Η σχέση που αναπτύσσουμε με τα κατοικίδιά μας δεν προσφέρει μόνο συντροφιά, τρυφερότητα και στιγμές χαράς. Φαίνεται πως μπορεί να επηρεάζει θετικά και τον τρόπο με τον οποίο το σώμα μας αντιδρά στο στρες.

Μάλιστα, μια νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι ακόμη και κάτι τόσο απλό όσο ένα χάδι στον σκύλο μας ενδέχεται να λειτουργεί ως “φάρμακο” απέναντι σε μια αγχωτική εμπειρία που πρόκειται να ακολουθήσει.

Τα ευρήματα, που δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Biological Psychology, δείχνουν ότι η σωματική επαφή με τα κατοικίδια μπορεί να έχει θετική επίδραση στον άνθρωπο.

Συγκεκριμένα, φάνηκε ότι η επαφή αυτή δεν βοηθά απαραίτητα το σώμα να ηρεμήσει πιο γρήγορα μετά από μια αγχωτική κατάσταση, αλλά μπορεί να κάνει τον οργανισμό να αντιδρά πιο ήπια όταν έρθει αντιμέτωπος με ένα νέο στρεσογόνο γεγονός.

Η σωματική επαφή και η σχέση της με το στρες

Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι η επαφή με τα κατοικίδιά μας μπορεί να μας βοηθήσει να χαλαρώσουμε και να αισθανθούμε καλύτερα, ιδιαίτερα σε περιόδους έντασης και άγχους.

Όταν χαϊδεύουμε έναν σκύλο, για παράδειγμα, είναι πιθανό να νιώθουμε πιο ήρεμοι, ενώ παράλληλα μπορεί να μειώνεται και η σωματική ένταση που προκαλεί το στρες. Ωστόσο, οι επιστήμονες ήθελαν να απαντήσουν σε ένα βασικό ερώτημα: Μας βοηθά απλώς η παρουσία του σκύλου μας ή έχει ξεχωριστή σημασία και το να τον αγγίζουμε ή να τον χαϊδεύουμε;

Αυτό ακριβώς προσπάθησε να διερευνήσει μια ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Ίνσμπρουκ, στην Αυστρία, με επικεφαλής την ερευνήτρια ψυχολογίας Vanessa Kaufmann.

Πώς έγινε η έρευνα

Στη μελέτη συμμετείχαν 64 ενήλικοι κηδεμόνες σκύλων. Από αυτούς, οι 51 ήταν γυναίκες και οι 13 άνδρες, ενώ η μέση ηλικία τους ήταν περίπου τα 34 έτη. Τόσο οι συμμετέχοντες όσο και οι σκύλοι τους ήταν υγιείς και τα ζώα ήταν τουλάχιστον δύο ετών.

Οι ερευνητές υπέβαλαν τους συμμετέχοντες σε δοκιμασίες που προκαλούσαν άγχος. Για παράδειγμα, έπρεπε να απαντήσουν γρήγορα σε ερωτήσεις γενικών γνώσεων ή να κάνουν μαθηματικούς υπολογισμούς υπό χρονική πίεση.

Ταυτόχρονα, ένας αξιολογητής παρακολουθούσε την προσπάθειά τους και έκανε αρνητικά σχόλια για την απόδοσή τους, αυξάνοντας έτσι την πίεση που ένιωθαν. Όσο οι συμμετέχοντες απαντούσαν στις ερωτήσεις, οι επιστήμονες κατέγραφαν τη λειτουργία της καρδιάς και τη δραστηριότητα του εγκεφάλου τους.

Μετά την πρώτη δοκιμασία, ακολουθούσε ένα διάλειμμα πέντε λεπτών. Σε αυτό το διάστημα, κάποιοι συμμετέχοντες μπορούσαν να χαϊδέψουν ελεύθερα τον σκύλο τους, ενώ άλλοι μπορούσαν να τον έχουν κοντά τους, αλλά δεν είχαν τη δυνατότητα να τον αγγίξουν, καθώς το ζώο παρέμενε δεμένο σε απόσταση.

Στη συνέχεια, όλοι συμμετείχαν σε έναν δεύτερο γύρο δοκιμασιών που επίσης προκαλούσαν άγχος. Έτσι, οι ερευνητές μπόρεσαν να εξετάσουν αν η σωματική επαφή με τον σκύλο επηρέαζε τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιδρούσαν σε μια νέα στρεσογόνα κατάσταση.

Τι έδειξαν τα αποτελέσματα

Όπως ήταν αναμενόμενο, οι απαιτητικές δοκιμασίες προκάλεσαν άγχος στους συμμετέχοντες. Η καρδιά τους χτυπούσε πιο γρήγορα, ενώ οι μετρήσεις έδειξαν και άλλες αλλαγές στη λειτουργία της καρδιάς και του εγκεφάλου, οι οποίες συνδέονται με την ένταση και την εγρήγορση.

Το πιο ενδιαφέρον εύρημα, όμως, αφορούσε το τι συνέβη όταν οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν ξανά μια αγχωτική κατάσταση.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν χαϊδέψει τον σκύλο τους δεν επέστρεφαν απαραίτητα πιο γρήγορα στην προηγούμενη, πιο ήρεμη κατάστασή τους μετά την πρώτη δοκιμασία. Ωστόσο, όταν χρειάστηκε να περάσουν ξανά από μια αγχωτική διαδικασία, παρουσίασαν ηπιότερες σωματικές αντιδράσεις σε σύγκριση με όσους δεν είχαν αγγίξει τον σκύλο τους.

Με απλά λόγια, το χάδι δεν φάνηκε να τους βοηθά να ξεπεράσουν πιο γρήγορα το άγχος που είχαν ήδη νιώσει. Φάνηκε όμως να σχετίζεται με μια πιο ήπια αντίδραση όταν βρέθηκαν αντιμέτωποι με το στρες για δεύτερη φορά.

Μπορεί η επαφή με το ζώο μας να μας βοηθά χωρίς να το καταλαβαίνουμε;

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας ήταν ότι οι συμμετέχοντες δεν αντιλαμβάνονταν πάντα τις αλλαγές που συνέβαιναν στο σώμα τους.

Το πόσο αγχωμένοι ένιωθαν οι ίδιοι δεν ταυτιζόταν απόλυτα με όσα έδειχναν οι μετρήσεις της καρδιάς και του εγκεφάλου τους.
Αυτό σημαίνει ότι η επαφή με έναν σκύλο μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά το σώμα μας στο στρες, ακόμη κι όταν εμείς δεν αισθανόμαστε κάποια ξεκάθαρη διαφορά.

Χρειάζεται, βέβαια, προσοχή στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων. Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι κάθε χάδι μειώνει το άγχος ούτε ότι η επαφή με ένα κατοικίδιο μπορεί να αντικαταστήσει άλλους τρόπους αντιμετώπισής του.

Επιπλέον, η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε σχετικά μικρό αριθμό ανθρώπων και σε συγκεκριμένες συνθήκες. Χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να διαπιστωθεί πόσο διαρκεί αυτή η πιθανή επίδραση, αν παρατηρείται σε περισσότερους ανθρώπους και αν ισχύει και για άλλα κατοικίδια.

Η συγκεκριμένη έρευνα προσθέτει ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο σε όσα γνωρίζουμε για τη σχέση ανθρώπων και κατοικιδίων. Η παρουσία ενός σκύλου μπορεί να μας προσφέρει συντροφιά και συναισθηματική στήριξη. Φαίνεται όμως ότι ίσως έχει σημασία και η σωματική επαφή μαζί του.

Ένα χάδι πριν από μια δύσκολη συνάντηση, μια απαιτητική εργασία ή μια αγχωτική στιγμή δεν αποτελεί με σιγουριά έναν αποτελεσματικό τρόπο για να αποφύγουμε το στρες. Θα μπορούσε όμως, να συμβάλει σε μια πιο ήπια σωματική αντίδραση σε όσα μας προκαλούν ένταση.

Και ίσως αυτό να αποδεικνύει πόσο πολύτιμες είναι αυτές οι μικρές καθημερινές στιγμές χαλάρωσης παρέα με τον τετράποδο φίλο μας.