Επιστρέφετε σπίτι και βρίσκετε χώματα από τη γλάστρα πεταμένα κάτω. Ποιος είναι ο ένοχος; Τον φωνάζετε με το όνομά του. Εκείνος μένει κρυμμένος ή ακίνητος, αποφεύγοντας να σας κοιτάξει. Το ερώτημα είναι το εξής: Νιώθουν όντως οι σκύλοι ενοχές ή έτσι νομίζουμε;

H αγάπη για έναν σκύλο πολλές φορές οδηγεί τους κηδεμόνες σε κάποιες παρεξηγήσεις ως προς τα συμπεράσματά τους για το τι αισθάνεται και τι όχι το κατοικίδιό τους. Άλλοτε έχουν δίκιο, άλλοτε όμως δίνουν στο ζώο περισσότερο ανθρώπινες ιδιότητες. Ο λόγος; Για να το νιώθουν πιο κοντά τους.

Μία κοινή άποψη λοιπόν είναι πως οι σκύλοι νιώθουν ενοχές, κυρίως όταν κάνουν ζημιές όπως το να μασήσουν ένα έπιπλο ή να κάνουν τουαλέτα σε σημείο που δεν πρέπει. Άρα, όταν ο κηδεμόνας αντιληφθεί τι συνέβη, το κατοικίδιο μένει συνοφρυωμένο και περιμένει να το μαλώσουμε.

Πώς νιώθει ένας σκύλος όταν κάνει ζημιά;

Ας δούμε το σενάριο όπου επιστρέφετε σπίτι και ο σκύλος είναι φρόνιμος. Ανοίγετε την πόρτα, εκείνος είναι ήδη από πίσω και σας περιμένει, μπαίνετε μέσα, βγάζετε παπούτσια, αφήνετε μπουφάν, κλειδιά, τσάντα και τον χαιρετάτε. Του δίνετε λιχουδιά, βάζετε τα ρούχα της βόλτας, του περνάτε το λουρί και φεύγετε για την αγαπημένη του δραστηριότητα. Κι αν δεν γίνονται τα πράγματα ακριβώς έτσι, ας πούμε πως οι περισσότεροι κηδεμόνες ακολουθούν αυτή τη ρουτίνα.

Ώρα τώρα να δούμε την περίπτωση όπου επιστρέφοντας σπίτι ο τετράποδος φίλος μας έχει κάνει κάποια αταξία. Ένα σπασμένο βάζο, ένα μασημένο καλώδιο, ένα ξεπουπουλιασμένο μαξιλάρι και τόσα άλλα που θα θυμηθείτε από τη δική σας εμπειρία. Η παραπάνω ρουτίνα που αναφέραμε δεν θα γίνει, γιατί θα είστε απασχολημένοι με το να φωνάζετε, να είστε νευριασμένοι, να μαζεύετε και να καθαρίζετε τη ζημιά. Η γλυκιά φωνή, τα χάδια, η λιχουδιά, τα ρούχα της βόλτας δεν φαίνονται στον ορίζοντα, τουλάχιστον τις πρώτες στιγμές που φτάνετε σπίτι.

Ο σκύλος έχει μάθει να σας ερμηνεύει, να σας κατανοεί, να διαισθάνεται πότε θα συμβούν τα καλά πράγματα και πότε τα άσχημα. Βλέποντας λοιπόν τη γλώσσα του σώματός σας να είναι διαφορετική από τη συνηθισμένη, αντιλαμβάνεται πως κάτι πάει λάθος. Ειδικά αν βγάζετε και ένταση με φωνές και απότομες κινήσεις, τότε νιώθει ανασφάλεια και αβεβαιότητα.

Η παντοδύναμη μύτη του μυρίζει τη μεταβολή στις ορμόνες του κηδεμόνα του, αφού δεν είναι αυτές της χαράς, αλλά κάτι διαφορετικό. Όλες αυτές οι αλλαγές έχουν ως αποτέλεσμα να εμφανίζει αυτό που νομίζουν οι άνθρωποι ως βλέμμα ενοχής. Κάθε σκύλος το εκφράζει με διαφορετικό τρόπο: συνοφρυώνεται, κρύβεται, χαμηλώνει τα αυτιά και το κεφάλι.

Αλλάζει η συμπεριφορά του επειδή νιώθει ενοχές;

Εδώ έρχεται μια πιθανή συμπεριφορά, ένας ακόμη λόγος για τον οποίο οι άνθρωποι πιστεύουν πως οι σκύλοι νιώθουν ενοχές. Αν έβγαλε τα χώματα από τη γλάστρα και τον μαλώσαμε, είναι πιθανό να μην πλησιάσει ξανά καμία από τις γλάστρες του σπιτιού. Εύκολα τότε θα πει κάποιος πως τον μαλώσαμε, ένιωσε ενοχές και δεν το ξαναέκανε. Υπάρχει όμως περίπτωση να επαναλάβει αυτή τη συμπεριφορά και να συνεχίσει να κάνει ζημιές παρά την αντίδρασή μας.

Στην πρώτη περίπτωση, ο σκύλος έτυχε να κάνει μια ζημιά, είδε πως δυσαρέστησε τον άνθρωπό του και αποφάσισε πως δεν θέλει να προκαλέσει ξανά προβλήματα. Στη δεύτερη όμως, έρχεται ένα πιο σοβαρό πρόβλημα συμπεριφοράς, το οποίο ξεκινάει από την ελλιπή εκτόνωση του σκύλου ή άλλες αιτίες που του δημιουργούν άγχος.

Η συμπεριφορά του σκύλου λοιπόν δεν έχει να κάνει με τις ενοχές, αλλά με δύο άλλα κυρίαρχα αισθήματα, τον φόβο και τη χαρά. Γι’ αυτά υπάρχουν επιστημονικές αποδείξεις ότι τα νιώθει ένας σκύλος. Η ζήλια και οι ενοχές είναι δευτερεύοντα αισθήματα, για τα οποία δεν υπάρχουν ασφαλή συμπεράσματα.

Τα παιχνίδια που κρατούν απασχολημένο τον σκύλο σας αν υποφέρει από άγχος αποχωρισμού

Πώς μπορούμε να πετύχουμε ηρεμία και χαλάρωση;

Το μόνο σίγουρο είναι πως ο σκύλος επηρεάζεται άμεσα από τις αντιδράσεις του κηδεμόνα του. Στη χαρά συμμετέχει κι εκείνος, ενώ στα νεύρα και τις φωνές προσπαθεί να γίνει όσο πιο αόρατος γίνεται, μέχρι να ηρεμήσει η κατάσταση.

Ο κάθε κηδεμόνας γνωρίζει καλύτερα από όλους τον σκύλο του και δημιουργεί μαζί του έναν μοναδικό δεσμό. Το πιο βασικό που πρέπει να εντοπιστεί είναι για ποιο λόγο μπορεί να οδηγηθεί ένα κατοικίδιο στο να κάνει κάποια ζημιά. Τις περισσότερες φορές είναι από πλήξη και όσο δεν ανταποκρίνεται ο κηδεμόνας σε αυτή την ανάγκη του, τόσο πιο συχνά θα επαναλαμβάνεται ο κύκλος της ζημιάς και της αγανάκτησης.

Μερικά πιο “έξυπνα” παιχνίδια για να τον κρατούν απασχολημένο και ήρεμο, λίγο περισσότερος χρόνος για βόλτες είναι μια αρχή για να κάνουμε τις ώρες που θα μένει μόνος στο σπίτι πιο ευχάριστες και υποφερτές.