Έχετε ποτέ παρατηρήσει ότι ο σκύλος σας δείχνει την καλύτερη συμπεριφορά όταν κρατάτε στα χέρια σας μια λιχουδιά, αλλά μόλις αυτή εξαφανιστεί, η υπακοή του εξαφανίζεται επίσης;

Αυτό είναι ένα από τα πιο συχνά φαινόμενα στην εκπαίδευση σκύλων και πολλές φορές προκαλεί απογοήτευση στους κηδεμόνες. Η αλήθεια είναι ότι οι λιχουδιές είναι ένα πολύ ισχυρό εργαλείο για την εκπαίδευση, αλλά αν δεν χρησιμοποιούνται σωστά, μπορεί να “παγιδεύσουν” τον κηδεμόνα, σε έναν κύκλο όπου ο σκύλος υπακούει μόνο για να κερδίσει φαγητό.

Ποιο είναι το λάθος που κάνουμε εμείς;

Ουσιαστικά οι σκύλοι αντιλαμβάνονται τις λιχουδιές ως άμεση ανταμοιβή. Αυτό είναι θετικό γιατί επιταχύνει τη μάθηση, όμως το πρόβλημα δημιουργείται όταν η συμπεριφορά συνδέεται αποκλειστικά με την παρουσία της τροφής. Ο σκύλος μαθαίνει να εκτελεί εντολές μόνο για να πάρει κάτι νόστιμο, και όχι επειδή κατανοεί η απολαμβάνει την ίδια την υπακοή.

Πολλοί κηδεμόνες συχνά μπερδεύουν τον σκύλο τους χωρίς να το καταλαβαίνουν. Κάθε φορά που θέλουν να καθίσει, να έρθει κοντά ή να μείνει ήσυχος, χρησιμοποιούν μια λιχουδιά. Όταν όμως αυτή λείπει ή καθυστερήσει, η υπακοή μειώνεται σε πολύ μεγάλο βαθμό. Αυτό δημιουργεί την εντύπωση ότι ο σκύλος δεν “ακούει” πραγματικά, ενώ στην ουσία ακολουθεί πιστά τη λογική που εμείς του έχουμε μάθει.

Πώς μπορούμε να μειώσουμε τη χρήση των λιχουδιών;

Φυσικά υπάρχει τρόπος να εκπαιδεύσουμε τον σκύλο ώστε να ακολουθεί εντολές χωρίς να χρειάζεται συνεχώς φαγητό. Ουσιαστικά η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει τη σταδιακή μείωση της εξάρτησης από τη λιχουδιά, ενώ παράλληλα χρησιμοποιούμε και άλλες μορφές επιβράβευσης.

Για παράδειγμα το παιχνίδι είναι μια εξαιρετική εναλλακτική. Ένας σκύλος μπορεί να θεωρεί ένα παιχνίδι που του αρέσει ως ανταμοιβή εξίσου ισχυρή με μια λιχουδιά. Ακόμα και η επαφή με χάδια είναι μια μορφή επιβράβευσης που ενισχύει την εμπιστοσύνη και τη σχέση με τον τετράποδο φίλο μας.

Ένας πρακτικός τρόπος για να μειώσουμε την εξάρτηση από τις λιχουδιές είναι η μέθοδος σταδιακής απομάκρυνσης της ανταμοιβής. Ας πάρουμε για παράδειγμα την εντολή “κάτσε”. Αρχικά επιβραβεύουμε κάθε σωστό κάθισμα με λιχουδιά. Έπειτα από μερικές επιτυχημένες επαναλήψεις μπορούμε να μειώσουμε τις λιχουδιές.

Για παράδειγμα επιβραβεύουμε τις πρώτες δέκα φορές και στη συνέχεια δίνουμε λιχουδιά ανά 2-3 επιτυχημένες επαναλήψεις. Σταδιακά βάζουμε στην εκπαίδευση και άλλες μορφές επιβράβευσης όπως το παιχνίδι και το χάδι. Σιγά σιγά θα φτάσουμε στο σημείο που ο σκύλος θα εκτελεί την εντολή χωρίς να περιμένει κάτι “σπουδαίο” από εμάς. Αυτή η μέθοδος διασφαλίζει ότι η υπακοή δεν θα χαθεί όταν η λιχουδιά δεν θα είναι παρούσα.

Η απουσία επιβράβευσης μπορεί να κάνει αδύναμη την εκπαίδευση

Είναι σημαντικό να έχουμε στο μυαλό μας ότι ακόμα και όταν ο σκύλος μάθει να μας ακούει χωρίς λιχουδιά, είναι καλό να κρατάμε στην καθημερινότητά του τη δυνατότητα ανταμοιβής. Χωρίς καμία επιβράβευση, η υπακοή μπορεί σταδιακά να γίνει λιγότερο αξιόπιστη, ειδικά σε πιο απαιτητικά περιβάλλοντα. Η μικρή και περιστασιακή επιβράβευση διατηρεί το ενδιαφέρον και την προσοχή του σκύλου, χωρίς να τον κάνει να εξαρτάται από τις λιχουδιές.

Ελέγξτε τον περιβάλλον του σκύλου σας

Ένα άλλο σημαντικό σημείο που συχνά παραβλέπουμε είναι ο χώρος όπου ξεκινάμε την εκπαίδευση. Είναι πολύ πιο αποτελεσματικό να αρχίζουμε μέσα στο σπίτι, σε έναν χώρο δηλαδή χωρίς ερεθίσματα όπου ο σκύλος είναι άνετος και μπορεί να συγκεντρωθεί.

Αφού η υπακοή γίνει σταθερή και αξιόπιστη σε αυτό το περιβάλλον, μπορούμε να συνεχίσουμε την εκπαίδευση σε εξωτερικούς χώρους, όπου υπάρχουν περισσότεροι περισπασμοί. Με αυτόν τον τρόπο η μάθηση γίνεται με σταθερά βήματα, και εμείς αποφεύγουμε την απογοήτευση που νιώθουμε όταν ο σκύλος μάς αγνοεί.

Κρατήστε τα μαθήματα σας μικρά και διασκεδαστικά

Οι σκύλοι μαθαίνουν καλύτερα μέσω σύντομων συνεδριών εκπαίδευσης, παρά μέσω κουραστικών και μεγάλων μαθημάτων. Η υπομονή, η συνέπεια και η θετική ενίσχυση είναι τα κλειδιά για την επιτυχημένη εκπαίδευση. Η υπακοή δεν είναι κάτι που ολοκληρώνεται σε ένα μήνα, αλλά μια καθημερινή διαδικασία, που φέρνει αποτελέσματα μέσα από τη διασκέδαση, το παιχνίδι και τις θετικές εμπειρίες.

Η εκπαίδευση χωρίς υπερβολική εξάρτηση από τις λιχουδιές ενισχύει τη σχέση μεταξύ σκύλου και κηδεμόνα. Ο φίλος μας μαθαίνει να ακούει, όχι μόνο για το φαγητό, αλλά γιατί θέλει να μας ευχαριστήσει και να είναι μέρος της καθημερινότητάς μας. Αυτό δημιουργεί έναν σκύλο που είναι πιο σίγουρος και χαρούμενος αλλά και έναν κηδεμόνα που απολαμβάνει πραγματικά την εκπαίδευση του αγαπημένου του τετράποδου.

Οι λιχουδιές είναι σίγουρα ένα πολύτιμο εργαλείο στην εκπαίδευση σκύλων, αλλά δεν πρέπει να γίνουν ο μόνος λόγος που ο σκύλος μας ακούει. Μέσα από τη σταδιακή μείωση της χρήσης τους και την εισαγωγή άλλων μορφών επιβράβευσης, μπορούμε να έχουμε έναν υπάκουο, χαρούμενο και ισορροπημένο σκύλο.