Πολλές φορές ψάχνουμε και διαβάζουμε άρθρα και βιβλία ολόκληρα για την εκπαίδευση του σκύλου μας. Θέλουμε να μάθουμε όσα περισσότερα μπορούμε, για να δείξουμε στον τετράποδο φίλο μας νέα πράγματα και να επικοινωνούμε καλύτερα.

Η θετική εκπαίδευση είναι ο καλύτερος τρόπος να μάθει ο σκύλος μας, αφού επιβραβεύεται για κάτι που επιλέγει να κάνει. Η πρώτη που εκπαιδεύει τον σκύλο μας είναι η μαμά του, όταν είναι με τα άλλα κουτάβια και του μαθαίνει όρια, αλλά και την αγάπη. Εμείς οι άνθρωποι έχουμε εκπαιδευτεί πρώτα από τη μαμά μας και κάποιοι από τη γιαγιά μας.

Σαν παιδιά θέλαμε να φάμε γλυκό, αποφεύγοντας το φαγητό. Προτιμούσαμε το σουβλάκι από τα όσπρια, θέλαμε να βγούμε να παίξουμε ή να δούμε τηλεόραση, χωρίς να έχουμε κάνει τα μαθήματά μας. Τι μας έλεγαν λοιπόν; «Φάε πρώτα τις φακές σου, για να φας μετά σοκολάτα» και άλλες τέτοιες προτροπές σε αυτή τη λογική.

Τι είναι ο «κανόνας της γιαγιάς»

Στην εκπαίδευση των σκύλων, υπάρχει κάτι αντίστοιχο, γνωστός και ως «κανόνας της γιαγιάς», στα αγγλικά τον ξέρουμε ως «Grandma’s Rule». Αυτός βασίζεται στην Αρχή Premack (Premack Principle), και είναι ιδέα του ψυχολόγου David Premack, που βασίζεται στο ότι αν κάποιος δεν θέλει ή αναβάλλει να κάνει κάτι, είναι πιο πιθανό να το κάνει αν ξέρει ότι θα λάβει ως ανταμοιβή κάτι που αγαπάει πολύ. Φυσικά αυτή η αρχή εφαρμόστηκε και εφαρμόζεται και στους ανθρώπους, κάτι σαν αυτό που αναφέραμε παραπάνω όταν μας ζητούσαν να κάνουμε κάτι που δεν θέλαμε, προκειμένου να μας επιτρεπόταν να έχουμε κάτι που λαχταρούσαμε.

Πώς μπορούμε να εφαρμόζετε τον κανόνα της γιαγιάς στην εκπαίδευση του σκύλου σας;

Μπορεί ακόμα και χωρίς να το ξέρουμε, να εφαρμόζουμε τον κανόνα της γιαγιάς στον σκύλο μας. Αρχικά θα πρέπει να πούμε πως ανταμοιβή για τον σκύλο δεν είναι μόνο το φαγητό, αλλά και άλλα πράγματα όπως ένα συγκεκριμένο παιχνίδι ή να κοιμηθεί μαζί μας. Για κάθε σκύλο είναι διαφορετικό το τι του αρέσει και τι λαχταράει περισσότερο. Άρα λοιπόν το να κυλιστεί στα νερά, να κάνει βουτιά στο νερό ή να παίζει ελεύθερος σε ένα πάρκο σκύλων, μπορεί να αποδειχτεί μεγαλύτερη ανταμοιβή για εκείνον από μια λιχουδιά. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε πως υπάρχουν και αυτοί οι σκύλοι, που δεν συγκινούνται και τόσο από το φαγητό. Σπάνιο, αλλά υπάρχουν.

Ένα απλό και χαρακτηριστικό παράδειγμα του κανόνα της γιαγιάς είναι πως βάζουμε τον σκύλο να κάτσει ή να περιμένει πριν να πάει να ορμήξει στο φαγητό του. Ή περιμένει στην πόρτα πριν βγει έξω για βόλτα, με δεδομένο βέβαια, ότι δεν τον έχουμε αφήσει για ώρες μόνο και χωρίς βόλτα. Πρώτα λοιπόν του μαθαίνουμε να περιμένει, να κάθεται ή ό,τι άλλο θέλουμε, για να μπορέσει μετά να απολαύσει την αγαπημένη του δραστηριότητα. Σε όλα αυτά δεν περιλαμβάνεται καθόλου φαγητό, αλλά μία αγαπημένη του δραστηριότητα, αυτό που ανυπομονεί να κάνει.

Το να συνδέσει ο σκύλος αυτό που συνήθως αποφεύγει, το να κάτσει για παράδειγμα, με το άνοιγμα της πόρτας για τη βόλτα, θα τον κάνει να το συνηθίσει, να το συμπαθήσει και να το κάνει πιο εύκολα. Όπως και με το φαγητό του, αντί να ορμήσει, θα σκέφτεται πως θα πρέπει να περιμένει μέχρι να του πείτε ΟΚ. Είναι πολύ σημαντικό κάθε φορά να του δίνετε αυτό που περιμένει, έτσι ώστε να μη χάσει την εμπιστοσύνη του σε εσάς. Αν για παράδειγμα του ζητήσετε να κάτσει και δεν του δώσετε το φαγητό, θα μπερδευτεί εντελώς και θα πρέπει να ξεκινήσετε την εκπαίδευση από την αρχή.

Θα έχετε δει πολλούς σκύλους να κάθονται την ώρα που παίρνετε στα χέρια σας το λουρί της βόλτας ή όταν βγάζετε από την τσέπη μια λιχουδιά. Είναι μια απόδειξη πως το ζωάκι σας έμαθε τη σειρά των πραγμάτων και ξέρει πώς θα φτάσει σε αυτό που θέλει.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι όταν ο σκύλος θέλει να του πετάξετε το μπαλάκι για να το πιάσει. Βαριέται όμως να το φέρει πίσω ή ακόμα και να το φέρει, δεν θα το τοποθετήσει στο σημείο που είστε εσείς. Όσο πιο πολύ επιμείνετε στο ότι πρέπει να το φέρει σε εσάς προκειμένου να το πετάξετε ξανά, τόσο πιο πιθανό είναι να το κάνει από μόνος του, προκειμένου να κάνετε αυτό που θέλει πολύ, να του πετάξετε το μπαλάκι.

Ο κανόνας της γιαγιάς είναι ένας τρόπος να είστε και εσείς και ο σκύλος ευχαριστημένος. Ναι, θα του κάνετε το χατίρι, αλλά πρώτα πρέπει να κάνει κι αυτός κάτι που δεν θέλει και τόσο. Φυσικά δεν μιλάμε για κάτι που θα του προκαλέσει πόνο ή θα τον βάλει σε κίνδυνο, αλλά για κάτι που για εκείνον είναι περιττό και τον καθυστερεί από τον τελικό του στόχο. Όσο όμως περισσότερο δουλεύετε προς αυτή την κατεύθυνση, τόσο περισσότερο κι εκείνος θα προσαρμοστεί και θα κάνει ό,τι χρειάζεται. Εξάλλου στο τέλος και ανταμοιβή θα πάρει και θα έχει δυναμώσει τη σχέση του μαζί σας.

Μερικές άλλες εφαρμογές που έχει είναι στο να μας κατευθύνει στη βόλτα, στην αλληλεπίδραση με έναν γείτονα που συμπαθεί ή με έναν άλλο σκύλο, κλπ. Όλα αυτά που θέλει να κάνει μπορούν να συμβούν εφόσον τα κάνει με τους δικούς σας όρους και των κανόνων που θέλετε να έχει η συμπεριφορά του. Να μην τραβάει δηλαδή το λουρί, να μη γαβγίζει χωρίς λόγο, να περιμένει εντολή σας πριν φάει κάτω από έναν άγνωστο.

Γιατί μας ακούει ο σκύλος μας μόνο όταν κρατάμε λιχουδιές

Έχετε ποτέ παρατηρήσει ότι ο σκύλος σας δείχνει την καλύτερη συμπεριφορά μόνο όταν κρατάτε στα χέρια σας μια νόστιμη λιχουδιά;

Δείτε τι ταιριάζει στον δικό σας σκύλο και εφαρμόστε αυτό τον κανόνα σε καθημερινά πράγματα που κάνετε μαζί. Όσο πιο συνεπείς και ήρεμοι είστε, τόσο πιο εύκολα ο χνουδωτός σας φίλος θα καταλάβει ότι για να πάρει αυτό που θέλει, θα πρέπει να κάνει κάτι που ίσως απέφευγε ως τώρα. Αν δείτε ότι δυσκολεύεστε, μπορείτε πάντα να ζητήσετε τη βοήθεια ενός επαγγελματία εκπαιδευτή.

Έχουμε φάει φακές, ρεβίθια, τραχανά, ό,τι μας σέρβιρε η μαμά και η γιαγιά, προκειμένου να φάμε εκείνο το κομμάτι τούρτας στο τέλος. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και με τον σκύλο σας.