Πολλοί άνθρωποι υποθέτουν ότι οι σκύλοι βλέπουν τον κόσμο όπως εμείς. Στην πραγματικότητα όμως, η όρασή τους διαφέρει σημαντικά από τη δική μας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, είναι ανώτερη.

Η όραση ενός σκύλου καθορίζεται από πολλούς παράγοντες, όπως το οπτικό πεδίο, η ευκρίνεια, η αντίληψη χρωμάτων και η ικανότητα ανίχνευσης φωτός και κίνησης.

Πώς βλέπουν οι σκύλοι

Σε σύγκριση με τους ανθρώπους, οι σκύλοι βλέπουν λιγότερα χρώματα, κυρίως αποχρώσεις του μπλε και του κίτρινου, ενώ η οπτική τους οξύτητα είναι χαμηλότερη.

Με απλά λόγια, βλέπουν πιο θολά σε σχέση με εμάς. Επιπλέον, δυσκολεύονται περισσότερο να διακρίνουν λεπτομέρειες σε μεγάλες αποστάσεις, κάτι που εξηγεί γιατί μερικές φορές αργούν να μας αναγνωρίσουν όταν τους πλησιάζουμε από μακριά.

Ποιο είναι το “μυστικό” της καλής νυχτερινής τους όρασης;

Ωστόσο, όταν πρόκειται για συνθήκες χαμηλού φωτισμού, οι σκύλοι έχουν ένα σημαντικό πλεονέκτημα, που σχετίζεται με την εξέλιξή τους. Οι πρόγονοί τους ήταν δραστήριοι τις πολύ πρωινές ώρες αλλά και κατά τη δύση του ήλιου.

Αυτές οι ώρες απαιτούσαν καλή όραση σε χαμηλο φωτισμό ώστε να μπορούν να εντοπίζουν και να κυνηγούν τη λεία τους. Με την πάροδο του χρόνου, οι σκύλοι διατήρησαν αυτή την ικανότητα, ακόμη και όταν άρχισαν να ζουν δίπλα στον άνθρωπο.

Το “μυστικό” της νυχτερινής τους όρασης βρίσκεται στη δομή του ματιού τους. Στον αμφιβληστροειδή χιτώνα των σκύλων υπάρχουν περισσότερα ραβδία σε σχέση με τους ανθρώπους. Τα ραβδία είναι υπεύθυνα για την ανίχνευση του φωτός και της κίνησης σε σκοτεινές συνθήκες. Αντίθετα, οι άνθρωποι διαθέτουν περισσότερα κωνία, τα οποία βοηθούν στην αντίληψη των χρωμάτων και λειτουργούν καλύτερα στο φως της ημέρας.

Γιατί λάμπουν τα μάτια των σκύλων στο σκοτάδι

Ένα ακόμη σημαντικό χαρακτηριστικό που ενισχύει την όραση των σκύλων στο σκοτάδι, είναι το λεγόμενο tapetum lucidum. Πρόκειται για ένα ειδικό στρώμα κυττάρων πίσω από τον αμφιβληστροειδή, το οποίο λειτουργεί σαν καθρέφτης. Όταν το φως εισέρχεται στο μάτι, αυτό το στρώμα το αντανακλά πίσω, δίνοντας στον αμφιβληστροειδή μια δεύτερη ευκαιρία, ώστε να το επεξεργαστεί καλύτερα. Το αποτέλεσμα είναι αυξημένη ευαισθησία στο φως και καλύτερη όραση σε χαμηλό φωτισμό.

Αυτός ο μηχανισμός είναι και ο λόγος που τα μάτια των σκύλων λάμπουν στο σκοτάδι. Όταν ένας φως, όπως ένας φακός ή οι προβολείς ενός αυτοκινήτου, πέσει πάνω στα μάτια τους, το tapecum lucidum επιστρέφει το φως προς τα έξω, δημιουργώντας εκείνη τη χαρακτηριστική πρασινοκίτρινη, μπλε ή πορτοκαλί λάμψη. Το χρώμα μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τον σκύλο, και συχνά αλλάζει κατά τους πρώτους μήνες της ζωής του.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι δεν έχουν όλοι οι σκύλοι αυτό το χαρακτηριστικό στον ίδιο βαθμό. Ορισμένα σκυλιά, ιδιαίτερα εκείνα με ανοιχτόχρωμα ή μπλε μάτια, μπορεί να μην διαθέτουν λειτουργικό tapecum lucidium. Σε αυτές τις περιπτώσεις, εάν τους φωτογραφίσετε με φλας, θα δείτε τα μάτια τους να εμφανίζονται κόκκινα, όπως συμβαίνει και στους ανθρώπους.

Οι σκύλοι αντιλαμβάνονται τις γρήγορες κινήσεις καλύτερα από εμάς

Ένα ακόμα ενδιαφέρον στοιχείο της όρασης των σκύλων είναι η ικανότητά τους να αντιλαμβάνονται την κίνηση. Οι σκύλοι μπορούν να εντοπίζουν μικρές και γρήγορες κινήσεις πολύ πιο αποτελεσματικά από εμάς, ακόμα και σε χαμηλό φωτισμό. Αυτό σχετίζεται με την ικανότητα που διαθέτουν να αντιλαμβάνονται τις πολύ απλές εναλλαγές του φωτός. Στα μάτια ενός σκύλου ακόμα και μια κλειστή τηλεόραση μπορεί να φαίνεται ότι τρεμοπαίζει, εξαιτίας των μικρών αλλαγών στο φως του δωματίου.

Γιατί μας ξυπνάει ο σκύλος μας μέσα στη νύχτα; Τι μπορεί να τον ενοχλεί

Ο σκύλος μπορεί να ανεβαίνει πάνω στο κρεβάτι, να περπατάει μέσα στο δωμάτιο, να γαβγίζει στην πόρτα ή να μας ξυπνάει χωρίς προφανή λόγο.

Επιπλέον η θέση των ματιών τους, που βρίσκονται πλαγίως στο κεφάλι, τους προσφέρει ένα πιο ευρύ οπτικό πεδίο σε σχέση με τους ανθρώπους. Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να αντιλαμβάνονται καλύτερα τι συμβαίνει γύρω τους, κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο για την επιβίωση και την αντίδραση σε πιθανούς κινδύνους.

Συνοψίζοντας, οι σκύλοι δεν βλέπουν τον κόσμο όπως εμείς. Έχουν περιορισμένη αντίληψη χρωμάτων και μικρότερη ευκρίνεια, αλλά “κερδίζουν” στην όραση σε χαμηλό φωτισμό και στην ανίχνευση κίνησης. Το “λαμπερό” τους βλέμμα στο σκοτάδι είναι σημαντικό πλεονέκτημα, βασισμένο στην εξέλιξή τους, που τους βοηθούσε, και συνεχίζει να τους βοηθά, να κινούνται και να επιβιώνουν σε καταστάσεις με λιγότερο φως.