Από τις πιο μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε όσοι ζούμε με έναν σκύλο είναι η εκπαίδευσή του. Και εκεί που νομίζουμε ότι τα καταφέραμε, συνειδητοποιούμε ότι αυτός δεν μας ακούει και φέρεται σαν να μην έχει μάθει τίποτα.

Το σοκ είναι μεγάλο, αρχίζουμε και αναρωτιόμαστε τι δεν κάναμε σωστά, τι συνέβη και ενώ τις πρώτες μέρες μας άκουγε, τώρα μας αγνοεί.

Υπάρχουν κηδεμόνες που εκπαιδεύουν μόνοι τον σκύλο τους, ενώ άλλοι απευθύνονται σε έναν επαγγελματία εκπαιδευτή. Κάθε τετράποδος φίλος είναι διαφορετικός. Άλλοι μαθαίνουν εύκολα, άλλοι έχουν θέματα συμπεριφοράς που δεν έλυσαν οι προηγούμενοι κηδεμόνες ή δημιουργήθηκαν από κάποια κακοποίηση που βίωσαν, άλλοι θέλουν απλά χρόνο μέχρι να προσαρμοστούν. Υπάρχουν και αυτοί που απλά τους ζητάμε να μάθουν κάποιους κανόνες για να είναι η καθημερινότητα πιο εύκολη, όπως το να μην τραβάνε στη βόλτα και να μην πηδάνε πάνω σε ανθρώπους.

Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική, ακόμα και για ανθρώπους που έχουν εμπειρία από τη ζωή με σκύλους. Κάθε ζωάκι έχει το δικό του χαρακτήρα και ταπεραμέντο, οπότε χρειάζεται το δικό του τρόπο για να μάθει και, σίγουρα, το δικό του χρόνο. Αν δεν αναγνωρίσουμε όλες αυτές τις ανάγκες, υπάρχει κίνδυνος να μην πάει καλά η εκπαίδευση και είτε να μη μάθει μια εντολή είτε να την κάνει όποτε θέλει.

Ο πιο σημαντικός λόγος που δεν μας ακούει ο σκύλος

Σε κάποιες περιπτώσεις, ο σκύλος συνδέει την εκπαίδευση με κάτι αρνητικό, όπως το να του φωνάξουμε, και έτσι δεν συνεργάζεται μαζί μας. Και καλά κάνει, θα πω εγώ προσωπικά, μιας και η εκπαίδευση πρέπει να είναι κάτι ευχάριστο και χαλαρωτικό, που να συνοδεύεται από μια δελεαστική επιβράβευση και όχι από φωνές.

Η συμπεριφορά μας ίσως είναι ο λόγος που δεν ακούει ο σκύλος τις εντολές μας. Το σενάριο είναι γνωστό σε αρκετούς από εμάς: Προσπαθούμε να του μάθουμε κάτι. Εκείνος κοιτάει αριστερά και δεξιά και μας πλησιάζει μόνο όταν δει τη λιχουδιά. Και μετά από αρκετή ώρα, το μόνο που έχουμε καταφέρει είναι να νευριάσουμε. Εκείνος, δεν έχει καμία διάθεση να συνεργαστεί μαζί μας, γιατί και φωνές ακούει και ανταμοιβή δεν παίρνει.

Θα πρέπει να είμαστε ήρεμοι, ψύχραιμοι και υπομονετικοί με τον σκύλο μας. Όποια και να είναι η κατάστασή του, από κουτάβι ως ηλικιωμένος, είτε είμαστε οι πρώτοι του κηδεμόνες, είτε ζούσε στο δρόμο, σε καταφύγιο ή σε άλλο σπίτι. Θα πρέπει να είναι μια ευχάριστη διαδικασία που θα δυναμώσει την αγάπη και την εμπιστοσύνη μεταξύ μας και όχι κάτι που θα μας απομακρύνει.

Άλλοι λόγοι που μια εκπαίδευση μπορεί να μην πάει καλά είναι:

1. Δεν γίνεται η επιβράβευση την στιγμή που πρέπει. Για να πετύχει η θετική εκπαίδευση, έχει διάφορα πράγματα που είναι σημαντικό να συμβούν κατά τη διαδικασία της. Ένα από αυτά είναι ο χρόνος στον οποίο επιλέγουμε να επιβραβεύσουμε τον σκύλο μας. Αυτό πρέπει να γίνει τη στιγμή που κάνει αυτό που του έχουμε ζητήσει.

Για παράδειγμα, όταν ζητάμε από τον σκύλο να κάτσει, πρέπει να του δώσουμε τη λιχουδιά αμέσως μόλις κάτσει και να του πούμε “μπράβο”. Πολλές φορές μπορεί να κάτσει ο σκύλος γιατί έχει ήδη δει τη λιχουδιά που κρατάμε και να το κάνει από μόνος του. Τότε, δεν πρέπει να τον επιβραβεύουμε, αλλά να ξεκινάμε τη διαδικασία από την αρχή.

Σε άλλες περιπτώσεις, μπορεί να επαναλάβουμε την εντολή αρκετές φορές μέχρι να το κάνει και τότε να επιβραβεύσουμε. Και αυτό είναι λάθος και ένδειξη ότι δεν έχει μάθει την εντολή.

Άρα, θα πρέπει να κάνουμε τα βήματα σωστά και αν έχουμε συνεργαστεί με έναν εκπαιδευτή, θα πρέπει να τον ρωτήσουμε να μας δώσει ξανά οδηγίες για να το πετύχουμε.

2. Είναι χορτασμένος. Αν χρησιμοποιούμε λιχουδιές στην εκπαίδευση, θα πρέπει να την κάνουμε πριν το γεύμα του σκύλου, καθώς θα έχει ένα έξτρα κίνητρο να κάνει αυτό που του ζητάμε. Αν είναι λίγο επιλεκτικός με το φαγητό ή έχει θέματα με το στομάχι του, ίσως να μην μπορέσει να φάει κι άλλο μετά το γεύμα, άρα να μην έχει όρεξη για εκπαίδευση.

3. Δεν του δίνουμε αρκετά ελκυστική ανταμοιβή. Υπάρχουν σκύλοι επιλεκτικοί με το φαγητό τους, άρα και με τις λιχουδιές. Αν προσπαθήσουμε να του δώσουμε ως ανταμοιβή την κροκέτα ή την κονσέρβα που τρώει καθημερινά, ο σκύλος μας ίσως να μην ενθουσιαστεί. Θα πρέπει να επιλέξουμε κάτι που δεν τρώει την υπόλοιπη μέρα, παρά μόνο τις ώρες και τις μέρες που εκπαιδεύεται. Έτσι, θα το συνδέσει και εκείνος με κάτι ξεχωριστό και θα έχει μεγαλύτερο κίνητρο να κάνει αυτό που ζητάμε.

4. Έχει προβλήματα ακοής. Κι όμως, το ότι δεν ακούει τις εντολές μπορεί να είναι κυριολεκτικό και όχι κάποιο πείσμα του σκύλου σας. Αν δούμε και άλλα τέτοια συμπτώματα, όπως το να μην ακούει τη σακούλα από τα πατατάκια ή την πόρτα του ψυγείου, θα πρέπει να μιλήσουμε με τον κτηνίατρο.

5. Τον μπερδεύουμε. Ένα πολύ συχνό ατόπημα που κάνουμε αρκετοί από εμάς είναι όταν θέλει ο σκύλος τους να ξαπλώσει στο πάτωμα. Μπορεί, από βιασύνη ή λάθος, να χρησιμοποιούμε διαφορετικές λέξεις για να το ζητήσουμε όπως το “Ξάπλα” ή “Κάτω”. Είναι φυσιολογικό από τη μία, από την άλλη θα πρέπει να έχουμε επιμονή για να δουλέψει η εκπαίδευση.

6. Κάθε μέλος της οικογένειας χρησιμοποιεί τον δικό του τρόπο. Πολύ συχνά σε ένα σπίτι, θα υπάρχει εκείνο το μέλος που θα δίνει περισσότερες λιχουδιές ή θα κάνει τα χατίρια στον σκύλο. Από τη στιγμή που θα αποφασίσουμε να μάθουμε κάποια πράγματα στο τετράποδο μέλος της οικογένειας, θα πρέπει να συζητήσουμε για το πώς θα υπάρχει κοινή αντιμετώπιση. Δεν είναι πάντα εύκολο, όχι όμως και ακατόρθωτο.

7. Βγαίνουμε βόλτα και ο σκύλος έχει πιο ενδιαφέροντα ερεθίσματα από εμάς. Όταν είμαστε σε ένα περιβάλλον με άλλους σκύλους, σε ένα ανεξερεύνητο για εκείνον χώρο, τότε ο σκύλος μας έχει πολύ καλύτερα πράγματα να κάνει από το να μας δώσει σημασία. Βέβαια, οι εντολές γίνονται καλύτερα από κοντινή απόσταση. Θα πρέπει να έχουμε δουλέψει συστηματικά με τον σκύλο μας, μέχρι να καταφέρουμε να τον κάνουμε να αφήσει το παιχνίδι και την εξερεύνηση και να έρθει σε εμάς. Όλα αυτά πάντα όταν είναι σε λουρί, αλλά με λίγο μεγαλύτερο μήκος, για να έχει περισσότερη ελευθερία στις κινήσεις του.

8. Είναι άρρωστος. Πόσες φορές εμείς οι άνθρωποι όταν έχουμε πυρετό ή νιώθουμε κουρασμένοι, δεν θέλουμε να κουνηθούμε καθόλου. Πόσο μάλλον να κάνουμε κάποιο μάθημα, ακόμη κι αν μας περιμένει ένα λαχταριστό γλυκό στο ψυγείο. Έτσι ακριβώς συμβαίνει και με τον σκύλο, ο οποίος, μπορεί να μην έχει δυνάμεις για οτιδήποτε, πόσο μάλλον για εκπαίδευση. Σε περιπτώσεις που αναρρώνει από κάποια επέμβαση ή αδιαθεσία, θα πρέπει να του δώσουμε χρόνο και να προσπαθήσουμε ξανά, όταν νιώσει δυνατός.

Η εκπαίδευση θέλει μέθοδο, χρόνο, υπομονή και επιμονή. Ο σκύλος έχει τον δικό του τρόπο να μαθαίνει, είναι έξυπνος και θέλει την αλληλεπίδραση μαζί μας, όμως από την άλλη είναι και ευαίσθητο πλάσμα, που χρειάζεται λεπτούς χειρισμούς και όχι φωνές. Είναι χρήσιμο και κάποιες φορές απαραίτητο να ζητήσουμε συμβουλές από επαγγελματίες στην εκπαίδευση και τη συμπεριφορά σκύλων.