Δεν χρειάζεται να φύγουμε μακριά από τις πόλεις για να συναντήσουμε μια χερσαία χελώνα, αφού κυκλοφορούν ακόμα και στα πεζοδρόμια.

Πρόσφατα συνάντησα μια χελώνα στο Άλσος της Νέας Φιλαδέλφειας, όπου ζούσε -ευτυχώς- ανενόχλητη τη ζωή της. Αν αναρωτηθούμε μεταξύ μας, όλοι σε κάποιο πάρκο της γειτονιάς ή σε περιοχές της Αττικής όπως ο Υμηττός, έχουμε εντοπίσει κάποια χερσαία χελώνα να κάνει τα αργά βήματά της.

Όπως συχνά μας ενημερώνει το Κέντρο Προστασίας & Περίθαλψης Άγριας Ζωής, η χελώνα δεν είναι κατοικίδιο, αλλά ένα άγριο ζώο και η θέση της είναι στη φύση. Ίσως αν γνωρίζουμε κάποια πράγματα γι’ αυτή, να μπορέσουμε να καταλάβουμε τι πραγματικά έχει ανάγκη και την επόμενη φορά που τη συναντήσουμε στο δρόμο, να τη βοηθήσουμε ουσιαστικά.

Υπάρχουν 3 είδη χερσαίας χελώνας που συναντάμε στην Ελλάδα, την Ελληνική Χελώνα (Testudo graeca), τη Μεσογειακή Χελώνα (Testudo hermanni) και την Κρασπεδωτή Χελώνα (Testudo marginata).

Ειδικά τα μικρά χελωνάκια κινδυνεύουν περισσότερο, γιατί δεν γίνονται εύκολα και γρήγορα αντιληπτά. Δείτε πώς μπορούμε να τα προστατεύσουμε:

1. Τα μωρά χελωνάκια όταν γεννιούνται έχουν ολικό μήκος σώματος 3 με 3,5 εκατοστά. Εάν βρείτε χελωνάκι μεγαλύτερο από 3 με 3,5 εκατοστά σε μέγεθος, σημαίνει ότι δεν είναι νεογέννητο και ήδη τα έχει καταφέρει μια χαρά μέχρι τώρα, άρα δεν χρειάζεται διάσωση.

2. Δεν θα πρέπει να τα απομακρύνουμε τις χελώνες που βρίσκουμε στην εξοχή εκτός και εάν κινδυνεύουν άμεσα, εάν δηλαδή διασχίζουν δρόμο με κίνηση, εάν βρίσκεται άλλο ζώο από πάνω τους και τα παρατηρεί ή εάν βρίσκονται κάπου εγκλωβισμένα. Η μετακίνηση όμως δεν θα πρέπει να γίνεται σε απόσταση μεγαλύτερη των 50 μέτρων από το σημείο που εντοπίστηκαν.

3. Όσο πιο μικρά σε μέγεθος τόσο περισσότερο κινδυνεύουν εάν τα απομακρύνουμε από το σημείο που τα εντοπίσαμε. Τα χελωνάκια είναι πολύ ευαίσθητα στις μεταβολές του περιβάλλοντος και χρειάζονται ειδικές συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας ώστε να ρυθμίζουν αντίστοιχα τις παραμέτρους αυτές στο σώμα τους μόνα τους, όταν κρύβονται μέσα στο χώμα ή όταν βγαίνουν να λιαστούν.

4. Εάν βρούμε χελωνάκι να τριγυρνάει μέσα σε αστικό ιστό, τότε και μόνον τότε θα πρέπει να παρέμβουμε. Εάν βρίσκεται στα όρια του αστικού ιστού το πιθανότερο είναι να επέλεξε λάθος διαδρομή. Εάν βρίσκεται μέσα σε μεγαλούπολη, τότε σίγουρα μεταφέρθηκε εκεί. Είναι πολύ σύνηθες να το σκάνε από το σημείο που κρατούνταν ή να μεταφέρονται αλλού από άλλα ζώα. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να επικοινωνήσουμε με το ΚΕ.Π.Π.Α.Ζ. το συντομότερο.

5. Δεν θα πρέπει να εγκαταλείπουμε χελωνάκια σε αστικά πάρκα. Τα πάρκα αυτά είναι συνήθως οριοθετημένα μεν αλλά έχουν μόνιμα ανοιχτές εξόδους, με κίνδυνο να βγουν και να κινδυνεύσουν από αυτοκίνητα, ενώ μέσα στα πάρκα αυτά μπορούν να γίνουν θήραμα για γάτες και σκύλους που πιθανότατα θα τα δουν σαν παιχνίδια. Τα χελωνάκια θα πρέπει να καταλήγουν αποκλειστικά σε ένα Κέντρο Περίθαλψης Άγριων Ζώων.

6. Παρά την κοινή αντίληψη ότι τα χελωνάκια κινδυνεύουν όταν γυρίσουν ανάποδα, τα ζώα αυτά είναι ικανότατα και μπορούν κάλλιστα να επανέλθουν στην κανονική τους θέση. Πολύς κόσμος βρίσκει χελωνάκια που είναι γυρισμένα ανάποδα και τα παίρνει μαζί του θεωρώντας ότι με αυτόν τον τρόπο τα βοηθάει. Όπως έχει διαπιστώσει το ΚΕ.Π.Π.Α.Ζ., τα χελωνάκια γυρίζουν ανάποδα για να αερίζουν και να ζεσταίνουν πιο γρήγορα το κάτω μέρος του σώματός τους και μπορούν να παραμείνουν σε αυτή τη θέση για ώρες.

7. Είναι μύθος ότι οι χελώνες τρέφονται με φρούτα και λαχανικά. Το γαστρεντερικό τους σύστημα λειτουργεί με πολύ ιδιαίτερο τρόπο και οι τροφές αυτές μπορεί να γίνουν επικίνδυνες, ειδικά όταν προσφέρονται σε μεγάλες ποσότητες. Λαχανικά και φρούτα πρέπει να αποκλείονται από το διαιτολόγιο των χερσαίων χελωνών ειδικά των πιο μικρών σε ηλικία, διαφορετικά θα προκαλέσουν ολέθριες επιπτώσεις στην υγεία τους. Η χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και η υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα των τροφών αυτών είναι πιθανόν να προκαλέσουν διαταραχή της φυσιολογικής διαδικασίας της διάσπασης των τροφών, σοβαρή διάρροια και να ενθαρρύνουν την ταχεία ανάπτυξη εντερικών παρασίτων.

8. Τα αποτελέσματα της κακής διατροφής δεν εμφανίζονται άμεσα στις χελώνες. Όταν όμως εμφανιστούν, είναι συνήθως αργά για να διορθωθούν. Ειδικά στα πολύ νεαρά σε ηλικία άτομα η κακή διατροφή μπορεί να οδηγήσει μέχρι και στον θάνατο.

Πόσα χρόνια ζουν οι χελώνες – Τι να κάνετε για να επιμηκύνετε τη ζωή τους

Είναι γνωστό ότι οι χελώνες ζουν περισσότερο από πολλά άλλα κατοικίδια.

9. Οι χελώνες συγκαταλέγουν στην διατροφή τους ζωική πρωτεΐνη είτε τυχαία τρώγοντας έντομα ή άλλα αρθρόποδα ή και μαλάκια που βρίσκονται επάνω στα φύλλα των φυτών που επιλέγουν, είτε περιστασιακά μπορεί να τραφούν με υπολείμματα κάποιου ζώου που μπορεί να βρουν ευκαιριακά στη φύση. Όμως αυτό συμβαίνει σπάνια και σε πολύ ειδικές συνθήκες. Η ζωική πρωτεΐνη δεν αποτελεί μέρος της κανονικής διατροφής τους και δεν θα πρέπει να τους προσφέρεται. Η ζωική πρωτεΐνη που περιέχεται στις τροφές για κατοικίδια είναι βλαπτική για τις χερσαίες χελώνες και μπορεί να οδηγήσει σε νεφρική ανεπάρκεια και πρόωρο θάνατο.

10. Τα χελωνάκια, ειδικά τα πιο μικρά, κινδυνεύουν από τη «διάσωση», να τα μεταφέρουμε δηλαδή σπίτι μας. Είναι ζώα τα οποία μπορούν να ζήσουν έως τα 150 χρόνια ανάλογα με το είδος. Για όσο χρονικό διάστημα καταφέρουν να επιβιώσουν στην αιχμαλωσία θα είναι καταδικασμένα να ζήσουν σε αφύσικες για αυτά συνθήκες και αναγκασμένα να αλλοιώσουν την φυσιολογική τους συμπεριφορά. Είναι πολύ πιθανό να στερήσουμε υγιή αναπαραγωγικά άτομα από τον πληθυσμό της συγκεκριμένης περιοχής από την οποία τα απομακρύναμε.

Με πληροφορίες από το Κέντρο Προστασίας & Περίθαλψης Άγριας Ζωής