Η εκδίκηση είναι ένα πιάτο που τρώγεται κρύο. Ή μήπως όχι;

Πώς νιώθετε κάθε φορά που γυρίζετε σπίτι και βλέπετε τα αποτελέσματα των αταξιών του λατρεμένου σας, κατά τα άλλα, κατοικιδίου; Πώς νιώθετε που βλέπετε τα απομεινάρια των παπουτσιών σας ή τις νέες γρατζουνιές που προστέθηκαν στον καναπέ σας;

Μάλλον, μετά το πρώτο σοκ, αρχίζετε να σκέφτεστε ότι κάτι κακό έχετε κάνει στον σκύλο σας και σας εκδικείται με όποιον τρόπο μπορεί, ενώ εσείς βρίσκετε στη δουλειά σας ή απολαμβάνετε τον καφέ σας χωρίς τη συντροφιά του.

Μπορεί, όμως, ένας σκύλος να έχει τέτοια συναισθήματα; Μπορεί να εκνευριστεί και να θέλει να εκδικηθεί τον κηδεμόνα του; Ή μήπως συμβαίνει κάτι άλλο, πιο βαθύ και σοβαρό;

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Οι σκύλοι δεν σκέφτονται όπως εμείς. Μπορεί πολλές φορές να ερμηνεύουμε τις πράξεις και τα συναισθήματά τους με ανθρωποκεντρικό τρόπο, όμως πρόκειται για μια λανθασμένη προσέγγιση, που κάθε άλλο, παρά καλό κάνει.

Οπότε, είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι η έννοια της εκδίκησης δεν υπάρχει στη ζωή και το λεξιλόγιο των πιο πιστών μας φίλων, οι οποίοι δεν διαθέτουν ηθική κρίση για να αποφασίσουν τι είναι σωστό και τι όχι, και στη συνέχεια να εκδικηθούν.

Οι σκύλοι δεν μπορούν σε καμία περίπτωση αν καταστρώσουν σχέδια εκδίκησης όταν κάποιος τους αδικεί, τους στενοχωρεί ή τους εκνευρίζει. Τα αγαπημένα μας αυτά πλάσματα λειτουργούν κυρίως με βάση το ένστικτο, τις συμπεριφορές που έχουν κληρονομήσει από τους προγόνους τους, τα συναισθήματα της στιγμής, αλλά και της μάθησης μέσω συσχέτισης που έχουν λάβει.

Για παράδειγμα, αν ο σκύλος μας καταστρέφει τα παπούτσια μας όσο λείπουμε, δεν το κάνει γιατί δεν τον πήραμε μαζί μας και θέλει να μας εκδικηθεί. Το κάνει γιατί κάτι προσπαθεί να μας πει. Και αυτή είναι η σωστή προσέγγιση να αναλύσουμε το θέμα “εκδικητικής” συμπεριφοράς.

Τι, λοιπόν, προσπαθεί να μας πει το κατοικίδιό μας κάνοντας αταξίες στο σπίτι ή γενικά εμφανίζοντας ανεπιθύμητες, για εμάς, συμπεριφορές;

Ο συχνότερος, ίσως, λόγος που ο σκύλος μας καταστρέφει πράγματα ή κάνει την ανάγκη του εντός σπιτιού, είναι το άγχος, και κυρίως το άγχος αποχωρισμού. Πιθανότατα δεν μπορεί να διαχειριστεί τα αρνητικά του συναισθήματα και προσπαθεί με κάποιον τρόπο να παρηγορήσει τον εαυτό του όσο λείπουμε. Το έντονο στρες και η ανασφάλεια τον οδηγούν να κάνει πράγματα που σε εμάς φαίνονται πράξεις εκδίκησης, για εκείνον όμως είναι απλοί τρόποι εκτόνωσης.

Εκτός από την εκτόνωση του άγχους του, ο σκύλος μας μπορεί να θέλει να εκτονώσει και την ενέργειά του. Αν του λείπει η σωματική και πνευματική διέγερση, αυξάνονται οι πιθανότητες να βρει δικούς του τρόπους να απασχοληθεί ενώ εμείς λείπουμε από το σπίτι – και αυτοί είναι τρόποι που σίγουρα δεν μας αρέσουν.

Μπορεί, επίσης, με τις πράξεις του να θέλει να μας τραβήξει την προσοχή. Αν έχει μάθει ότι με το να μασάει, για παράδειγμα, τις κάλτσες μας, εμείς θα ασχοληθούμε μαζί του, τότε θα το κάνει ξανά και ξανά. Είναι σημαντικό να σκεφτούμε αν όντως έχουμε παραμελήσει τον σκύλο μας και χρειάζεται πραγματικά την προσοχή μας, ώστε να επανορθώσουμε. Με αυτόν τον τρόπο θα σταματήσει πιθανότατα να κάνει αταξίες.

Επιπλέον, αν το κατοικίδιό μας δεν έχει εκπαιδευτεί σωστά και αν δεν έχει μάθει τι είναι σωστό και τι όχι, μπορεί να ξεπεράσει τα όρια -που δεν του έχουμε δώσει να καταλάβει ποια είναι. Δεν το κάνει από πείσμα και εκδικητικότητα, αλλά επειδή δεν έχει κατανοήσει τι περιμένουμε από αυτό.

Τέλος, ίσως κάποια πρόσφατη αλλαγή, όπως είναι η μετακόμιση, μπορεί να τον έχουν αγχώσει και με κάποιον τρόπο να προσπαθεί να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες.

Το πιο σημαντικό πράγμα που πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας

Οι σκύλοι δεν κάνουν σχέδια για το μέλλον και πώς να ανταποδώσουν στον κηδεμόνα τους κάτι που έκανε στο παρελθόν. Ζουν το “τώρα”. Επομένως, η λύση δεν είναι η τιμωρία και οι φωνές, γιατί θα δημιουργήσουμε ένα κλίμα άγχους και φόβου, με περισσότερες ανεπιθύμητες συμπεριφορές –φαύλος κύκλος. Η λύση είναι η κατανόηση της συμπεριφοράς τους. Παρατηρώντας πότε και γιατί οι σκύλοι αντιδρούν καταστρέφοντας πράγματα και κάνοντας αταξίες, μπορούμε να εντοπίσουμε την ρίζα του προβλήματος. Ένα σταθερό πρόγραμμα και η εκπαίδευση με θετική ενίσχυση συμπεριφοράς θα βοηθήσουν. Ωστόσο, αν η κατάσταση είναι πολύ πιο σοβαρή και δύσκολη, ένας καλός εκπαιδευτής μπορεί να δώσει τη λύση.

Και να θυμάστε: Η εκδίκηση δεν περνάει από το μυαλό του πιο πιστού μας φίλου. Αυτό που εμείς ερμηνεύουμε ως εκδίκηση είναι ένας τρόπος να επικοινωνήσει αυτά που θέλει να μας πει και χρειάζεται. Όταν μάθουμε να “ακούμε”, ο σκύλος μας θα είναι πραγματικά ευτυχισμένος.