Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως οι σκύλοι είναι από τους πιο πιστούς και γλυκούς φίλους που υπάρχουν. Ωστόσο ακόμα και οι πιο υπάκουοι τετράποδοι φίλοι μας είναι πιθανό να υποπέσουν σε ανεπιθύμητες συμπεριφορές και αταξίες.

Όσοι ζούμε με σκύλους έχουμε βρεθεί τουλάχιστον μια φορά σε αυτή την κατάσταση. Ο σκύλος μας μάσησε ένα παπούτσι, ανέβηκε στον καναπέ ενώ δεν επιτρέπεται, γάβγισε υπερβολικά ή απλώς μας αγνόησε. Λίγο αργότερα, μας πλησίασε με χαμηλωμένο κεφάλι, κουνώντας απαλά την ουρά του, με ένα βλέμμα που μοιάζει να λέει “συγγνώμη”. Ζητούν όμως πράγματι συγγνώμη οι σκύλοι; Και αν ναι, πώς;

Αν και δεν έχουν τα ίδια συναισθήματα με τους ανθρώπους όταν κάνουν κάτι λάθος, υπάρχουν σημάδια που μπορείτε να παρατηρήσετε και δείχνουν πως οι σκύλοι μετανιώνουν, με τον δικό τους, ξεχωριστό τρόπο.

Αντιλαμβάνονται οι σκύλοι την έννοια της συγγνώμης;

Η έννοια της “συγγνώμης”, όπως τη γνωρίζουμε οι άνθρωποι, προϋποθέτει ηθική συνείδηση και επίγνωση του λάθους. Οι σκύλοι δεν σκέφτονται με αυτό τον τρόπο. Δεν νιώθουν ενοχή επειδή “έκαναν κάτι κακό” με ηθικούς όρους. Ωστόσο, είναι εξαιρετικά κοινωνικά και συναισθηματικά όντα, με ανεπτυγμένη ικανότητα να διαβάζουν τη γλώσσα του σώματός μας, τον τόνο της φωνής μας και τη διάθεσή μας.

Αυτό που εμείς ερμηνεύουμε ως “συγγνώμη” είναι στην πραγματικότητα συμπεριφορές κατευνασμού. Πρόκειται για φυσικά ένστικτα που έχουν εξελιχθεί για να αποφεύγουν τη σύγκρουση και να επαναφέρουν την κοινωνική ισορροπία.

Πολλοί κηδεμόνες πιστεύουν ότι ο σκύλος τους ξέρει ότι έκανε κάτι λάθος, επειδή δείχνει ένοχος. Έρευνές όμως έχουν δείξει ότι το λεγόμενο “ένοχο βλέμμα” εμφανίζεται κυρίως ως αντίδραση στη στάση του ανθρώπου, όχι στην πράξη του σκύλου.

Με απλά λόγια, ο σκύλος διαβάζει τον θυμό ή την απογοήτευσή μας και προσαρμόζει τη συμπεριφορά του για να ηρεμήσει την κατάσταση. Δεν συνδέει απαραίτητα την πράξη με την αντίδρασή μας, ειδικά αν έχει περάσει χρόνος.

Η γλώσσα του σώματος της “συγγνώμης” των σκύλων

Οι σκύλοι επικοινωνούν κυρίως με το σώμα τους. Όταν προσπαθούν να ηρεμήσουν έναν άνθρωπο ή έναν άλλο σκύλο, εμφανίζουν συγκεκριμένα σήματα:

Χαμηλωμένο κεφάλι και σώμα: Ο σκύλος σκύβει, αποφεύγει να φαίνεται “μεγάλος” και απειλητικός. Είναι ένα ξεκάθαρο μήνυμα υποταγής και ειρηνικής πρόθεσης.

Αποφυγή οπτικής επαφής: Όταν ο σκύλος γυρίζει το κεφάλι του, ή κοιτάζει αλλού, δείχνει ότι δεν θέλει σύγκρουση καθώς η έντονη οπτική επαφή μπορεί να θεωρηθεί πρόκληση, ιδιαίτερα στον κόσμο των σκύλων.

Αυτιά γυρισμένα προς τα πίσω: Τα αυτιά κολλημένα στο κεφάλι υποδηλώνουν ανασφάλεια και προσπάθεια κατευνασμού.

Αργό και χαμηλό κούνημα της ουράς: Σε αντίθεση με το έντονο, χαρούμενο κούνημα, σε αυτή την περίπτωση η ουρά κινείται διστακτικά και χαμηλά, δείχνοντας προσοχή και επιφυλακτικότητα.

Γλείψιμο του προσώπου: Το γλείψιμο είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα σήματα κατευνασμού, ειδικά προς ανθρώπους.

Εκτός από τα σήματα κατευνασμού, οι σκύλοι συχνά προσπαθούν να συνδεθούν ξανά μαζί μας με θετικούς τρόπους. Ξαπλώνοντας δίπλα μας και ζητώντας χάδια και επαφή, φέρνοντάς μας ένα παιχνίδι ή απλά ακολουθώντας μας από δωμάτιο σε δωμάτιο, μέχρι να τους δώσουμε την προσοχή που ζητούν. Αυτές οι συμπεριφορές, λειτουργούν σαν μια προσπάθεια του σκύλου μας να μας δείξει πως δεν επιθυμεί ένταση και πως θέλει να περάσει και πάλι ευχάριστο χρόνο στο πλάι μας.

Πώς πρέπει να αντιδρούμε εμείς;

Ο τρόπος που ανταποκρινόμαστε έχει μεγάλη σημασία. Οι σκύλοι μαθαίνουν από την παρουσία, τη συνέπεια και την καθοδήγησή μας, όχι από τις καθημερινές φωνές και τιμωρίες, ακόμα περισσότερο όταν αυτές έρχονται καθυστερημένα.

Αποφύγετε τις εντάσεις και την τιμωρία, μετά το γεγονός. Δεν βοηθούν στην κατανόηση, και συχνά αυξάνουν το άγχος του φίλου μας. Δείξτε από τον σκύλο σας τι ζητάτε, ενισχύοντας την ήρεμη συμπεριφορά, χρησιμοποιώντας ήπια κίνηση, χαλαρό τόνο και γενικότερα ήρεμη ενέργεια.

Διδάξτε αντί να μαλώνετε. Αν κάτι επαναλαμβάνεται, σημαίνει ότι ο σκύλος χρειάζεται περισσότερη καθοδήγηση, εκπαίδευση ή κάλυψη κάποιας ανάγκης που δεν ικανοποιείται επαρκώς, όπως η βόλτα, το παιχνίδι και η πνευματική απασχόληση.

Τελικά, ζητούν συγγνώμη οι σκύλοι;

Οι σκύλοι δεν ζητούν συγγνώμη με ανθρώπινους όρους. Δεν σκέφτονται το παρελθόν, ούτε αισθάνονται την ενοχή όπως εμείς. Όμως, επιδιώκουν την αρμονία, την αποδοχή και τη σύνδεση με τον άνθρωπό τους. Με τη δική τους γλώσσα, δηλαδή με την κίνηση του σώματος, την ενέργεια και τη συμπεριφορά τους, μας δείχνουν ότι θέλουν να επανέλθει η ισορροπία στη σχέση μαζί μας. Παρατηρώντας και κατανοώντας περισσότερο την “γλώσσα” επικοινωνίας τους, θα καλύψουμε σε μεγάλο βαθμό την ανάγκη τους να είναι κοντά μας, σε ένα περιβάλλον ασφάλειας, κατανόησης και αγάπης.