«Δεν σταματάει να γαβγίζει.» Στο κουδούνι. Στους περαστικούς. Όταν βλέπει άλλον σκύλο. Όταν θέλει φαγητό. Όταν θέλει να παίξεις. Όταν κάθεσαι επιτέλους στον καναπέ και θέλεις πέντε λεπτά ησυχία. Και κάποια στιγμή φτάνεις στο σημείο να φωνάζεις: «ΣΤΑΜΑΤΑ!»

Το αποτέλεσμα; Πολλές φορές ο σκύλος συνεχίζει ακόμα πιο δυνατά.
Γιατί; Επειδή πριν προσπαθήσεις να σταματήσεις ένα γάβγισμα, πρέπει να καταλάβεις τι κερδίζει ο σκύλος από αυτό και γιατί ξεκίνησε να το κάνει.
Το γάβγισμα δεν έχει μία μόνο αιτία. Και αν προσπαθείς να διορθώσεις όλα τα γαβγίσματα με τον ίδιο τρόπο, δουλεύεις στα τυφλά. Πρώτα κοίτα την καθημερινότητά του.

Θα ξεκινήσω από το πιο βαρετό πράγμα. Και συνήθως από το σημαντικότερο.

Πρόγραμμα και εκτόνωση. Πολλοί κηδεμόνες ψάχνουν μια τεχνική για να σταματήσει ο σκύλος να γαβγίζει, ενώ ο σκύλος περνάει σχεδόν ολόκληρη την ημέρα χωρίς ουσιαστική δραστηριότητα.

«Μα έχει αυλή.»
Και; Η αυλή δεν εκτονώνει αυτόματα τον σκύλο. Ένας σκύλος μόνος του στην αυλή μπορεί για ώρες να γαβγίζει σε περαστικούς, να κυνηγάει γάτες, να σκάβει και να δημιουργεί καινούργιες εμμονές. Δεν θέλουμε απλώς να βρίσκεται έξω. Θέλουμε δομημένη εκτόνωση μαζί μας.

Οι τρεις βασικοί τρόποι είναι απλοί:
• Βόλτα
• Παιχνίδι μαζί σου
• Εκπαίδευση

Ακόμα και ένα μισάωρο μπορεί να σπάσει σε 10 λεπτά παιχνίδι, 10 λεπτά περπάτημα και 10 λεπτά εκπαίδευση. Εδώ να σου πω ότι το γάβγισμα είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα θέματα συμπεριφοράς που αντιμετωπίζουμε μέσα στο Dog Secret School. Εκεί θα βρεις βίντεο-σεμινάρια για διαφορετικά προβλήματα συμπεριφοράς και εβδομαδιαίες βιντεοκλήσεις όπου λύνω ζωντανά κάθε απορία σου και σε καθοδηγώ πάνω στη δική σου περίπτωση. Μάθε πώς μπορείς να γίνεις μέλος στο dogsecret.gr.

Ένας σκύλος που έχει καλύψει τις ανάγκες του έχει πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να μπορεί μετά να ηρεμήσει. Ένας σκύλος που βράζει από ενέργεια ψάχνει μόνος του δουλειά. Και πολλές φορές αυτή η δουλειά είναι να φυλάει το παράθυρο και να γαβγίζει σε οτιδήποτε κινείται. Γαβγίζει για να του δώσεις προσοχή; Μην τον πληρώνεις. Ένα από τα πιο εύκολα γαβγίσματα να δημιουργήσεις χωρίς να το καταλάβεις είναι το γάβγισμα για προσοχή.

Ο σκύλος στέκεται μπροστά σου.
«Γαβ!»
Τον κοιτάς.
«Τι θέλεις;»
Ξαναγαβγίζει.
Τον χαϊδεύεις.
Ή σηκώνεσαι και του βάζεις φαγητό.
Ή του πετάς την μπάλα για να σταματήσει επιτέλους. Συγχαρητήρια. Μόλις τον εκπαίδευσες να γαβγίζει. Από τη δική σου πλευρά λες: «Του έδωσα αυτό που ήθελε για να ησυχάσει.»

Από τη δική του πλευρά η εξίσωση είναι: Γαβγίζω → ο άνθρωπος αντιδρά → κέρδισα αυτό που ήθελα.
Και οι σκύλοι επαναλαμβάνουν συμπεριφορές που τους φέρνουν αποτέλεσμα. Αν γαβγίζει για προσοχή, η λύση είναι ξεκάθαρη:
– Καμία προσοχή.
– Ούτε χάδι.
– Ούτε κουβέντα.
– Ούτε «σσσσς».
– Ούτε να τον κοιτάς εκνευρισμένος.

Και εδώ υπάρχει μία παγίδα. Αν τον αγνοείς εννέα φορές και τη δέκατη λυγίσεις, του μαθαίνεις ότι απλώς χρειάζεται να προσπαθήσει περισσότερο. O σκύλος σου παριστάνει τον security.
Άλλο συνηθισμένο σενάριο: Ο σκύλος βγαίνει στο μπαλκόνι. Περνάει άνθρωπος. Γαβγίζει. Ο άνθρωπος συνεχίζει τον δρόμο του και εξαφανίζεται.
Τι πιστεύεις ότι έμαθε ο σκύλος; «Γάβγισα και τον έδιωξα.». Μετά περνάει άλλος. Ξανά το ίδιο. Και άλλος. Μέχρι που έχει κάνει εκατοντάδες επαναλήψεις μιας συμπεριφοράς που δεν ήθελες ποτέ να μάθει. Γι’ αυτό δεν αφήνουμε έναν σκύλο ανεξέλεγκτο στο μπαλκόνι ή στην αυλή για ώρες.

Θυμήσου: Ο σκύλος σου εκπαιδεύεται και όταν εσύ δεν τον εκπαιδεύεις. Κάθε επανάληψη μετράει.

«Τρελαίνεται» όταν έρχεται κόσμος στο σπίτι
Το κουδούνι χτυπάει. Ο σκύλος ξεκινάει να τρέχει, να γαβγίζει, να πηδάει πάνω στην πόρτα και μετά πάνω στους επισκέπτες. Και όλο το σπίτι φωνάζει ταυτόχρονα.
«Κάτω!»
«Μη!»
«Σταμάτα!»
«Έλα εδώ!»

Χάος. Τι κάνεις αντί γι’ αυτό; Πρώτα απ’ όλα, φρόντισε να έχει εκτονωθεί πριν έρθει κόσμος. Μετά χρησιμοποίησε λουρί. Δεν μπορείς να ελέγξεις έναν ελεύθερο σκύλο που βρίσκεται ήδη σε υπερδιέγερση. Κράτησέ τον κοντά σου, άφησέ τον να μυρίσει χωρίς να πηδάει πάνω στους ανθρώπους και ζήτα από τους επισκέπτες να τον αγνοήσουν.
– Όχι φωνές.
– Όχι όλοι να απλώνουν χέρια πάνω του.
– Όχι «έλα εδώ μωρό μου».
– Πρώτα ηρεμία.
– Μετά επαφή.

Η ξεκούραση είναι επίσης μέρος του προγράμματος
Υπάρχουν σκύλοι που δεν ξέρουν να σταματήσουν μόνοι τους. Τρέχουν. Παίζουν. Ακολουθούν τον ιδιοκτήτη παντού. Αντιδρούν σε κάθε θόρυβο. Και στο τέλος της ημέρας είναι τόσο υπερδιεγερμένοι που δεν μπορούν να ηρεμήσουν. Εδώ το crate μπορεί να γίνει πολύτιμο εργαλείο. Μετά από βόλτα, τουαλέτα και εκτόνωση, ο σκύλος μπορεί να περάσει ένα οργανωμένο διάστημα ηρεμίας στο crate. Δεν είναι τιμωρία. Είναι διαχείριση. Ο σκύλος πρέπει να μάθει όχι μόνο πώς να κινείται και να παίζει. Πρέπει να μάθει και πώς να σταματάει.

Μην προσπαθείς απλώς να «σβήσεις» το γάβγισμα
– Αν ο σκύλος γαβγίζει επειδή θέλει προσοχή και εσύ του δίνεις προσοχή, άλλαξε τη δική σου συμπεριφορά.
– Αν γαβγίζει όλη μέρα από το μπαλκόνι, κόψε την ανεξέλεγκτη πρόσβαση.
– Αν γαβγίζει στους επισκέπτες επειδή φτάνει ήδη στο 100% της έντασής του, εκτόνωσέ τον πριν και κράτησέ τον υπό έλεγχο.
– Αν δεν έχει πρόγραμμα, βάλε πρόγραμμα.
– Το γάβγισμα πολλές φορές είναι το σύμπτωμα.
– Όχι το πραγματικό πρόβλημα.

Και αν γαβγίζει και ορμάει σε άλλους σκύλους;
Εδώ αλλάζει η συζήτηση. Αν ο σκύλος γαβγίζει έντονα, τραβάει, ορμάει ή έχει προσπαθήσει να δαγκώσει, δεν μιλάμε απλώς για έναν «φασαριόζικο σκύλο». Σε υψηλή ένταση, κάποιοι σκύλοι μπορούν ακόμα και να στρέψουν την επιθετικότητα στον άνθρωπο που κρατάει το λουρί. Σε τέτοια περιστατικά, προτεραιότητα είναι η ασφάλεια. Μην τον φέρνεις επίτηδες κοντά στο ερέθισμα για να «το ξεπεράσει». Κράτα απόσταση και έλεγχο. Και αν υπάρχει πραγματικό ρίσκο δαγκώματος ή τραυματισμού, αυτό χρειάζεται επαγγελματία διά ζώσης.

Τι να ΜΗΝ κάνεις
• Μην του δίνεις αυτό που θέλει επειδή γαβγίζει.
• Μην του φωνάζεις από το άλλο δωμάτιο και περιμένεις να καταλάβει.
• Μην τον αφήνεις ώρες ανεξέλεγκτο σε μπαλκόνι ή αυλή.
• Μην περιμένεις η υπερβολική ενέργεια να εξαφανιστεί μόνη της.
• Μην αφήνεις τους επισκέπτες να τον ξεσηκώνουν περισσότερο όταν είναι ήδη σε ένταση.
• Μην αντιμετωπίζεις ένα περιστατικό επιθετικότητας σαν απλό γάβγισμα.

Ο στόχος δεν είναι να αποκτήσεις έναν σκύλο που δεν βγάζει ποτέ ήχο. Είναι σκύλος. Θα γαβγίσει. Ο στόχος είναι να μην έχει μάθει ότι το γάβγισμα είναι ο τρόπος με τον οποίο ελέγχει εσένα, το σπίτι και ό,τι συμβαίνει γύρω του. Πριν λοιπόν ψάξεις «πώς να σταματήσω το γάβγισμα», κάνε μια καλύτερη ερώτηση: Τι μαθαίνω στον σκύλο μου κάθε φορά που γαβγίζει; Εκεί βρίσκεται συνήθως η απάντηση.

Γιάννης Ψαρόπουλος
Εκπαιδευτής σκύλων – Dog Secret