Οι καλοκαιρινές βόλτες, τα παιχνίδια στο πάρκο, οι εκδρομές στη θάλασσα και οι στιγμές ξεγνοιασιάς είναι από τις πιο όμορφες εμπειρίες που μπορούμε να ζήσουμε μαζί με τον σκύλο μας. Ωστόσο, οι υψηλές θερμοκρασίες κρύβουν έναν σοβαρό κίνδυνο: τη θερμοπληξία.

Ο καλύτερός μας φίλος δεν μπορεί να μας πει ότι ζεσταίνεται υπερβολικά, όμως θα προσπαθήσει να μας το δείξει με τη συμπεριφορά του. Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η σωστή πρόληψη μπορούν να σώσουν τη ζωή του.

Τι είναι η θερμοπληξία;

Η θερμοπληξία εμφανίζεται όταν ο οργανισμός του σκύλου αδυνατεί να διατηρήσει τη φυσιολογική θερμοκρασία του σώματος. Επειδή οι ιδρωτοποιοί αδένες βρίσκονται κυρίως στα πέλματα, ο βασικός μηχανισμός δροσισμού είναι το λαχάνιασμα. Όταν όμως η θερμοκρασία του περιβάλλοντος είναι πολύ υψηλή ή ο σκύλος καταπονείται έντονα, αυτός ο μηχανισμός δεν επαρκεί. Η θερμοκρασία του σώματος μπορεί να αυξηθεί επικίνδυνα, προκαλώντας βλάβες στον εγκέφαλο, στην καρδιά, στους νεφρούς και σε άλλα ζωτικά όργανα.

Η φυσιολογική θερμοκρασία ενός σκύλου κυμαίνεται μεταξύ 37 και 39°C. Όταν ξεπεράσει περίπου τους 41°C, η κατάσταση θεωρείται επείγουσα και απαιτεί άμεση κτηνιατρική αντιμετώπιση.

Η Dr. Emily Hall, κτηνίατρος και ερευνήτρια στο School of Veterinary Medicine του Πανεπιστημίου του Nottingham της Αγγλίας, τονίζει ότι η πρόληψη αποτελεί το σημαντικότερο μέτρο προστασίας.

Πολλοί γνωρίζουμε ότι ένας σκύλος δεν πρέπει να μένει ποτέ μόνος μέσα σε σταθμευμένο αυτοκίνητο, ακόμη και για λίγα λεπτά. Η θερμοκρασία στο εσωτερικό του οχήματος μπορεί να ξεπεράσει τους 50°C μέσα σε ελάχιστο χρόνο, ακόμη κι αν τα παράθυρα είναι μισάνοιχτα ή το αυτοκίνητο βρίσκεται στη σκιά.

Ωστόσο η συχνότερη αιτία θερμοπληξίας δεν είναι το αυτοκίνητο αλλά η έντονη άσκηση τις ζεστές ώρες της ημέρας. Μια μεγάλη βόλτα, το τρέξιμο, τα παιχνίδια στην παραλία ή ακόμη και μια πεζοπορία μπορούν να ανεβάσουν επικίνδυνα τη θερμοκρασία του σώματος. Θερμοπληξία μπορεί επίσης να εμφανιστεί όταν ο σκύλος μένει σε αυλή ή μπαλκόνι χωρίς σκιά, σε χώρο που δεν αερίζεται επαρκώς ή χωρίς συνεχή πρόσβαση σε φρέσκο νερό. Αξίζει να θυμόμαστε ότι υπερθέρμανση μπορεί να συμβεί ακόμη και μια ασυνήθιστα ζεστή ημέρα της άνοιξης ή του φθινοπώρου.

Ποιοι σκύλοι κινδυνεύουν περισσότερο;

Θερμοπληξία μπορεί να εμφανίσει κάθε σκύλος, όμως μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν τα κουτάβια, οι ηλικιωμένοι, οι υπέρβαροι, οι μεγαλόσωμες φυλές και όσοι έχουν πυκνό ή μακρύ τρίχωμα. Αυξημένη προσοχή χρειάζονται επίσης οι σκύλοι με καρδιολογικά ή αναπνευστικά προβλήματα, καθώς και όσοι λαμβάνουν συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή.

Ιδιαίτερα ευάλωτες είναι οι βραχυκέφαλες φυλές, όπως τα Γαλλικά και Αγγλικά Μπουλντόγκ, τα Παγκ, τα Μπόξερ και τα Cavalier King Charles Spaniel. Εξαιτίας της ανατομίας του αναπνευστικού τους δυσκολεύονται περισσότερο να αποβάλουν τη θερμότητα μέσω του λαχανιάσματος και, σύμφωνα με μελέτες, διατρέχουν υπερδιπλάσιο κίνδυνο θερμοπληξίας.

Ο Dr. Ernie Ward, κτηνίατρος και ιδρυτής της Association for Pet Obesity Prevention, επισημαίνει ότι ακόμη και λίγα επιπλέον κιλά δυσκολεύουν τον οργανισμό του σκύλου να αποβάλει αποτελεσματικά τη θερμότητα. Η διατήρηση φυσιολογικού βάρους αποτελεί σημαντικό μέτρο προστασίας κατά τους θερινούς μήνες.

Τα συμπτώματα που δεν πρέπει ποτέ να αγνοήσουμε

Οι σκύλοι μάς δείχνουν ότι κάτι δεν πάει καλά πολύ πριν η κατάσταση γίνει κρίσιμη. Το έντονο και συνεχές λαχάνιασμα είναι συνήθως το πρώτο προειδοποιητικό σημάδι. Στη συνέχεια μπορεί να εμφανιστούν υπερβολική σιελόρροια, δυσκολία στην αναπνοή, αδυναμία, έντονη κόπωση, δυσκαμψία, απροθυμία να περπατήσει, αποπροσανατολισμός ή αστάθεια στο βάδισμα.

Σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να παρουσιαστούν εμετός ή διάρροια, ακόμη και με αίμα, κατάρρευση ή σπασμοί. Η άμεση επικοινωνία με τον κτηνίατρο είναι ζωτικής σημασίας, καθώς κάθε λεπτό μπορεί να επηρεάσει την έκβαση.

Τι κάνουμε αν υποψιαστούμε θερμοπληξία

-Μεταφέρουμε αμέσως τον σκύλο σε δροσερό και σκιερό σημείο και επικοινωνούμε χωρίς καθυστέρηση με τον κτηνίατρο, ακόμη κι αν τα συμπτώματα φαίνονται ήπια.

-Ξεκινάμε σταδιακή ψύξη ρίχνοντας άφθονο δροσερό –όχι παγωμένο– νερό στο σώμα του, δίνοντας έμφαση στον λαιμό, στην κοιλιά και στο εσωτερικό των μηρών, όπου βρίσκονται μεγάλα αιμοφόρα αγγεία. Αν υπάρχει ανεμιστήρας ή κλιματισμός, βοηθούν σημαντικά στην αποβολή της θερμότητας.

-Του δίνουμε μικρές ποσότητες φρέσκου νερού χωρίς να τον πιέζουμε να πιει, ιδιαίτερα αν δυσκολεύεται να αναπνεύσει ή δεν έχει πλήρη επαφή με το περιβάλλον.

Η Dr. Karen Becker, κτηνίατρος με πολυετή εμπειρία στην προληπτική ιατρική ζώων συντροφιάς, τονίζει ότι ένας σκύλος που λαχανιάζει έντονα ή δείχνει εξαντλημένος δεν πρέπει να συνεχίζει τη δραστηριότητά του. Η άμεση διακοπή της άσκησης και η σταδιακή ψύξη του σώματος είναι καθοριστικές για την έκβαση του περιστατικού.

Πώς θα προλάβουμε τη θερμοπληξία

Τις ημέρες με υψηλές θερμοκρασίες προγραμματίζουμε τις βόλτες νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα. Αποφεύγουμε το τρέξιμο, τα έντονα παιχνίδια και κάθε δραστηριότητα που μπορεί να τον εξαντλήσει.

Έχουμε πάντα μαζί μας νερό, ενώ στο σπίτι φροντίζουμε να υπάρχει συνεχώς καθαρό και δροσερό νερό. Ο σκύλος πρέπει να έχει πρόσβαση σε σκιερό, καλά αεριζόμενο χώρο για να ξεκουράζεται. Πολλοί σκύλοι απολαμβάνουν επίσης ένα δροσερό στρωματάκι ή μια μικρή παιδική πισίνα, όπου μπορούν να βρέχουν τις πατούσες και την κοιλιά τους.

Δεν πρέπει να υποτιμούμε και την υψηλή υγρασία, καθώς μειώνει την αποτελεσματικότητα του λαχανιάσματος και δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την αποβολή της θερμότητας.

Προσοχή στην καυτή άσφαλτο και στα ταξίδια

Οι πατούσες μπορεί να υποστούν σοβαρά εγκαύματα από την καυτή άσφαλτο, το πλακόστρωτο ή την άμμο. Αν δεν μπορούμε να κρατήσουμε την ανάποδη πλευρά της παλάμης μας στην άσφαλτο για επτά δευτερόλεπτα, τότε είναι πολύ ζεστή και για τον σκύλο μας.

Στα ταξίδια φροντίζουμε το αυτοκίνητο να έχει ήδη δροσίσει πριν επιβιβαστεί ο σκύλος, κάνουμε συχνές στάσεις για νερό και ξεκούραση και δεν τον αφήνουμε ποτέ μόνο του μέσα στο όχημα.

Χρειάζεται κούρεμα;

Το πολύ κοντό κούρεμα δεν βοηθά όλες τις φυλές. Το τρίχωμα λειτουργεί και ως φυσική μόνωση απέναντι στη ζέστη και στην ηλιακή ακτινοβολία. Για τον λόγο αυτό δεν κουρεύουμε υπερβολικά τον σκύλο χωρίς τη συμβουλή του κτηνιάτρου ή ενός έμπειρου groomer.

Μπορεί να πάθει θερμοπληξία στη θάλασσα;

Ναι. Η συνεχής δραστηριότητα κάτω από τον ήλιο, ακόμη κι αν ο σκύλος μπαίνει κατά διαστήματα στη θάλασσα, μπορεί να οδηγήσει σε υπερθέρμανση. Κάνουμε συχνά διαλείμματα στη σκιά, του προσφέρουμε νερό και παρακολουθούμε διαρκώς τη συμπεριφορά του.

Τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι περίπου ένας στους επτά σκύλους που μεταφέρονται στον κτηνίατρο με θερμοπληξία δεν επιβιώνει. Αντίθετα, όταν τα συμπτώματα αναγνωριστούν έγκαιρα και ο σκύλος λάβει άμεσα πρώτες βοήθειες και κτηνιατρική φροντίδα, οι πιθανότητες επιβίωσης στις ήπιες περιπτώσεις αγγίζουν το 98%.

Οι σκύλοι μάς εμπιστεύονται απόλυτα. Δεν μπορούν να επιλέξουν πότε θα βγουν βόλτα, αν θα έχουν σκιά ή πρόσβαση σε δροσερό νερό. Με σωστό προγραμματισμό, προσοχή και έγκαιρη αντίδραση μπορούμε να τους χαρίσουμε ένα ασφαλές καλοκαίρι γεμάτο βόλτες, παιχνίδια και όμορφες στιγμές.

Με πληροφορίες από: The Kennel Club, VetCompass Programme – Royal Veterinary College, Association for Pet Obesity Prevention