Η γατούλα μας είναι ένα πολύτιμο πλάσμα και, από τη στιγμή που της ανοίγουμε το σπίτι μας και την καρδιά μας, θέλουμε να αισθάνεται ασφαλής και ευτυχισμένη. Ετοιμάζουμε το κρεβατάκι της, διαλέγουμε παιχνίδια και ανυπομονούμε για την πρώτη αγκαλιά. Εκείνη, όμως, βγαίνει από το κλουβάκι μεταφοράς και κρύβεται κάτω από το κρεβάτι.

Ας μην απογοητευτούμε. Δεν σημαίνει ότι μας απορρίπτει, ούτε ότι κάναμε εμείς κάτι λάθος. Οι μυρωδιές, οι ήχοι και οι άνθρωποι είναι άγνωστοι για εκείνη, ακόμη κι αν εμείς έχουμε τις καλύτερες προθέσεις. Για να μας εμπιστευτεί, χρειάζεται να ανακαλύψει πως κοντά μας μπορεί να χαλαρώσει, χωρίς να πιέζεται και να καταλάβει πως το σπίτι μας και η αγκαλιά μας θα της δίνουν τη στοργή που αξίζει κάθε ζωντανό πλάσμα.

Και εδώ έρχεται ο κανόνας «3-3-3», ο οποίος βοηθάει τον κηδεμόνα να κατανοήσει αυτή τη διαδρομή. Τι είναι αυτός ο κανόνας; τρεις ημέρες για την αρχική αποφόρτιση, τρεις εβδομάδες για εξοικείωση με την καθημερινότητα και τρεις μήνες για μεγαλύτερη οικειότητα.

Οι πρώτες τρεις ημέρες: Η ασφάλεια προηγείται της αγκαλιάς

Η αλλαγή περιβάλλοντος μπορεί να της προκαλέσει αναστάτωση. Η γάτα ίσως κρύβεται, κοιμάται περισσότερο, τρομάζει με μικρούς θορύβους ή εξερευνά μόνο τη νύχτα. Κάποιες γάτες νιαουρίζουν επίμονα, ξύνουν την πόρτα ή παρουσιάζουν αλλαγές στη χρήση της αμμολεκάνης. Παρακολουθούμε αυτές τις συμπεριφορές, χωρίς να θεωρούμε αυτομάτως ότι οφείλονται αποκλειστικά στο άγχος και της δίνουμε τον χρόνο που εκείνη χρειάζεται.

Παρατηρούμε και το σώμα της. Αυτιά στραμμένα προς τα πίσω, μαζεμένη ουρά, μεγάλες κόρες και μουστάκια τραβηγμένα κοντά στο πρόσωπο είναι σημάδια φόβου. Τα αξιολογούμε μαζί με τη στάση της και όσα συμβαίνουν γύρω της έχοντας υπομονή και αγάπη στην ψυχή μας.

Το σημαντικότερο είναι να της αφήσουμε επιλογές. Δεν την τραβάμε από την κρυψώνα, δεν την κυνηγάμε για χάδια και δεν την κρατάμε αγκαλιά όταν προσπαθεί να φύγει. Καθόμαστε ήρεμα κοντά της και μιλάμε απαλά όπως θα κάναμε και στο μωρό μας, επιτρέποντάς της να πλησιάσει όποτε αισθανθεί έτοιμη.

Πριν από την άφιξή της, ετοιμάζουμε ένα ήσυχο δωμάτιο με τροφή, νερό, αμμολεκάνη μακριά από τα μπολάκια, ονυχοδρόμιο και μαλακό κρεβατάκι. Ένα χαρτόκουτο προσφέρει μια πρώτης τάξεως κρυψώνα. Επίσης, αποκλείουμε επικίνδυνα ανοίγματα και ασφαλίζουμε παράθυρα και μπαλκόνια.

Ο Jackson Galaxy, ο διάσημος Αμερικανός σύμβουλος συμπεριφοράς γάτας, γνωστός από το «My Cat from Hell», προτείνει αυτή την ασφαλή «βάση». Μέσα από τη συμβουλευτική και τους εκπαιδευτικούς οδηγούς του στις ΗΠΑ, εξηγεί ότι κουβερτούλες, κρεβατάκια και ονυχοδρόμια βοηθούν τη γάτα να αφήσει τη μυρωδιά της και να αποκτήσει οικειότητα. Η συμβουλή του είναι να ξεκινάμε σταδιακά, ακολουθώντας τις αντιδράσεις της.

Οι πρώτες τρεις εβδομάδες: «Χτίζουμε» ανεκτίμητες στιγμές εμπιστοσύνης

Κάποια στιγμή, μια μυτούλα ξεπροβάλλει από την κρυψώνα. Ακολουθεί μια μικρή διστακτική βόλτα και, αργότερα, η γατούλα κάθεται κοντά μας. Αυτές οι στιγμές είναι μοναδικές ακόμη κι αν δεν συνοδεύονται από χάδια. Μας δείχνουν ότι επιθυμεί να μας γνωρίσει και σταδιακά να γίνει φίλη μας.

Η προβλεψιμότητα βοηθά. Διατηρούμε σταθερές ώρες φροντίδας και παιχνιδιού, καθαρίζουμε καθημερινά την αμμολεκάνη και αποφεύγουμε τις συνεχείς μετακινήσεις των πραγμάτων της. Όταν κινείται, τρώει και ξεκουράζεται άνετα στο δωμάτιό της, της επιτρέπουμε σταδιακή εξερεύνηση του σπιτιού, διατηρώντας προσβάσιμο το καταφύγιό της.

Το παιχνίδι προσφέρει επικοινωνία χωρίς υποχρεωτική σωματική επαφή. Ένα καλάμι με παιχνίδι στην άκρη επιτρέπει να παρατηρεί, να κυνηγά και να πλησιάζει με τον ρυθμό της. Προσφέρουμε σύντομες ευκαιρίες παιχνιδιού, αφήνοντάς τη να πιάνει το παιχνίδι. Δεν χρησιμοποιούμε χέρια και πόδια ως «θηράματα» και φυλάσσουμε κορδόνια και τα σχετικά για παιχνίδι σε δεύτερο χρόνο.

Μια μικρή λιχουδιά μπορεί επίσης να συνδέσει την παρουσία μας με κάτι ευχάριστο. Την προσφέρουμε χωρίς υπερβολές και χωρίς να τη χρησιμοποιούμε για να την αναγκάσουμε να βγει από την κρυψώνα της.

Η Δρ. Mikel Maria Delgado, διεθνώς αναγνωρισμένη επιστήμονας συμπεριφοράς ζώων και πιστοποιημένη σύμβουλος συμπεριφοράς γάτας, δραστηριοποιείται μέσω της Feline Minds στην Καλιφόρνια. Η συμβουλή της είναι να χρησιμοποιούμε θετική ενίσχυση, αποφεύγοντας την τιμωρία και μεθόδους που προκαλούν φόβο. Όταν, για παράδειγμα, η γατούλα χρησιμοποιεί το ονυχοδρόμιο, επιβραβεύουμε αυτή την επιλογή με κάτι που απολαμβάνει.

Ένα αργό ανοιγοκλείσιμο των ματιών, το τρίψιμο του κεφαλιού πάνω μας ή το «ζύμωμα» με τα πατουσάκια δείχνουν οικειότητα. Μπορούμε να της ανταποδώσουμε ένα ήρεμο, αργό ανοιγοκλείσιμο των ματιών μας, χωρίς επίμονο κοίταγμα. Το γουργούρισμα, πάντως, δεν αποδεικνύει μόνο του ευχαρίστηση. Κατά συνέπεια χρειάζεται να παρατηρούμε ολόκληρη τη συμπεριφορά της.

Οι πρώτοι τρεις μήνες: Ανακαλύπτουμε τον χαρακτήρα της

Καθώς περνά ο καιρός, η γατούλα μπορεί να διαλέξει αγαπημένο παράθυρο, να μας υποδέχεται ή να ξαπλώνει δίπλα μας. Τότε γνωρίζουμε καλύτερα τις προτιμήσεις της: πόσο παιχνίδι θέλει, πού απολαμβάνει χάδια και πότε επιθυμεί ησυχία.

Η εμπιστοσύνη δεν μετριέται με τις αγκαλιές. Μια γάτα που τρώει ήρεμα, εξερευνά και ξεκουράζεται παρουσία μας μπορεί να νιώθει ασφαλής, ακόμη κι αν δεν ανεβαίνει στα πόδια μας. Ο σωστός και υπεύθυνος κηδεμόνας προσαρμόζεται στις ανάγκες της, αντί να περιμένει συγκεκριμένες εκδηλώσεις τρυφερότητας.

Η πρόοδος δεν είναι πάντα συνεχής. Ένας επισκέπτης ή δυνατός θόρυβος μπορεί να τη στείλει πάλι στην κρυψώνα. Αυτό δεν ακυρώνει όσα έχουμε χτίσει, στον αντίποδα της προσφέρουμε ηρεμία και την αφήνουμε να κάνει τα δικά της στους ρυθμούς της.

Δύο ζώα στο ίδιο σπίτι

Ένα κοινωνικοποιημένο γατάκι μπορεί να εξοικειωθεί γρήγορα, ενώ μια φοβισμένη ενήλικη γάτα χρειάζεται περισσότερο χρόνο. Η ηλικία, η υγεία και οι εμπειρίες επηρεάζουν την προσαρμογή. Η ζωή στον δρόμο δεν σημαίνει αυτομάτως δυσπιστία προς τους ανθρώπους.

Δύο γάτες που έχουν ήδη στενό δεσμό ενδέχεται να βρίσκουν παρηγοριά η μία στην άλλη. Αν, όμως, υπάρχει ήδη γάτα στο σπίτι, ξεκινάμε με χωριστούς χώρους, ανταλλαγή μυρωδιών μέσω κουβερτών και σταδιακές, ελεγχόμενες επαφές. Δεν τις φέρνουμε απότομα μαζί για να «τα βρουν». Ο Galaxy τονίζει ότι κάθε γνωριμία χρειάζεται τον δικό της ρυθμό.

Επίσης προσφέρουμε ξεχωριστά σημεία φροντίδας και ξεκούρασης. Αν έχουμε σκύλο, οι συναντήσεις χρειάζονται επίβλεψη και ασφαλή δυνατότητα απομάκρυνσης της γάτας.

Πότε ζητάμε βοήθεια

Αν μια ενήλικη γάτα δεν τρώει καθόλου για 24 ώρες, επικοινωνούμε με κτηνίατρο και βέβαια νωρίτερα όταν υπάρχουν άλλα συμπτώματα ή είναι μωράκι και πίνει γάλα με μπιμπερό. Εμετοί, διάρροια, έντονη κατάπτωση, δυσκολία στην αναπνοή ή προσπάθεια ούρησης χωρίς αποτέλεσμα απαιτούν άμεση κτηνιατρική καθοδήγηση. Επίμονες δυσκολίες με την αμμολεκάνη και ξαφνική επιθετικότητα χρειάζονται κτηνιατρικό έλεγχο πριν αντιμετωπιστούν ως συμπεριφορικά προβλήματα. 

Αν δυσκολευόμαστε, ζητάμε βοήθεια από κατάλληλο ειδικό και τη φιλοζωική που υποστήριξε την υιοθεσία. Εάν η συμβίωση παραμένει προβληματική, αναζητούμε μαζί υπεύθυνη λύση, χωρίς εγκατάλειψη. Η γατούλα μας χρειάζεται σταθερή φροντίδα, υπομονή και την ευκαιρία να μας εμπιστευτεί. Κάθε μικρό της βήμα προς εμάς αξίζει να το περιμένουμε και είναι βέβαιο πως μετά από λίγο διάστημα η αγάπη θα είναι αμοιβαία.

Πηγές: VCA Animal Hospitals, Jackson Galaxy, Feline Minds