Η γατούλα μας είναι ένα από τα πιο πολύτιμα πλάσματα στη ζωή μας. Ένα νυσταγμένο βλέμμα, ένα γουργούρισμα ή οι μικρές της πατούσες που ξεπροβάλλουν κάτω από την κουβέρτα αρκούν για να μας φτιάξουν τη διάθεση και να γεμίσει η καρδιά μας αγάπη.

Γι’ αυτό και νοιαζόμαστε τόσο για την ευτυχία της. Θέλουμε να αισθάνεται ασφαλής, να χαίρεται το παιχνίδι και να μεγαλώνει με φροντίδα και στοργή όπως αξίζει σε κάθε ζωντανό πλάσμα.

Όταν ένα γατάκι μεγαλώνει χωρίς την παρέα μιας άλλης γάτας, μπορεί να αναρωτηθούμε αν του αρκεί η δική μας συντροφιά. Του λείπει ένα φιλαράκι για κυνηγητό; Πώς θα μάθει τα όρια στο παιχνίδι; Αυτές οι απορίες είναι εύλογες και συνδέονται με το λεγόμενο «σύνδρομο του μοναχικού γατιού» και την ανησυχία κάθε υπεύθυνου και στοργικού κηδεμόνα.

Τι είναι το «σύνδρομο του μοναχικού γατιού»;

Ο όρος «single kitten syndrome», που συναντάται και ως «Tarzan syndrome», περιγράφει πιθανές δυσκολίες στη συμπεριφορά γατιών που μεγαλώνουν χωρίς συνομήλικη γατίσια παρέα. Δεν αποτελεί ωστόσο αναγνωρισμένη κτηνιατρική διάγνωση και δεν έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά ως συγκεκριμένο σύνδρομο. Δεν σημαίνει, επομένως, ότι κάθε γατάκι που μεγαλώνει μόνο του θα εμφανίσει προβλήματα. Η ανησυχία αφορά ιδιαίτερα τα πολύ μικρά γατάκια, συχνά κάτω των 12 εβδομάδων, που αποχωρίζονται νωρίς τη μητέρα και τα αδελφάκια τους.

Τα μικρά πολύτιμα μαθήματα της γατίσιας οικογένειας

Το παιχνίδι ανάμεσα στα αδελφάκια προσφέρει πολύτιμη εμπειρία. Καθώς κυνηγιούνται και παλεύουν, μαθαίνουν να συντονίζουν τις κινήσεις τους και να αναγνωρίζουν αντιδράσεις. Αν ένα δάγκωμα είναι δυνατό, το άλλο γατάκι μπορεί να διαμαρτυρηθεί ή να απομακρυνθεί. Έτσι, το μικρό αρχίζει να μαθαίνει να ελέγχει την ένταση του παιχνιδιού. Η μητέρα συμβάλλει επίσης στη φροντίδα και στην κοινωνική μάθησή του.

Η Hannah Shaw, γνωστή διεθνώς ως Kitten Lady, είναι διασώστρια γατιών, συγγραφέας και εκπαιδεύτρια σε θέματα φιλοζωίας, με βάση την Καλιφόρνια των ΗΠΑ. Συστήνει στους υποψήφιους «γατογονείς» την υιοθεσία δύο γατιών μαζί, επειδή προσφέρουν μεταξύ τους συντροφιά, εκτόνωση και ευκαιρίες μάθησης. Επισημαίνει δε ότι δεν χρειάζεται να είναι βιολογικά αδελφάκια για να δημιουργήσουν έναν όμορφο δεσμό.

«Σύνδρομο του μοναχικού γατιού» – Οι συνήθεις συμπεριφορές

Ένα γατάκι μπορεί να δαγκώνει ή να γρατζουνά δυνατά στο παιχνίδι, να δαγκώνει τους αστραγάλους μας ή να μασουλά αντικείμενα. Στη συζήτηση για το συγκεκριμένο «σύνδρομο» αναφέρονται ακόμη το επίμονο νιαούρισμα, η έντονη προσκόλληση, η συνεχής αναζήτηση προσοχής, το πιπίλισμα υφασμάτων, ανθρώπων ή άλλων ζώων, το ζύμωμα και η ούρηση ή αφόδευση έξω από την αμμολεκάνη. Βέβαια καμιά από τις προαναφερθείσες συμπεριφορές δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι φταίει η απουσία άλλης γάτας.

Μην ξεχνάμε πως το μικρό μας γατάκι ανακαλύπτει τον κόσμο. Το κυνηγητό, το δάγκωμα στο παιχνίδι και το ξύσιμο εξυπηρετούν φυσιολογικές ανάγκες. Ωστόσο, παρατηρούμε πότε εμφανίζονται οι εν λόγω συμπεριφορές, πόσο έντονες είναι και αν αλλάζουν ξαφνικά, αντί να χαρακτηρίζουμε τη γατούλα μας «δύσκολη».

Μην ξεχνάμε επίσης πως κάποια γατάκια μεγαλώνουν καλά μόνα τους, ενώ άλλα χρειάζονται περισσότερο παιχνίδι και προσοχή. Πρόκειται για προσωπική παρατήρηση, όχι επιστημονική απόδειξη, αλλά θυμίζει ότι κάθε μικρό έχει διαφορετικές ανάγκες όπως συμβαίνει και στα μικρά παιδιά.

Η αξία της δημιουργικής απασχόλησης

Η Pam Johnson-Bennett, διεθνώς αναγνωρισμένη συγγραφέας και ειδικός στη συμπεριφορά της γάτας, ίδρυσε το Cat Behavior Associates στο Νάσβιλ του Τενεσί, στις ΗΠΑ. Έχει αποσυρθεί από την πιστοποιημένη συμβουλευτική πρακτική, συνεχίζοντας το εκπαιδευτικό και συγγραφικό έργο της. Τονίζει ότι το διαδραστικό παιχνίδι αποτελεί ουσιαστικό μέρος της σωματικής και συναισθηματικής ευεξίας της γάτας.

Κατά συνέπεια είναι σημαντικό ως τρυφεροί και υπεύθυνοι κηδεμόνες να αφιερώνουμε μικρά διαστήματα μέσα στην ημέρα για παιχνίδι με τη γατούλα μας. Ένα καλάμι με κατάλληλο παιχνίδι στην άκρη τής επιτρέπει να παραμονεύει, να κυνηγά και τελικά να πιάνει τον στόχο της. Φυσικά ακολουθούμε τη διάθεση και τις αντοχές της, αφήνοντάς τη να χαρεί την επιτυχία της όσο εκείνη θέλει καθώς αυτή είναι η πρωταγωνίστρια.

Η Shaw συμβουλεύει να χρησιμοποιούμε παιχνίδια αντί για χέρια και πόδια. Αν το γατάκι μάς δαγκώσει, διακόπτουμε ήρεμα την αλληλεπίδραση και το κατευθύνουμε σε κάτι κατάλληλο για δάγκωμα και κλοτσιές. Δεν το μαλώνουμε. Όλοι στο σπίτι ακολουθούμε την ίδια στάση, ώστε να μαθαίνει μέσα από σταθερές εμπειρίες πώς πρέπει να συμπεριφέρεται για να είναι «κόσμιο».

Το σπίτι μας οφείλει να παρέχει ασφάλεια αλλά και ευκαιρίες για περιπέτεια και εξερεύνηση

Η γατούλα μας χρειάζεται κρυψώνες, άνετα σημεία ύπνου, ονυχοδρόμια και ασφαλείς επιφάνειες αναρρίχησης. Ένα χαρτόκουτο μπορεί να γίνει αγαπημένο καταφύγιο. Εναλλάσσουμε τα παιχνίδια κατά διαστήματα γιατί βαριέται εύκολα όπως και τα μικρά παιδιά και ελέγχουμε κατά πόσο είναι καλής ποιότητας, γερά και ασφαλή.

Μια κατάλληλη ταΐστρα για την οποία θα πρέπει να «δουλέψει» για να φάει προσφέρει απασχόληση, χρησιμοποιώντας μέρος της ημερήσιας τροφής της. Αν η γάτα μάς ξυπνά τη νύχτα γιατί θέλει να παίξει, σημαίνει πως δεν έχει εκτονωθεί αρκετά. Γι΄αυτό ας αφιερώσουμε λίγο χρόνο για παιχνίδι πριν πάμε στο κρεβάτι μας. Επίσης να θυμόμαστε πως πρέπει να είναι χορτάτη αλλά πάντα η ποσότητα του φαγητού έχει να κάνει με την ηλικία και τις ανάγκες της.

Φροντίζουμε να έχει πάντοτε καθαρό, φρέσκο νερό στη διάθεσή της. Η αμμολεκάνη πρέπει να είναι καθαρή και εύκολα προσβάσιμη, με καθοδήγηση χωρίς τιμωρία για τυχόν ατυχήματα. Αν τα βρούμε «σκούρα», ζητάμε κτηνιατρική συμβουλή.

Θα βοηθούσε ένα «αδελφάκι»;

Ένα γατάκι μπορεί να γίνει υπέροχος φίλος και να προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες παιχνιδιού. Για ορισμένους κηδεμόνες, η μεταξύ τους απασχόληση κάνει την καθημερινότητα ευκολότερη. Δεν σημαίνει όμως ότι δύο γάτες απαιτούν πάντοτε λιγότερη φροντίδα καθώς χρειάζεται να καλύπτουμε μακροχρόνια τις ανάγκες και των δύο.

Η γνωριμία γίνεται προσεκτικά. Η Shaw επισημαίνει ότι γατάκια από διαφορετικές γέννες χρειάζονται αρχικά χωριστή φιλοξενία για λόγους υγείας και σταδιακή γνωριμία ώστε να μην πιεστούν και αγχωθούν. Η ηλικία και ο χαρακτήρας της γάτας που ήδη ζει μαζί μας έχουν επίσης σημασία.

Αν μπορούμε να φροντίσουμε μόνο μία γάτα, μια μεγαλύτερη που προτιμά να ζει χωρίς άλλες γάτες μπορεί να ταιριάζει περισσότερο στην καθημερινότητά μας και είναι προφανές πως δεν χρειάζεται να αισθανόμαστε ενοχές για μια υπεύθυνη επιλογή.

Η αγάπη μας γίνεται καθημερινή φροντίδα με παιχνίδι, ασφάλεια και υπομονή. Παρατηρώντας τη γατούλα μας μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα τι χρειάζεται και να τη βοηθήσουμε να μεγαλώσει με αυτοπεποίθηση και καλή ψυχική και σωματική υγεία. Υπάρχει καλύτερο «παράσημο» για έναν γατογονιό;

Πηγές: Petcube, Pam Johnson-Bennett, Cats.com