο που γνώριζε η Ελευθερία ότι έχει τρούφες κι αμέσως άρχισε να σκάβει. Στη βασική υπακοή τα πήγε περίφημα, εκτός από την περίοδο της εφηβείας του που έκανε μερικές φορές του κεφαλιού του. Αυτό που την προβλημάτισε τότε και την ανησύχησε δεν ήταν ότι ήθελε να κάνει τα δικά του, αλλά ότι ίσως κινδύνευε όταν απομακρυνόταν και δεν εκτελούσε την εντολή «έλα».

Ο Πόρθος πολύ συχνά βοηθάει ανθρώπους στο δάσος να κατανοήσουν πώς ακριβώς εντοπίζονται οι τρούφες. Θεωρεί βέβαια πως οι τρούφες ανήκουν μόνο σε εκείνον και την Ελευθερία κι έτσι κάποιες φορές οι άνθρωποι που τους παρακολουθούν αν πάρουν μια τρούφα για να τη φωτογραφίσουν, περνάει δίπλα τους ήρεμα, τους τους χτυπάει απαλά με το σώμα του δήθεν τυχαία στο χέρι που κρατούν την τρούφα. Τους πέφτει η τρούφα και τότε ο Πόρθος την παίρνει και την πηγαίνει στην Ελευθερία. Κι όλοι τότε τον χειροκροτούν.

Ο υπέροχος αυτός σκύλος κάνει διάφορα όταν εκπαιδεύει μαζί με την Ελευθερία τους ανθρώπους που τα έχει μάθει εντελώς μόνος του. Μια φορά κι ενώ τους παρακολουθούσε μια ομάδα ανθρώπων, αφού βρήκε τρούφες εκεί μπροστά σε όλους, το έσκασε. Αυτό που έκανε εντύπωση στην Ελευθερία ήταν ότι για πρώτη φορά τον φώναζε και εκείνος δεν επέστρεφε. Χάθηκε πίσω από ένα πυκνό σημείο στο δάσος κι άρχισε έντρομη να τον ψάχνει. Σύντομα επέστρεψε κρατώντας στο στόμα του μια μπάλα από μαύρη τρούφα, η οποία ζύγιζε περίπου μισό κιλό και την άφησε μπροστά της εντελώς άθικτη.

Ο Πόρθος τρελαίνεται όταν βλέπει τους ανθρώπους αρχικά έκπληκτους. Στέκεται, τους παρατηρεί και περιμένει να χειροκροτήσουν και να φωνάξουν μπράβο.

Πώς ξεκίνησε η σχέση της Ελευθερίας με την τρούφα

Αυτή είναι η ιστορία της Ελευθερίας, η οποία είναι πολύ ενδιαφέρουσα, κυρίως επειδή συνάντησε αρκετές δυσκολίες μέχρι να φτάσει στο επίπεδο που είναι σήμερα. Ας δούμε πως την ξεδιπλώνει η ίδια:

«Ξεκίνησα να καλλιεργώ τρούφες σε μια έκταση 20 στρεμμάτων με εμβολιασμένα δέντρα που έφερα από την Ιταλία το 2005. Ταυτόχρονα έφερα και το πρώτο σκυλί πάλι από Ιταλία. Άρχισα να βγαίνω στο δάσος και να συλλέγω τρούφες αλλά και πληροφορίες. Δέντρα ξενιστές, εδαφολογικά στοιχεία κλπ. Καθαρά σε ερευνητικό επίπεδο. Δεν γνωρίζαμε αν η Ελλάδα έχει τρούφες και ποια είδη. Από το εξωτερικό μυκητολόγοι επέμεναν πως τα σπάνια και πολύτιμα είδη δεν φύονται στην Ελλάδα. Ώσπου έγινε η ανατροπή από εμένα το 2010.

Βρήκα τα πολύτιμα είδη T. melanosporum (μαύρη πολύτιμη τρούφα, το είδος που καλλιεργώ), T. macrosporum (σπάνια φθινοπωρινή μαύρη τρούφα), T. magnatum (λευκή πολύτιμη τρούφα). Άρχισαν να μου ζητάνε δείγματα για ανάλυση από χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία. Στην Ελλάδα με βοήθησε πολύ το Ινστιτούτο δασικών ερευνών με τον καθηγητή τότε τον κύριο Στέφανο Διαμαντή. Αλλά και το ΕΚΕΤΑ (Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης), για μοριακές αναλύσεις. Άρχισα να παθιάζομαι με το δάσος και παράλληλα με την καλλιέργεια συνεχίζω να ερευνώ κυρίως στα δάση του Ολύμπου και στα Πιέρια Όρη».

Ας γνωρίσουμε την τρούφα και τα είδη της

Οι τρούφες είναι σπάνιοι υπόγειοι μύκητες που ζουν σε συμβίωση με τις ρίζες συγκεκριμένων δέντρων. Υπάρχουν πολλά είδη τρούφας, όμως οι πιο γνωστές και εμπορικές κατηγορίες χωρίζονται με βάση το χρώμα και την εποχή συλλογής τους.

Μαύρη Τρούφα: Έχει πιο γήινο άρωμα και χρησιμοποιείται ευρέως σε μαγειρεμένα πιάτα, σάλτσες ή ζυμαρικά. Συλλέγεται κυρίως τους χειμερινούς μήνες.

Λευκή Τρούφα: Θεωρείται η κορυφαία και ακριβότερη ποικιλία. Έχει πολύ έντονη μυρωδιά (που θυμίζει σκόρδο και μέλι) και συνήθως καταναλώνεται φρεσκοκομμένη σε λεπτές φλούδες πάνω από το φαγητό. Επειδή οι τρούφες αναπτύσσονται κάτω από την επιφάνεια του εδάφους σε βάθος 6 έως 15 εκατοστών, ο εντοπισμός τους είναι δύσκολος. Για την ανεύρεσή τους χρησιμοποιούνται ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά, τα οποία μυρίζουν την τρούφα και καθοδηγούν τους συλλέκτες.

Τι θα πρέπει να γνωρίζουν όσοι σκέφτονται να υιοθετήσουν έναν σκύλο για αναζήτηση τρούφας

Η Ελευθερία είναι εκπαιδεύτρια για βασική υπακοή και αναζήτηση τρούφας σε σκύλους. Αλλά και σε ανθρώπους. Μέσω σεμιναρίων εκπαιδεύονται και οι κηδεμόνες των σκύλων αλλά κι όσοι θέλουν να ενημερωθούν σωστά. Η εκπαίδευση αυτή δεν είναι απλή, καθώς υπάρχουν δυσκολίες. Πρόκειται για κάτι εξειδικευμένο που χρειάζεται χρόνο και υπομονή. Δεν είναι λίγα τα περιστατικά με σκύλους που είναι εκπαιδευμένοι στην αναζήτηση τρούφας και όταν οι κηδεμόνες αντιμετωπίσουν δυσκολίες, καταλήγουν παραμελημένα, κακοποιημένα ή μένουν στον δρόμο. Το τονίζει συνεχώς η Ελευθερία στα σεμινάρια που παραθέτει, πως πριν υιοθετήσει και εκπαιδεύσει κάποιος σκύλο για τρούφα, θα πρέπει να είναι 100% σίγουρος ότι θέλει και μπορεί να ανταπεξέλθει.

Ο 6χρονος Πόρθος είναι το τετράποδο παιδί της Ελευθερίας, με τον οποίο έχουν άριστη επικοινωνία. Η Ελευθερία μοιράστηκε ένα αστείο περιστατικό μαζί μας, κάτι που αποδεικνύει το πόσο έξυπνος είναι ο ντετέκτιβ της τρούφας. Πρόσφατα πήρε τηλέφωνο ο κτηνίατρος για κάτι που ήθελε και είπε: «Ωπ, ο γιατρός». Ο Πόρθος πήγε δίπλα της περιμένοντας να φάει. Έχει συνδυάσει μάλλον το «μην το τρως» που συχνά του λέει όταν βγαίνουν για τρούφες, γιατί τρώει πάρα πολλές και ύστερα βαρυστομαχιάζει. Έτσι, η λέξη γιατρός του θύμισε μην το τρως. Τον γιατρό άλλωστε τον ξέρει ως «γιατρούλη».