Αν δείτε έναν λαφιάτη μπροστά σας, το πιθανότερο είναι ότι εκείνος θα τρομάξει περισσότερο από εσάς. Και, αν μπορούσε να μιλήσει, μάλλον θα σας έλεγε κάτι πολύ απλό: «Δεν ήρθα για εσάς. Για τα ποντίκια ήρθα».

Κάθε καλοκαίρι επαναλαμβάνεται το ίδιο έργο. Μια φωτογραφία ενός μεγάλου φιδιού ανεβαίνει στα social media, τα σχόλια παίρνουν φωτιά, οι λέξεις «τέρας», «επικίνδυνο» και «σκοτώστε το» εμφανίζονται μέσα σε λίγα λεπτά. Κι όμως, ο πρωταγωνιστής της ιστορίας είναι συνήθως ένας λαφιάτης. Ένα από τα μεγαλύτερα αλλά και πιο ήρεμα φίδια της Ελλάδας, που κουβαλά μια κακή φήμη την οποία δεν άξιζε ποτέ.

Μεγάλος αλλά αθώος

Ο λαφιάτης μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και το ενάμισι μέτρο, ενώ σε σπάνιες περιπτώσεις φτάνει σχεδόν τα δύο. Και όταν τον συναντήσεις ξαφνικά σε ένα μονοπάτι, δύσκολα θα μείνεις ατάραχος. Αλλά εδώ τελειώνει η τρομακτική πλευρά της ιστορίας.

Ο λαφιάτης είναι μη δηλητηριώδες φίδι και δεν αποτελεί απειλή για τον άνθρωπο. Η πρώτη του αντίδραση είναι σχεδόν πάντα η φυγή. Δεν ψάχνει καβγάδες, δεν κυνηγάει ανθρώπους και φυσικά δεν στήνει ενέδρες στους περαστικούς -όσο κι αν επιμένουν οι αστικοί μύθοι. Αντίθετα, προτιμά να χαθεί μέσα στη βλάστηση, πίσω από πέτρες ή να σκαρφαλώσει σε ένα δέντρο, κάτι στο οποίο είναι εξαιρετικά ικανός. Όπως αναφέρει η σελίδα Herpetofauna.gr «ζευγαρώνει την άνοιξη και τα θηλυκά γεννούν 3-18 αυγά μέσα στο καλοκαίρι. Τα αυγά εκκολάπτονται μετά από περίπου 2 μήνες και τα νεογνά είναι πολύ μεγάλα, έως και 40 cm. Κατά την αναπαραγωγική διαδικασία τα αρσενικά δαγκώνουν τα θηλυκά για να τα ακινητοποιήσουν. Ο Λαφιάτης ενηλικιώνεται στο 3ο ή 4ο έτος της ηλικίας του και μπορεί να ξεπεράσει τα 15 χρόνια ζωής».

Η βασική του τροφή είναι τα μικρά θηλαστικά, κυρίως τα ποντίκια και οι αρουραίοι, ενώ συμπληρώνει τη διατροφή του με πουλιά, σαύρες και αυγά. Με απλά λόγια, κάνει καθημερινά μια δουλειά που ωφελεί τόσο τα φυσικά οικοσυστήματα όσο και τον άνθρωπο. Περιορίζει φυσικά τους πληθυσμούς των τρωκτικών, συμβάλλοντας στην ισορροπία της φύσης χωρίς φάρμακα, δηλητήρια και παρεμβάσεις. Είναι ίσως από τα πιο παρεξηγημένα ζώα της ελληνικής υπαίθρου, την ώρα που προσφέρει αθόρυβα μια πολύτιμη υπηρεσία.

Ένας παλιός κάτοικος της ελληνικής φύσης

Ο λαφιάτης συναντάται σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Του αρέσουν οι θάμνοι, οι ξερολιθιές, οι παρυφές δασών, οι ελαιώνες, ακόμη και τα εγκαταλελειμμένα κτίσματα, όπου βρίσκει καταφύγιο και τροφή. Είναι κυρίως δραστήριος τις πιο δροσερές ώρες της ημέρας, ενώ τον χειμώνα αναζητά προστατευμένα σημεία για να περάσει την περίοδο της νάρκης.

Παρότι εντυπωσιάζει με το μέγεθός του, είναι πράος χαρακτήρας. Οι ειδικοί τον περιγράφουν ως ένα από τα πιο ήρεμα ευρωπαϊκά φίδια, που σπάνια θα επιδείξει επιθετικότητα όταν δεν απειλείται.

Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι ο λαφιάτης

Μεγαλώσαμε με την ιδέα ότι «όλα τα φίδια είναι επικίνδυνα». Έτσι, πολλά σκοτώνονται χωρίς λόγο, μόνο και μόνο επειδή βρέθηκαν στο λάθος σημείο τη λάθος στιγμή. Κι όμως, ο λαφιάτης δεν χρειάζεται να τον αγαπήσουμε. Αρκεί να τον αφήσουμε ήσυχο.

Αν τον συναντήσουμε σε μια πεζοπορία ή στην εξοχή, η καλύτερη κίνηση είναι μία: κρατάμε την απόστασή μας και του δίνουμε χώρο να απομακρυνθεί. Εκείνος σχεδόν πάντα θα το κάνει πολύ πιο γρήγορα απ’ ό,τι θα προλάβουμε να βγάλουμε το κινητό για φωτογραφία.

Ο λαφιάτης δεν ζητά τίποτα περισσότερο από μια θέση στο οικοσύστημα που κατοικεί εδώ και χιλιάδες χρόνια. Δεν είναι εισβολέας, ούτε εχθρός μας. Είναι ένας κρίκος μιας αλυσίδας που λειτουργεί πολύ πριν εμφανιστούν οι δρόμοι, τα σπίτια και οι άνθρωποι. Ίσως, λοιπόν, την επόμενη φορά που θα τον συναντήσουμε, αντί για κραυγές και πανικό, να του χαρίσουμε κάτι πολύ πιο χρήσιμο. Λίγο χώρο.

Εξάλλου, όσο εκείνος ασχολείται με τα ποντίκια, εμείς μπορούμε να συνεχίσουμε αμέριμνοι τη βόλτα μας.