Πολλοί πιστεύουν ότι η εκπαίδευση αφορά κυρίως τα κουταβάκια και τους νεαρούς σκύλους. Ωστόσο η μάθηση δεν σταματά με την ηλικία.

Αντίθετα, οι κατάλληλες δραστηριότητες μπορούν να προσφέρουν πνευματική διέγερση, άσκηση και όμορφες στιγμές αλληλεπίδρασης μαζί μας, ακόμα και σε σκύλους που έχουν περάσει πλέον την τρίτη ηλικία.

Αυτό ακριβώς θέλησαν να διερευνήσουν ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Αδελαΐδας στην Αυστραλία, οι οποίοι μελέτησαν την επίδραση δύο διαφορετικών προγραμμάτων εκπαίδευσης σε ηλικιωμένους σκύλους που έπασχαν από Σύνδρομο Γνωστικής Δυσλειτουργίας (Canine Cognitive Dysfunction – CCD), μια πάθηση που παρουσιάζει αρκετές ομοιότητες με τη νόσο Αλτσχάιμερ στους ανθρώπους.

Αν και αποδείχθηκε ότι η εκπαίδευση δεν επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου, η μελέτη ανέδειξε οφέλη που αξίζει να γνωρίζουν όλοι οι κηδεμόνες ηλικιωμένων σκύλων.

Η μάθηση συνεχίζεται και μετά τα οκτώ χρόνια

Στην έρευνα συμμετείχαν 42 σκύλοι ηλικίας άνω των οκτώ ετών με ήπια ή μέτρια γνωστική δυσλειτουργία. Οι μισοί παρακολούθησαν ένα πρόγραμμα σωματικής εκπαίδευσης με ήπιες ασκήσεις ισορροπίας, συντονισμού και επίλυσης μικρών προβλημάτων, ενώ οι υπόλοιποι συμμετείχαν σε μαθήματα αναζήτησης οσμών, αξιοποιώντας τη φυσική τους όσφρηση.

Τα προγράμματα διήρκεσαν πέντε εβδομάδες και είχαν σχεδιαστεί ειδικά για ηλικιωμένους σκύλους, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν ακόμη και ζώα με ήπιες κινητικές δυσκολίες. Οι κηδεμόνες εκπαιδεύονταν επίσης, ώστε να συνεχίζουν τις δραστηριότητες στο σπίτι.

Η εκπαίδευση μπορεί να βελτιώσει την καθημερινότητα του σκύλου

Ο βασικός στόχος της μελέτης ήταν να διαπιστωθεί αν η εκπαίδευση μπορεί να μειώσει τα συμπτώματα της γνωστικής δυσλειτουργίας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μέσα στο σύντομο χρονικό διάστημα της έρευνας δεν υπήρξε ουσιαστική αλλαγή στην πορεία της νόσου.

Οι ερευνητές τονίζουν όμως ότι αυτό δεν σημαίνει πως η εκπαίδευση δεν έχει αξία. Αντίθετα, διαπίστωσαν ότι μπορεί να επηρεάσει θετικά άλλες πτυχές της ζωής ενός ηλικιωμένου σκύλου, οι οποίες είναι εξίσου σημαντικές για να ζει ευτυχισμένος.

Καλύτερος ύπνος για αρκετούς σκύλους

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα αφορούσε τον ύπνο. Οι σκύλοι που συμμετείχαν στο πρόγραμμα σωματικής εκπαίδευσης εμφάνισαν μια μικρή αλλά θετική βελτίωση στην ποιότητα του ύπνου τους.

Ο καλός ύπνος παίζει καθοριστικό ρόλο στη σωματική και ψυχική υγεία των ηλικιωμένων σκύλων. Πολλά ζώα που εμφανίζουν γνωστική δυσλειτουργία δυσκολεύονται να κοιμηθούν ή ξυπνούν συχνά μέσα στη νύχτα, γεγονός που επηρεάζει ολόκληρη την οικογένεια. Αν και οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες για να επιβεβαιωθεί το εύρημα, η ένδειξη αυτή είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική.

Η εκπαίδευση κρατά τον σκύλο ενεργό

Εκτός από τον ύπνο, οι ερευνητές παρακολούθησαν και τη δραστηριότητα των σκύλων καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, παρατηρώντας ότι διατηρούσαν τον φυσιολογικό ημερήσιο ρυθμό τους, με περισσότερη κινητικότητα το πρωί και αργά το απόγευμα.

Το σημαντικότερο μήνυμα, όμως, είναι ότι οι ηλικιωμένοι σκύλοι μπορούν να συμμετέχουν με ασφάλεια σε δραστηριότητες όταν φυσικά αυτές είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες και στις δυνατότητές τους. Η ηλικία από μόνη της δεν αποτελεί λόγο να σταματήσουν να μαθαίνουν, να εξερευνούν και να συνεργάζονται με τον άνθρωπό τους.

Τα μεγαλύτερα οφέλη τα ένιωσαν οι κηδεμόνες

Ίσως το πιο εντυπωσιακό αποτέλεσμα της έρευνας ήταν η σημαντική μείωση της ψυχολογικής επιβάρυνσης των ανθρώπων που φρόντιζαν αυτούς τους σκύλους.

Η φροντίδα ενός ηλικιωμένου σκύλου, ιδιαίτερα όταν εμφανίζει γνωστική δυσλειτουργία, μπορεί να είναι απαιτητική. Οι αλλαγές στη συμπεριφορά, οι διακοπές του ύπνου μέσα στη νύχτα και η ανησυχία συχνά προκαλούν άγχος και κόπωση στους κηδεμόνες.

Μετά την ολοκλήρωση των μαθημάτων, οι περισσότεροι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι ένιωθαν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση στη διαχείριση του σκύλου τους. Παράλληλα, εκτίμησαν ιδιαίτερα το γεγονός ότι βρέθηκαν δίπλα σε άλλους ανθρώπους που αντιμετώπιζαν παρόμοιες δυσκολίες. Η ανταλλαγή εμπειριών, η καθοδήγηση από τους εκπαιδευτές και η αίσθηση ότι δεν ήταν μόνοι αποδείχθηκαν εξίσου σημαντικές με τις ίδιες τις ασκήσεις.

Η εκπαίδευση ως μέρος της φροντίδας

Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί ποια είδη δραστηριοτήτων προσφέρουν τα μεγαλύτερα οφέλη και για πόσο χρονικό διάστημα πρέπει να εφαρμόζονται. Ωστόσο, τα ευρήματα δείχνουν ότι η εκπαίδευση μπορεί να αποτελέσει ένα ασφαλές και ευχάριστο συμπλήρωμα στη φροντίδα ενός ηλικιωμένου σκύλου.

Δεν πρόκειται για θεραπεία, είναι όμως μια ευκαιρία για ποιοτικό χρόνο, ήπια σωματική άσκηση, πνευματική διέγερση και ενίσχυση του δεσμού ανάμεσα στον σκύλο και την οικογένειά του.

Άλλωστε, οι σκύλοι δεν σταματούν ποτέ να απολαμβάνουν τη συνεργασία με τον άνθρωπό τους. Και όπως δείχνει αυτή η μελέτη, ακόμη και στην τρίτη ηλικία, η εκπαίδευση μπορεί να συνεχίσει να προσφέρει μικρές αλλά ουσιαστικές νίκες στην καθημερινότητά τους.