Για εμάς, μια καθημερινή βόλτα στη γειτονιά μπορεί να περιλαμβάνει απλώς πεζούς, αυτοκίνητα, καρότσια και κάδους σκουπιδιών.

Για έναν σκύλο, όμως, όλα αυτά μπορεί να αποτελούν πηγές έντονου φόβου και ανασφάλειας. Μάλιστα, ορισμένα από τα πράγματα που τον τρομάζουν περισσότερο είναι εκείνα που εμείς θεωρούμε εντελώς συνηθισμένα.

Γιατί συμβαίνει αυτό και πώς μπορούμε να τον βοηθήσουμε να αισθανθεί μεγαλύτερη ασφάλεια;

Καρότσια, βαλίτσες και οτιδήποτε κινείται πάνω σε ρόδες

Ένα παιδικό καρότσι, ένα καρότσι λαϊκής, μια βαλίτσα με ροδάκια ή ακόμη και ένα πατίνι μπορεί να προκαλέσουν έντονη ανησυχία σε έναν σκύλο. Η κίνηση των αντικειμένων, ο ήχος που παράγουν οι ρόδες πάνω στο πεζοδρόμιο και οι μικρές δονήσεις που δημιουργούνται ενδέχεται να του φαίνονται απειλητικά. Επιπλέον, πρόκειται για αντικείμενα που κινούνται συχνά με τρόπο που δεν μπορεί εύκολα να προβλέψει ο σκύλος.

Αυτοκίνητα, μηχανάκια και ξαφνικοί θόρυβοι

Οι ήχοι της πόλης αποτελούν μία ακόμη συνηθισμένη αιτία φόβου. Το απότομο μαρσάρισμα ενός αυτοκινήτου, ο δυνατός ήχος μιας μηχανής, ένα κορνάρισμα ή ακόμη και ο θόρυβος από ένα φορτηγό που περνά δίπλα του μπορεί να προκαλέσουν έντονη αντίδραση.

Η ιδιαίτερα ανεπτυγμένη ακοή των σκύλων τούς επιτρέπει να αντιλαμβάνονται τους ήχους με διαφορετική ένταση και λεπτομέρεια από εμάς. Όταν μάλιστα ένας θόρυβος εμφανίζεται ξαφνικά, χωρίς να υπάρχει χρόνος προετοιμασίας, μπορεί να ενισχύσει το αίσθημα απειλής.

Οι κάδοι σκουπιδιών και μικρά αντικείμενα στο δρόμο

Ένας μεγάλος κάδος απορριμμάτων μπορεί να γίνει πραγματικός εφιάλτης για έναν φοβικό σκύλο. Μπορεί να τον τρομάζει το μέγεθός του, η μυρωδιά του, το καπάκι που ανοιγοκλείνει ή ο μεταλλικός ήχος που ακούγεται όταν κάποιος πετάει μέσα σκουπίδια.

Ακόμη και ένας κάδος που μετακινείται από τον αέρα ή ένα αντικείμενο που εμφανίζεται ξαφνικά σε ένα σημείο της διαδρομής μπορoύν να προκαλέσουν ανασφάλεια.

Γιατί μπορεί να φοβάται συγκεκριμένους ανθρώπους;

Ένα ακόμη ενδιαφέρον φαινόμενο είναι ότι ορισμένοι σκύλοι δεν φοβούνται γενικά τους ανθρώπους, αλλά συγκεκριμένους τύπους ανθρώπων. Για παράδειγμα, μπορεί να αντιδρούν έντονα στη θέα ενός μεγαλόσωμου άνδρα, ενός ανθρώπου με μούσι, ενός ατόμου που φορά καπέλο ή ενός ανθρώπου που περπατά με μπαστούνι.

Αυτό μπορεί να σχετίζεται με προηγούμενες εμπειρίες, καθώς ο σκύλος ενδέχεται να έχει συνδέσει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά με κάτι δυσάρεστο ή απειλητικό. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει κακοποιηθεί. Μερικές φορές αρκεί μια τρομακτική εμπειρία ή η έλλειψη εξοικείωσης κατά την περίοδο της κοινωνικοποίησής του.

Όταν ο σκύλος έχει υιοθετηθεί ενήλικος

Οι φόβοι αυτοί είναι ιδιαίτερα σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη όταν υιοθετούμε έναν ενήλικο σκύλο. Δεν γνωρίζουμε πάντα τι έχει βιώσει στο παρελθόν, σε τι περιβάλλον μεγάλωσε ή ποιες εμπειρίες είχε με ανθρώπους, οχήματα και διαφορετικά ερεθίσματα.

Μπορεί να έχει ζήσει για μεγάλο διάστημα σε περιορισμένο χώρο, να μην έχει συνηθίσει τους θορύβους της πόλης ή να έχει συνδέσει ορισμένα αντικείμενα με αρνητικές εμπειρίες. Ακόμη και ένας σκύλος που δεν έχει κακοποιηθεί μπορεί να παρουσιάζει φόβους εξαιτίας ανεπαρκούς κοινωνικοποίησης.

Πώς μπορούμε να τον βοηθήσουμε;

Το σημαντικότερο είναι να θυμόμαστε ότι ο φόβος δεν αντιμετωπίζεται με έντονη πίεση και τιμωρία. Δεν βοηθάμε τον σκύλο μας τραβώντας τον προς το αντικείμενο που φοβάται ή αναγκάζοντάς τον να πλησιάσει για να καταλάβει ότι δεν κινδυνεύει. Αντίθετα, χρειάζονται υπομονή, κατανόηση και σταδιακή εξοικείωση.

Ξεκινάμε από μια απόσταση στην οποία ο σκύλος μπορεί να παρατηρεί το ερέθισμα χωρίς να πανικοβάλλεται. Για παράδειγμα, αν φοβάται τα καρότσια, μπορούμε αρχικά να σταθούμε αρκετά μακριά από ένα σταθερό καρότσι και να επιβραβεύουμε την ήρεμη παρατήρησή του με λιχουδιές.

Σταδιακά, και μόνο, εφόσον παραμένει άνετος, μειώνουμε την απόσταση. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται απευαισθητοποίηση και μπορεί να συνδυαστεί με τη θετική σύνδεση του ερεθίσματος με κάτι ευχάριστο, όπως οι αγαπημένες του λιχουδιές.

Εξίσου σημαντικό είναι να σεβόμαστε τα όριά του, να του δίνουμε τη δυνατότητα να απομακρυνθεί και να αποφεύγουμε καταστάσεις που τον γεμίζουν με φόβο. Αν οι αντιδράσεις του είναι έντονες ή επιμένουν, η καθοδήγηση από έναν επαγγελματία εκπαιδευτή με γνώσεις στη συμπεριφορά και τη διαχείριση φόβου μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη.

Κάθε σκύλος έχει τη δική του ιστορία και τον δικό του ρυθμό. Στόχος μας δεν είναι να τον κάνουμε να μη φοβάται ποτέ, αλλά να τον βοηθήσουμε να αισθανθεί ότι ο κόσμος γύρω του είναι λίγο πιο προβλέψιμος και ασφαλής. Και αυτό χτίζεται με μικρά βήματα, συνέπεια και υπομονή.