Όταν πήγα πενταήμερη στη Ρόδο, για ένα πράγμα στεναχωρήθηκα: Που ήταν αρκετά νωρίς για να θαυμάσω από κοντά την Κοιλάδα των Πεταλούδων.

Ήταν Απρίλιος και όταν φτάσαμε στην Κοιλάδα με το σχολείο, τίποτα δεν θύμιζε τις εντυπωσιακές εικόνες που περίμενα να δω. Είναι από τα διασημότερα αξιοθέατα του νησιού, αλλά και ένας ευλογημένος τόπος, αφού φιλοξενεί τα πανέμορφα έντομα και κάνει το μέρος να μοιάζει βγαλμένο από παραμύθι.

Ήταν λογικό να μην τις δω, αφού φτάνουν στη Ρόδο γύρω στον Μάιο, ένα μήνα μετά την επίσκεψή μου.

Τα χαρακτηριστικά της

Η επιστημονική της ονομασία είναι Panaxia Quadripunctaria, γνωστή και ως Jersey Tiger και ανήκει στις νυχτοπεταλούδες. Ξεχωρίζει εμφανισιακά γιατί στα φτερά της έχει το χαρακτηριστικό σχέδιο με τις πορτοκαλί και μαύρες ζώνες. Στα μπροστινά φτερά έχει μαύρες κηλίδες. Τα έντονα χρώματα λειτουργούν ως μηχανισμός προστασίας, αφού τέτοια χρώματα συναντάμε σε άλλα, πιο δηλητηριώδη έντομα.

Πού συναντάμε την πεταλούδα της Ρόδου

Εκτός από τη Ρόδο, μεγάλους πληθυσμούς της συναντάμε και στην Πάρο και μάλιστα η περιοχή που απαντάται το είδος έχει ανακηρυχθεί ως προστατευόμενη. Σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, οι πληθυσμοί είναι διάσπαρτοι. Η πεταλούδα της Ρόδου συναντάται και σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης και της Μεσογείου.

Η πεταλούδα αυτή αγαπάει τις περιοχές με πλούσια βλάστηση, όπως τα θερμά μεσογειακά δάση, τους θαμνώνες, τις υγρές κοιλάδες και τις πηγές. Σε αυτούς τους βιότοπους, οι πεταλούδες βρίσκουν το κατάλληλο μικροκλίμα για την επιβίωση και την αναπαραγωγή τους. Η παρουσία της συνδέεται στενά με τα δάση Ανατολικής πλατάνου (Platanus orientalis) και τα δάση υγράμβαρης (Liquidambar orientalis) στη Ρόδο.

Από τι απειλείται

Η πιο μεγάλη απειλή που αντιμετωπίζει η πεταλούδα της Ρόδου είναι η καταστροφή και υποβάθμιση του φυσικού της ενδιαιτήματος. Η κλιματική αλλαγή, οι πυρκαγιές, η υπερβολική τουριστική δραστηριότητα, η οικιστική επέκταση και η έντονη βόσκηση είναι κάποιες πιέσεις που δέχεται συνεχώς ο πληθυσμός τους.

10 πράγματα που δεν γνωρίζατε για τις πανέμορφες πεταλούδες

Τα γοητευτικά αυτά έντομα είναι αγαπητά σε όλον τον κόσμο.

Τα τέσσερα στάδια της ζωής της

Κατά την ανάπτυξή τους, οι πεταλούδες περνούν από 4 στάδια: Αυγά που εξελίσσονται σε προνύμφες ή κάμπιες, μετά σε νύμφες ή χρυσαλίδες ή κουκούλι και φτάνει να γίνει το τέλειο έντομο. Η διαδικασία αυτή μπορεί να διαρκέσει από ένα μήνα έως ένα ολόκληρο έτος.

Η αναπαραγωγή τους γίνεται από τα τέλη Αυγούστου έως και τις αρχές Σεπτεμβρίου. Στα τέλη του μήνα, οι θηλυκές πεταλούδες μεταναστεύουν στους βιότοπους από όπου ήρθαν προκειμένου να γεννήσουν τα αυγά τους. Τα αρσενικά πεθαίνουν μετά τη γονιμοποίηση. Οι θηλυκές πετούν συνήθως μόνες τους, μόνο το βράδυ και καλύπτουν μεγάλες αποστάσεις, για να βρουν το ιδανικό σημείο στο νησί για να εναποθέσουν τα αυγά τους. Από τον Οκτώβριο έως τον Απρίλιο είναι στο στάδιο που τα αυγά γίνονται κάμπιες. Τον Μάιο γίνεται το κουκούλι της. Τον Ιούνιο μεταμορφώνεται σε πεταλούδα, οπότε επιστρέφει στην Κοιλάδα της Ρόδου για να αναπαραχθεί και να ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής της.

Οι συνήθειές της

Είναι πιθανό να επισκεφθείτε την Κοιλάδα των Πεταλούδων το καλοκαίρι, αλλά να μη δείτε καμία πεταλούδα να πετάει. Αυτό συμβαίνει επειδή την ημέρα οι θηλυκές ξεκουράζονται στο πάνω μέρος των δέντρων και οι αρσενικές βρίσκονται πιο χαμηλά, κοντά στο έδαφος. Είναι ο τρόπος τους για να εξοικονομήσουν ενέργεια που θα χρειαστούν για το μεταναστευτικό τους ταξίδι.

Γιατί φέτος έφυγαν νωρίτερα

Φέτος, όπως κατέγραψε ο υπεύθυνος λειτουργίας της Κοιλάδας του Ρόδου και αναδείχτηκε στην ιστοσελίδα rodiaki.gr, ο πληθυσμός τους μειώθηκε δραστικά μέσα σε λίγα 24ωρα. Αυτό σημαίνει πως η μετανάστευσή τους έγινε νωρίτερα από ό,τι συνήθως και ήταν πιο μαζική από άλλες φορές. Η πιο πιθανή αιτία είναι η αύξηση της θερμοκρασίας στην περιοχή και η ξηρασία.

Με πληροφορίες από τον ΟΦΥΠΕΚΑ και το butterfliesrhodes.gr