Κάθε φορά που κοιτάτε τον σκύλο ή τη γάτα σας θα αναρωτιέστε αν, όπως και εσείς, έτσι και αυτά αναγνωρίζουν το πρόσωπό σας. Όσοι έχουν σκύλο θα χαρούν γιατί η απάντηση είναι ναι. Δυστυχώς όσοι έχουν γάτα θα απογοητευτούν. Οι γάτες δεν αναγνωρίζουν πρόσωπα.

Πριν όμως αρχίσετε να λέτε ότι οι σκύλοι είναι εξυπνότεροι λόγω αυτού του γεγονότος, θα σας πούμε ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Οι γάτες είναι πανέξυπνες, κάτι που αποδεικνύουν καθημερινά.

Σύμφωνα λοιπόν με μια έρευνα οι σκύλοι μπορούν σχεδόν πάντα να αναγνωρίσουν το πρόσωπο ενός οικείου ανθρώπου σε αντίθεση με τις γάτες που έχουν ελάχιστη έως καθόλου ικανότητα αναγνώρισης ανθρώπινων προσώπων.

Σε μια άλλη έρευνα τα πράγματα έγιναν πιο αναλυτικά. Παρόλο που συμπεριφορικά δεδομένα είχαν ήδη δείξει ότι οι σκύλοι μπορούν να διακρίνουν οπτικά τα ανθρώπινα πρόσωπα, νέες απεικονίσεις μαγνητικής τομογραφίας έδειξαν για πρώτη φορά ότι τα ζώα αυτά διαθέτουν και μια εξειδικευμένη περιοχή στον εγκέφαλο, ειδικά για αυτόν τον σκοπό, κάτι που πραγματικά είναι εντυπωσιακό.

Αυτή μάλιστα είναι η πρώτη φορά που έχει αποδειχθεί ότι ένα μη πρωτεύον ζώο διαθέτει εγκεφαλική περιοχή αφιερωμένη στην επεξεργασία προσώπων.

«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι οι σκύλοι έχουν έναν έμφυτο τρόπο να επεξεργάζονται πρόσωπα στον εγκέφαλό τους, μια ιδιότητα που μέχρι τώρα είχε τεκμηριωθεί καλά μόνο στους ανθρώπους και σε άλλα πρωτεύοντα», έχει αναφέρει ο επικεφαλής ερευνητής Gregory Berns, νευροεπιστήμονας και συγγραφέας στο Πανεπιστήμιο Emory University Department of Psychology στην Ατλάντα των ΗΠΑ.

Αυτό υποδηλώνει ότι η ικανότητα αναγνώρισης ανθρώπινων προσώπων έχει «ενσωματωθεί» εξελικτικά και μπορεί να εξηγεί το λόγο που οι σκύλοι κατέληξαν να γίνουν τόσο καλοί φίλοι με τους ανθρώπους μέσα στο πέρασμα των χρόνων.

Αξίζει εδώ να πούμε ότι οι γάτες είναι εξίσου ικανές με τους σκύλους στο να αναγνωρίζουν οικεία πρόσωπα του είδους τους, πράγμα που δείχνει ότι το πρόβλημα αφορά τα ανθρώπινα πρόσωπα.

Γιατί συμβαίνει αυτό

«Γνωρίζουμε ότι οι σκύλοι βρίσκονται κοντά στους ανθρώπους για πολύ περισσότερο χρόνο απ’ ό,τι οι γάτες. Ανέπτυξαν κοινωνική ανάγκη να είναι μαζί μας και είναι ζώα αγέλης. Ήταν χρήσιμο ή απαραίτητο να μπορούν να ξεχωρίζουν το ένα ανθρώπινο πρόσωπο από το άλλο. Ήθελαν να καταλαβαίνουν ποιοι άνθρωποι είναι φιλικοί και ποιοι όχι. Με τον καιρό επίσης ανέπτυξαν και την ικανότητα να ‘’διαβάζουν’’ τις εκφράσεις μας και να ερμηνεύουν τα συναισθήματά μας», λέει ο συμπεριφοριστής γατών Stephen Quandt.

Οι γάτες, από την άλλη, εξημερώθηκαν μόλις πριν από περίπου 10.000 χρόνια και η σχέση με τους ανθρώπους δεν ήταν τόσο στενή. «Οι γάτες δεν ζούσαν μαζί μας σε κοινωνικές ομάδες, οπότε δεν υπήρχε εξελικτική ανάγκη για αναγνώριση ανθρώπινων προσώπων, αφού δεν εξυπηρετούσε κάποιον συγκεκριμένο σκοπό. Δεν κληρονόμησαν τα γονίδια που θα τους επέτρεπαν να κάνουν αυτή την αναγνώριση», αναφέρει ο Quandt.

Όμως καθώς η σχέση των γατών με τους ανθρώπους έγινε σταδιακά πιο στενή και αλληλεξαρτώμενη, τα ζώα αυτά έμαθαν να αντισταθμίζουν αυτή την έλλειψη και πλέον βασίζονται σε άλλα στοιχεία για να μας ξεχωρίζουν. Μια γάτα μπορεί να αναγνωρίζει τους ανθρώπους της με βάση έναν συνδυασμό παραγόντων- όπως η μυρωδιά, η φωνή, ο τρόπος κίνησης και το γενικό μέγεθος/σχήμα.

Η Rachel Geller, επίσης ειδικός στη συμπεριφορά γατών, συμφωνεί, τονίζοντας ότι η όσφρηση είναι ο βασικός τρόπος με τον οποίο οι γάτες ξεχωρίζουν τους ανθρώπους. «Οι γάτες έχουν πολύ ισχυρή όσφρηση. Αυτή είναι η πιο σημαντική τους αίσθηση. Ακόμη και αν στο σπίτι ζουν πολλοί άνθρωποι, αυτές μπορούν να διακρίνουν τη μοναδική μυρωδιά του καθενός.»

Οι γάτες έχουν επίσης μάθει να ξεχωρίζουν τους ανθρώπους από τη φωνή τους, κάτι που αποτέλεσε αντικείμενο ξεχωριστής μελέτης. «Γνωρίζουν τη φωνή μας και τη διακρίνουν από άλλες», λέει η Geller. «Μπορούν να θυμούνται τον τόνο, την ένταση, τη χροιά και τον τρόπο που μιλάμε. Είναι αρκετά εξελιγμένες σε αυτή την ικανότητα αναγνώρισης και διάκρισης.»

Οι άνθρωποι είναι οι μόνοι που βασίζονται τόσο πολύ στην όραση

Οι άνθρωποι είναι σχετικά μοναδικοί στο ζωικό βασίλειο επειδή βασίζονται τόσο πολύ στην όραση για να αντιλαμβάνονται τον κόσμο. Η όραση των γατών, όπως αναφέρει η Geller, δεν είναι τόσο ισχυρή όσο η δική μας. Είναι προσαρμοσμένη στο κυνήγι: «έχουν εξαιρετική νυχτερινή όραση και ανίχνευση κίνησης, αλλά δεν βλέπουν καλά σε μεγάλες αποστάσεις και δεν αντιλαμβάνονται πολλά χρώματα. Δεν έχουν τη φυσική ικανότητα να εντοπίζουν λεπτομέρειες, ειδικά στο φως της ημέρας».

Για αυτό όσοι έχετε γάτες δεν πρέπει να ανησυχείτε. Μπορεί να μην αναγνωρίζουν το πρόσωπό σας κοιτώντας σας, όμως έχουν τους δικούς τους τρόπους να αναγνωρίζουν ότι είστε οι άνθρωποί τους. Και αυτό έχει τεράστια αξία.

Με πληροφορίες από Kinship.com και sciencealert.com