Είναι από τα πιο έξυπνα αρπακτικά της Μεσογείου και περνάει αρκετό καιρό στην Ελλάδα. Ας γνωρίσουμε τον Μαυροπετρίτη, ένα από τα ξεχωριστά πτηνά που ζουν στη χώρα μας.

H επιστημονική του ονομασία είναι Falco eleonorae, που μεταφράζεται ως το Γεράκι της Ελεονώρας, όπου Ελεονώρα ήταν η βασίλισσα της Σαρδηνίας, η οποία έζησε τον 14ο αιώνα. Ονομάστηκε έτσι προς τιμήν της, επειδή εκείνη θέσπισε νομοθεσία για την προστασία των πουλιών. Το γεράκι-σύμβολο του αρχιπελάγους, με το 85% του παγκόσμιου πληθυσμού του είδους να φωλιάζει κάθε χρόνο στα νησιά και νησίδες του Αιγαίου.

Πώς μοιάζει ένας Μαυροπετρίτης;

Πρόκειται για ένα σκουρόχρωμο, μεσαίου μεγέθους μεταναστευτικό γεράκι με μακριές φτερούγες το οποίο εμφανίζεται στη Μεσόγειο τον Απρίλιο, επιστρέφοντας από τις περιοχές διαχείμασης του στην Ανατολική Αφρική και ιδιαίτερα τη Μαδαγασκάρη. Τα ενήλικα απαντούν σε δύο χρωματικές φάσεις: μία σκούρα, σχεδόν ολόμαυρη και μία, πιο συνηθισμένη, ανοιχτή φάση στην οποία το σώμα είναι ανοιχτό καστανοκόκκινο με επιμήκεις ραβδώσεις. Σε συνθήκες πεδίου ακόμη και η ανοιχτόχρωμη φάση δείχνει ένα πολύ σκούρο, σχεδόν μαύρο πουλί. Έχει αγελαίες συνήθειες ενώ μεμονωμένα άτομα μπορούν να μπερδευτούν με τον Πετρίτη (Falco peregrinus), που είναι όμως πιο γεροδεμένος και με πιο κοντή ουρά.

Γιατί ο Μαυροπετρίτης ξεχωρίζει

Ο Μαυροπετρίτης είναι ένα πτηνό που θέλει το χρόνο του για να φτιάξει τη φωλιά του. Περιμένει την κατάλληλη στιγμή, είναι αυτό που λέμε, ψάχνει το κατάλληλο timing. Όπως γνωρίζουμε, όσοι τουλάχιστον ασχολούνται με τον μαγικό κόσμο των πτηνών, τα περισσότερα από αυτά φτιάχνουν φωλιές από τον Μάρτιο μέχρι τον Μάιο. Όμως, ο Μαυροπετρίτης ξεκινάει μετά τον Ιούνιο, όχι επειδή αργεί ή συμβαίνει κάτι άλλο. Απλά, περιμένει την κατάλληλη στιγμή, η οποία είναι στις αρχές του καλοκαιριού.

Κάθε ζευγάρι Μαυροπετρίτη γεννά από 1 έως 3 αυγά ενώ οι νεοσσοί εκκολάπτονται τέλη Αυγούστου, τότε που υπάρχει ένα τεράστιο μεταναστευτικό ρεύμα πουλιών που παρέχουν μία εύκολα προσβάσιμη και άφθονη πηγή τροφής. Οι νεοσσοί πτερώνονται μετά από 35 μέρες κι έτσι, από τα μέσα Οκτωβρίου, οι πληθυσμοί αρχίζουν να μεταναστεύουν προς την Ανατολική Αφρική και τη Μαδαγασκάρη όπου διαχειμάζουν.

Με τι τρέφεται ο Μαυροπετρίτης

Μέχρι και τα τέλη Ιουλίου, οπότε έχει ολοκληρωθεί η ωοτοκία, τρέφεται κυρίως από μεγάλα έντομα όπως πεταλούδες, ιπτάμενα μυρμήγκια, λιβελλούλες, τζιτζίκια και σκαθάρια, τα οποία συλλαμβάνει στον αέρα με τα νύχια του, επάνω από τα νησιά ή τη θάλασσα. Κατά τη διάρκεια της επόμενης περιόδου και μέχρι τον Οκτώβριο, τρέφεται αποκλειστικά με μεταναστευτικά πουλιά, μία πηγή τροφής που, θεωρητικά, είναι ανεξάντλητη.

Το πτηνό που μπορεί να κοιμάται και να ζευγαρώνει ενώ πετάει: Τι να κάνετε αν το δείτε πεσμένο στο δρόμο

Οι πρώτες ζέστες ξεκίνησαν και μαζί μια δύσκολη περίοδος για τα ζώα, μιας και έχουν πολλές προκλήσεις να αντιμετωπίσουν.

Γιατί είναι σημαντική η Ελλάδα για την επιβίωσή του

Η χώρα μας θεωρείται ως η πιο σημαντική χώρα για τη διατήρηση και την επιβίωση του Μαυροπετρίτη αφού γνωρίζουμε πλέον ότι φιλοξενεί κατά την περίοδο της αναπαραγωγής πάνω από το 85% του παγκόσμιου πληθυσμού που εκτιμάται στα 14.700 – 15.400 ζευγάρια. Παλαιότερες εκτιμήσεις έκαναν λόγο για το 70% και το 75% του παγκόσμιου πληθυσμού, το ένα τρίτο του οποίου αναπαράγεται στις νησίδες της Κρήτης.

Στην Ελλάδα, ο Μαυροπετρίτης εμφανίζεται από τον Απρίλιο με τα μεγαλύτερα σε ηλικία άτομα να ζευγαρώνουν και να καταλαμβάνουν θέσεις φωλιάσματος σχηματίζοντας χαλαρές αποικίες ήδη από τον Μάιο. Εξαιτίας όμως της χαμηλής διαθεσιμότητας τροφής στις περιοχές φωλιάσματος, κυνηγά συνήθως σε μεγάλες αποστάσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας και μόνον μερικά άτομα επιστρέφουν στις αποικίες τη νύχτα. Πράγματι, τη συγκεκριμένη περίοδο θεωρείται ότι η έκταση στην οποία δραστηριοποιούνται τα γεράκια μιας αποικίας μπορεί να ξεπερνά τα 1.000 km². Έτσι, στην αρχή της αναπαραγωγικής περιόδου, Μαυροπετρίτες μπορεί να παρατηρηθούν και στην ηπειρωτική Ελλάδα, ακόμη και σε ψηλά βουνά μακριά από τις ακτές, διότι τα νησιά που φιλοξενούν αναπαραγωγικές αποικίες δεν μπορούν να στηρίξουν με τροφή τα άτομα. Μάλιστα, ώριμα άτομα που περιπλανιούνται στην ηπειρωτική Ελλάδα μπορεί να μπερδευτούν και με άλλα είδη γερακιών.

Με πληροφορίες από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και τον ΟΦΥΠΕΚΑ