Αν έχετε παρακολουθήσει την ταινία «Ο Βασιλιάς των Λιονταριών», πιθανότατα έχετε σχηματίσει μια συγκεκριμένη εικόνα για την ύαινα. Ίσως τη φαντάζεστε ως ένα πλάσμα που δεν είναι ιδιαίτερα έξυπνο και περιφέρεται αναζητώντας τροφή σε νεκροταφεία γεμάτα κόκαλα. Για άλλη μια φορά το Χόλιγουντ έχει αδικήσει ένα ζώο.

Οι ύαινες είναι ένα από τα πιο παρεξηγημένα και υποτιμημένα είδη του ζωικού βασιλείου. Σήμερα υπάρχουν τέσσερα είδη υαινών: η καφέ ύαινα, η στικτή ύαινα, η ραβδωτή ύαινα και ο λυκόυαινος. Από τα τέσσερα είδη, η στικτή ύαινα είναι η μεγαλύτερη σε μέγεθος, ενώ ο λυκόυαινος είναι ο μικρότερος. Στικτή ύαινα είναι η ύαινα που έχει χαρακτηριστικό τρίχωμα με σκούρες καφέ ή μαύρες κηλίδες πάνω σε κιτρινωπό ή καστανό φόντο.

Οι ύαινες είναι σαρκοφάγα ζώα, που μοιάζουν με σκύλο και ζουν στην Αφρική και την Ασία. Η στικτή ύαινα, για την οποία θα γράψουμε πιο κάτω, κατοικεί σε ερήμους και θαμνώδεις εκτάσεις, συχνά μοιραζόμενη τον ίδιο βιότοπο με μεγάλους εμβληματικούς θηρευτές και άγριες γάτες της Αφρικής, όπως το σερβάλ και την αγριόγατα της ερήμου.

Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για τις πραγματικά ιδιαίτερες στικτές ύαινες, οι πιο κάτω εντυπωσιακές πληροφορίες θα σας δώσουν μια πλήρη εικόνα.

Είναι εξαιρετικοί κυνηγοί

Μία από τις πιο διαδεδομένες και λανθασμένες αντιλήψεις για την ύαινα είναι ότι τρέφεται αποκλειστικά με ψοφίμια- και ιδιαίτερα ότι κλέβει το μεγαλύτερο μέρος της τροφής της από τα λιοντάρια.

Στην πραγματικότητα, μελέτες έχουν δείξει ότι οι ύαινες σκοτώνουν οι ίδιες το 66-90% της λείας που καταναλώνουν και είναι εξαιρετικά ευέλικτοι και αποτελεσματικοί κυνηγοί. Πρόκειται για κυνηγούς αντοχής καθώς καταδιώκουν τη λεία τους μέχρι να την εξαντλήσουν, διατηρώντας ταχύτητα περίπου 60 χλμ./ώρα για αρκετά χιλιόμετρα.

Όσο για τα λιοντάρια, τα οποία υποτίθεται ότι παρέχουν την τροφή στις ανίκανες ύαινες, πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι συμβαίνει συχνότερα το αντίθετο: τα λιοντάρια κλέβουν τροφή από τα θηράματα που έχουν σκοτώσει οι ύαινες.

Είναι εξαιρετικές μητέρες

Όταν σκεφτόμαστε τις σπουδαίες μητέρες της φύσης, ίσως μας έρχεται στο μυαλό ένας γορίλας που κρατά τρυφερά το μωρό του στην αγκαλιά του ή μια γάτα που θηλάζει με στοργή τα μικρά της. Σε καμία περίπτωση δεν σκεφτόμαστε μια ύαινα.

Κι όμως, οι ύαινες είναι από τις καλύτερες μητέρες στο ζωικό βασίλειο, καθώς ξοδεύουν περισσότερη ενέργεια στην ανατροφή των μικρών τους από οποιοδήποτε άλλο χερσαίο σαρκοφάγο θηλαστικό.

Οι ύαινες γεννούν από 1 έως 3 μικρά, τα οποία έχουν κατάμαυρο χρώμα. Έχουν ήδη ανοιχτά μάτια, όλα τα νεογιλά τους δόντια και αρκετά ανεπτυγμένους μυς ώστε να μπορούν να κινηθούν. Το γάλα τώρα της μητέρας ύαινας περιέχει εξαιρετικά υψηλές ποσότητες λιπαρών και πρωτεϊνών, περισσότερες από εκείνες οποιουδήποτε άλλου χερσαίου σαρκοφάγου θηλαστικού.

Είναι απίστευτα έξυπνες

Συχνά παρουσιάζονται ως ανόητα και αδέξια ζώα, ίσως εξαιτίας του χαρακτηριστικού ήχου τους που μοιάζει με γέλιο ή χαχανητό.

Ωστόσο, οι στικτές ύαινες είναι ιδιαίτερα ευφυή ζώα που κατατάσσονται ανάμεσα στα πιο έξυπνα άγρια ζώα της Αφρικής. Η εξέλιξη μάλιστα της νοημοσύνης τους παρουσιάζει ομοιότητες με την εξέλιξη της ανθρώπινης νοημοσύνης.

Σε πειράματα, οι στικτές ύαινες έχουν ξεπεράσει ακόμη και τους χιμπαντζήδες σε ορισμένες δοκιμασίες συλλογικής επίλυσης προβλημάτων. Αυτό δείχνει ότι, σε συγκεκριμένους τομείς, η ευφυΐα τους μπορεί να ξεπερνά ακόμη και εκείνη ορισμένων μεγάλων πιθήκων, κάτι που είναι πραγματικά ενυπωσιακό.

Μπορούν να μετρούν

Μελέτες έχουν δείξει ότι οι στικτές ύαινες μπορούν να αντιληφθούν πόσα μέλη έχει μια αντίπαλη αγέλη και να αποφασίσουν ποια είναι η καλύτερη στρατηγική αντιμετώπισής της.

Αντίστοιχα, τα αρσενικά που αναζητούν μια νέα αγέλη επιλέγουν να ενταχθούν σε εκείνη που έχει τον μικρότερο αριθμό αρσενικών, αφού πρώτα ”μετρήσουν” πόσα υπάρχουν ήδη.

Έχουν πανίσχυρα σαγόνια

Ένα δάγκωμα ύαινας μπορεί να σκοτώσει και να συνθλίψει ακόμη και κόκαλα. Τα σαγόνια της στικτής ύαινας έχουν εξελιχθεί με εξαιρετικά ισχυρούς μασητήριους μυς, οι οποίοι της επιτρέπουν να ασκεί τεράστια δύναμη, κυρίως στην περιοχή των γομφίων και των προγομφίων. Χάρη σε αυτή την εκπληκτική δύναμη, οι ύαινες μπορούν να σπάνε κόκαλα με διάμετρο σχεδόν 6,5 εκατοστών.

Ζουν πολλά χρόνια

Οι στικτές ύαινες μπορούν να ζήσουν ακόμη και πάνω από 20 χρόνια στη φύση. Πρόκειται δηλαδή από τα μακροβιότερα χερσαία σαρκοφάγα θηλαστικά. Χρειάζονται περίπου τρία χρόνια για να φτάσει το κρανίο τους στο 95% της τελικής του ανάπτυξης. Αυτή είναι μία από τις πιο αργές διαδικασίες ανάπτυξης κρανίου μεταξύ των μεγάλων σαρκοφάγων, ακόμη και μετά τη σεξουαλική ωριμότητα.

Η μακροβιότερη στικτή ύαινα που έχει καταγραφεί ποτέ έζησε σε αιχμαλωσία και έφτασε την ηλικία των 41 ετών.

Είναι πολύ κοινωνικά ζώα

Οι ύαινες ζουν σε κοινωνικές ομάδες που ονομάζονται «κοινωνίες» (clans). Οι ομάδες αυτές μπορεί να αποτελούνται από λίγα άτομα έως και περισσότερα από 100 μέλη. Τα μέλη μιας κοινωνίας συνεργάζονται μεταξύ τους για την αναζήτηση τροφής, την ανατροφή των μικρών τους και την υπεράσπιση της επικράτειάς τους.

Η κοινωνική ιεραρχία επιβάλλεται από τις μητέρες, οι οποίες διασφαλίζουν τη θέση των μικρών τους. Στην κορυφή της αγέλης βρίσκεται μια θηλυκή ύαινα, η οποία είναι η πιο κυρίαρχη και λειτουργεί ως μητριάρχης.

Παράλληλα, μέσα στην ομάδα αναπτύσσονται περίπλοκες κοινωνικές σχέσεις, φιλίες και ακόμη και πολιτικές συμμαχίες. Όλα αυτά γίνονται ιδιαίτερα εμφανή όταν πεθαίνει η μητριάρχης και δημιουργείται ένα κενό εξουσίας.

Διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο οικοσύστημα

Οι ύαινες είναι κορυφαίοι θηρευτές, δηλαδή βρίσκονται στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας. Βοηθούν στον έλεγχο των πληθυσμών των ζώων που αποτελούν τη λεία τους, ενώ παράλληλα τρέφονται και με νεκρά ζώα συμβάλλοντας έτσι στον καθαρισμό του περιβάλλοντος.

Μπορούν να διανύουν μεγάλες αποστάσεις κάθε νύχτα

Μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε στη Μασάι Μάρα της Κένυας έδειξε ότι η μέση απόσταση που διανύουν οι στικτές ύαινες μέσα σε ένα 24ωρο είναι 12,4 χιλιόμετρα, ενώ ορισμένες νύχτες μπορεί να φτάσει σχεδόν τα 22 χιλιόμετρα.

Στην έρημο Καλαχάρι, ωστόσο, η μέση απόσταση που διανύουν κάθε νύχτα ήταν διπλάσια σε σύγκριση με τις ύαινες της Μασάι Μάρα, καθώς τα ζώα αυτά κάλυπταν κατά μέσο όρο 27 χιλιόμετρα ανά νύχτα.

Αυτό έχει να κάνει με τη διαθεσιμότητα της λείας και το μέγεθος της επικράτειάς τους, τα οποία επηρεάζουν την απόσταση που χρειάζεται να διανύουν κάθε νύχτα οι στικτές ύαινες, αναζητώντας τροφή.

Οι ύαινες συγγενεύουν περισσότερο με τις γάτες παρά με τους σκύλους

Παρόλο που οι ύαινες μοιάζουν περισσότερο με σκύλους, εντούτοις συγγενεύουν εξελικτικά πιο στενά με τις γάτες. Ωστόσο, δεν ανήκουν στην οικογένεια των αιλουροειδών, αλλά αποτελούν μια ξεχωριστή οικογένεια, την οικογένεια των Υαινιδών (Hyaenidae).

Οι ύαινες είναι από τα πιο έξυπνα, κοινωνικά οργανωμένα και εντυπωσιακά αρπακτικά της άγριας φύσης. Η κατανόηση της πραγματικής τους συμπεριφοράς είναι το πρώτο βήμα για την προστασία τους και την ανατροπή των μύθων που τις συνοδεύουν εδώ και αιώνες.

Με πληροφορίες από Wildtomorrow.com